Nhân dịp kỷ niệm 67 năm Ngày thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 23-11, Trung ương Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) đã đặt ra vấn đề phải bảo vệ giá trị của biểu tượng CTĐ, sử dụng biểu tượng đúng mục đích, từng bước hạn chế tình trạng vi phạm sử dụng biểu tượng CTĐ. Sở dĩ có việc làm này vì nhiều năm nay, biểu tượng CTĐ đang bị vi phạm bản quyền, sử dụng sai mục đích và tuỳ tiện, dẫn đến việc hiểu sai, biểu tượng CTĐ không còn mang ý nghĩa nhân đạo, an toàn, vô tư, trung lập.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Thành, Phó Chủ tịch Hội CTĐ tỉnh cho biết: “Biểu tượng CTĐ có hình chữ thập màu đỏ trên nền trắng, được sử dụng khi tiến hành hoạt động CTĐ tại cơ sở, hoặc gắn trên phương tiện, hiện vật của hội CTĐ. Đây cũng là biểu tượng để nhận diện thương hiệu; nhận diện những giá trị nhân đạo. Trong các cuộc xung đột vũ trang, biểu tượng CTĐ là dấu hiệu để nhận biết và bảo vệ người, cơ sở và phương tiện, hiện vật mang biểu tượng này. Hiện nay, tình trạng vi phạm bản quyền, sử dụng sai mục đích và tuỳ tiện biểu tượng CTĐ đã gây ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh và vị thế của Hội CTĐ trong những hoạt động xã hội nhân đạo, từ thiện”. Bà Thành cũng cho biết thêm, hiện nay, biểu tượng CTĐ xuất hiện phổ biến tại các bệnh viện, trung tâm, trạm y tế, các phòng khám, hiệu thuốc, xe cấp cứu; trên các sản phẩm vệ sinh, môi trường, hoá mỹ phẩm; thậm chí các dịch vụ bảo trì máy tính, hát rong v.v.. cũng dán biểu tượng của CTĐ.
Bà Nguyễn Thị Thành cũng cung cấp thêm thông tin: Ở Việt Nam, năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ Việt Nam ký tham gia Công ước quốc tế về bảo hộ biểu tượng của Phong trào CTĐ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế. Năm 1958, ngành Y tế đã đề nghị với Hội CTĐ mượn biểu tượng CTĐ để tham gia chống dịch bệnh và cấp cứu và được Hội đồng ý. Đến năm 2009, Luật Hoạt động CTĐ có hiệu lực, tại điều 14 quy định: Biểu tượng CTĐ là dấu hiệu để nhận biết người đang thực hiện hoạt động CTĐ và cơ sở, phương tiện, hiện vật được sử dụng trong hoạt động CTĐ. Khoản 7, Điều 6 về các hành vi bị nghiêm cấm cũng chỉ rõ: Nghiêm cấm hành vi sử dụng biểu tượng CTĐ trái pháp luật. Đến tháng 7-2013 vừa qua, Cục Đăng ký bản quyền tác giả đã cấp Giấy chứng nhận bản quyền biểu trưng Hội CTĐ Việt Nam. Khi đã có Luật Hoạt động CTĐ, gần như 100% đại biểu quốc hội đã biểu quyết không đồng ý cho bất cứ ngành nào, đặc biệt là ngành Y tế sử dụng biểu tượng CTĐ. Vì lý do này, sau đó, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc thi thiết kế logo và kết quả ngành Y tế đã có logo riêng hiện nay. Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà ngành Y tế hiện nay ít sử dụng logo của ngành mình mà vẫn đang sử dụng khá phổ biến biểu tượng CTĐ. Còn Hội CTĐ cũng chưa thể bảo vệ được biểu tượng của ngành mình.
Hiện nay, Hội CTĐ các cấp đang đẩy mạnh các hoạt động nhằm bảo vệ biểu tượng CTĐ. Theo đó, các cấp Hội đã chủ động rà soát, nắm tình hình sử dụng biểu tượng CTĐ tại địa phương; tích cực đấu tranh, phê phán tình trạng vi phạm sử dụng biểu tượng, đặc biệt trong ngành Y tế, các hình thức quảng cáo trên phương tiện truyền thông đại chúng. Hội cũng yêu cầu các đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm sử dụng biểu tượng CTĐ phải chấm dứt tình trạng vi phạm này. Thêm vào đó, các cấp hội còn tổ chức chiến dịch truyền thông mạnh mẽ, sâu rộng trong cộng đồng nhằm bảo vệ biểu tượng CTĐ thông qua các buổi tuyên truyền tại cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về biểu tượng CTĐ và giá trị của biểu tượng. “Chúng tôi tập trung vào tuyên truyền, giáo dục, vận động trước. Sau một thời gian nhất định, nếu các tổ chức, cá nhân còn cố tình lạm dụng biểu tượng CTĐ thì Hội CTĐ Việt Nam sẽ tính đến việc kiến nghị áp dụng các chế tài xử phạt với hành vi vi phạm”. - bà Nguyễn Thị Thành, Phó Chủ tịch Hội CTĐ tỉnh khẳng định.
Hoàng Quý
