Với dân số trên 3 vạn người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 96%, thời gian qua được sự quan tâm từ nhiều phía, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân huyện Bình Liêu đã có sự thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, so với mặt bằng chung của tỉnh thì Bình Liêu vẫn là địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt là ở vùng đồng bào dân tộc, biên giới. Hiện nay thu nhập bình quân đầu người của huyện đạt thấp (bằng 30% của tỉnh và 50% so với cả nước); tỷ lệ hộ nghèo còn cao (hơn 6,6 lần so với tỷ lệ bình quân toàn tỉnh). Huyện có tới 5/8 đơn vị hành chính cấp xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; cũng là địa phương duy nhất trong tỉnh không có đường thuỷ nội địa, nếu không tính tuyến đường hành lang biên giới, Bình Liêu chỉ có duy nhất tuyến Quốc lộ 18C...
Trên cơ sở nhìn nhận rõ những điểm khác biệt, hạn chế, đồng thời xuất phát từ thực tiễn địa phương, huyện Bình Liêu xác định một trong những nhiệm vụ hàng đầu là đẩy mạnh công tác giáo dục - đào tạo nhằm nâng cao trình độ dân trí, phát triển nguồn nhân lực. Bởi ngoài chủ yếu là dân tộc thiểu số, Bình Liêu còn có tỷ lệ người mù chữ cao nhất tỉnh. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tụt hậu, kém phát triển. Theo đó, bên cạnh việc quan tâm mở các lớp xoá mù chữ để nâng cao trình độ dân trí, huyện cũng đặc biệt quan tâm đến chất lượng giáo dục - đào tạo cho thế hệ tương lai. Bình Liêu đã triển khai Đề án 25, thực hiện đưa học sinh lớp 4, lớp 5 ở những điểm trường khó khăn, vùng sâu về điểm trường chính theo mô hình trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học. Đến nay qua 2 năm triển khai cho thấy, đây là cách làm hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đối với địa bàn khó khăn như Bình Liêu; học sinh được học tập, sinh hoạt tốt hơn; phụ huynh học sinh phấn khởi, yên tâm về điều kiện học tập của con em. Cùng với đó, huyện rất quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tại chỗ từ huyện đến cơ sở nhằm xây dựng nguồn cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhất là chú trọng đào tạo, quy hoạch cán bộ là người dân tộc Dao, Sán Chỉ, tạo nguồn cán bộ cho cấp cơ sở và cho cấp huyện.
Với đặc thù là địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh, nên thời gian qua việc phát triển kinh tế - xã hội luôn được huyện gắn với việc đảm bảo an ninh vùng dân tộc, biên giới, đảm bảo vững chắc chủ quyền quốc gia, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc; phát triển công tác đối ngoại và ngoại giao nhân dân. Hiện Bình Liêu đang duy trì hiệu quả mô hình ký kết thôn - bản, xã - trấn hữu nghị với các địa phương cùng cấp của nước bạn Trung Quốc. Thời gian tới, huyện tiếp tục phát triển mô hình này, qua đó giúp cư dân khu vực biên giới tăng cường các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hoá, xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển.
Cùng với các giải pháp trên, để tạo sự phát triển toàn diện, bền vững cho địa phương, trong nhiệm kỳ 2015-2020, Bình Liêu xác định tiếp tục phát huy nội lực, tiềm năng, thế mạnh trên cơ sở triển khai các quy hoạch chiến lược đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phấn đấu đến năm 2020 trở thành huyện dịch vụ nông nghiệp theo hướng hiện đại. Trong đó đặc biệt phát huy thế mạnh Khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn để thu hút đầu tư phát triển kinh tế biên mậu, các ngành nghề, dịch vụ phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu; phát huy thế mạnh từ đất lâm nghiệp để phát triển kinh tế rừng với các loại cây công nghiệp, cây dược liệu; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm. Quan tâm phát triển văn hoá của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, đồng thời khai thác phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch biên giới với bản sắc riêng... Đây đang được huyện Bình Liêu xác định là hướng đi mới, qua đó tạo việc làm ổn định cho nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Hoài Anh