Do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, có thể nói, năm 2013 là một năm “thắt chặt chi tiêu” trên mọi phương diện. Điều này thể hiện khá rõ ở lĩnh vực dịch vụ trong 10 tháng qua, khi chỉ số tiêu dùng của người dân tăng trưởng khá chậm. Làm thế nào để kích cầu tiêu dùng mà vẫn đảm bảo trong mức thu nhập hiện nay của người dân? Rõ ràng, ngoài sự tự điều tiết của thị trường, rất cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan chức năng trong việc điều hành, kiểm soát thị trường. Đặc biệt là trong thời điểm từ nay tới Tết Nguyên đán 2014.
Hướng người tiêu dùng đến những sản phẩm phù hợp
Theo báo cáo của UBND tỉnh, tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng trên địa bàn tỉnh mặc dù còn nhiều khó khăn song đã có nhiều thay đổi tích cực. Trong đó, khu vực dịch vụ cũng đã có bước tăng trưởng nhất định. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tháng 10 tăng 1,3% so với tháng 9 và tăng 10,1% so với cùng kỳ năm 2012. Tính chung 10 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 80,7% kế hoạch năm và tăng 15% so với cùng kỳ. Mặc dù vậy, qua khảo sát của chúng tôi tại một số chợ đầu mối, chợ lớn của tỉnh và phản ánh của các tiểu thương thì sức mua của người dân vào thời điểm này vẫn khá chậm so với năm trước.
| Thị trường tiêu dùng đang vào giai đoạn “tăng tốc” để chuẩn bị hàng hoá phục vụ nhu cầu cuối năm. Thế nhưng, theo nhận định của rất nhiều chuyên gia kinh tế, nếu địa phương không có giải pháp phù hợp thì với tình hình hiện nay, hàng hoá cuối năm dễ rơi vào trạng thái: Cung nhiều, cầu ít mà giá cả vẫn ở mức cao. |
Gian hàng của chị Nguyễn Thị Hoa - quầy hàng kinh doanh quần áo, chợ Cột 3 (phường Hồng Hải, TP Hạ Long) cũng như nhiều gian hàng khác trong chợ đến thời điểm này, dù đã bước vào giai đoạn chuẩn bị cung ứng hàng hoá cho dịp cuối năm nhưng lượng hàng chị Hoa nhập hiện nay rất cầm chừng. Giải thích điều này, chị Hoa cho biết: Bằng thời điểm này những năm trước tôi đã nhập rất nhiều hàng, tiêu thụ rất tốt. Nhưng năm nay kinh tế ảm đạm, thu nhập của người dân thấp nên sức mua giảm khoảng 30%. Giá hàng hoá nhập vào cũng cao nên tiểu thương không dám nhập nhiều hàng. Chị Hoa khẳng định thêm, không chỉ quầy hàng quần áo mà hầu hết các tiểu thương nhiều ngành hàng hiện nay đều nhập hàng cầm chừng, lựa sức mua của khách.
Lý giải tình trạng sức mua kém hơn cùng kỳ mọi năm, đại diện Sở Công Thương cho biết: “Ở nhiều doanh nghiệp trên địa bàn hiện nay do chưa phục hồi được sản xuất nên phải cắt giảm lương công nhân, có đơn vị đã phải cho công nhân nghỉ không lương. Ngay đến các cơ quan sự nghiệp cũng đang thực hành nhiều giải pháp thắt chặt chi tiêu do ngân sách hạn hẹp. Trong khi đó, các mặt hàng thiết yếu chỉ tăng giá mà không hề giảm hoặc tăng nhiều giảm ít, do vậy người dân phải tính toán kỹ lưỡng hơn khi mua hàng”.
Để kích cầu sức mua, tránh một mùa tiêu dùng ảm đạm vào dịp cuối năm, thị trường tiêu dùng đang từng bước điều tiết hàng hoá phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng. Khảo sát mức giá sản phẩm tiêu dùng tại các chợ trung tâm, siêu thị... cho thấy, mức giá bán ra năm nay cũng khá “mềm”, không nói thách cao như mọi năm để người dân dễ mua hơn. Đặc biệt các sản phẩm sản xuất của Việt Nam và Thái Lan đang được thị trường rất ưa chuộng do đảm bảo về chất lượng mà giá thành sản phẩm phù hợp với đại đa số túi tiền khách hàng.
Những giải pháp
Trong tháng 10 chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản ổn định, tăng nhẹ so với tháng 9 (tăng 0,28%). Tính chung đến tháng 10, CPI tăng 3,59% so với tháng 12-2012; bình quân 10 tháng 2013 so với 10 tháng 2012 tăng 5,19%. Có thể thấy, thị trường tiêu dùng đã cơ bản được điều tiết phù hợp với tình hình thực tiễn nhằm nâng cao sức mua trong dân. Tuy nhiên, muốn kích cầu tiêu dùng một cách hiệu quả hơn, ngoài sự tự điều tiết của thị trường rất cần những giải pháp kịp thời từ phía các ngành chức năng của địa phương. Theo đó, trong nhiệm vụ công tác tháng 11 và những tháng cuối năm Nhâm Ngọ, UBND tỉnh đã có chỉ đạo các ngành chức năng trong tỉnh cần tập trung theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại và các biện pháp quản lý giá cả, thị trường, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hoá, dịch vụ thiết yếu, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng hoá thiết yếu cho sản xuất và đời sống vào những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.
Song song với những giải pháp quản lý nhà nước, thêm một giải pháp nhằm kích cầu thị trường tiêu dùng những tháng cuối năm chính là đẩy mạnh việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất. Điều này một mặt giúp cho hàng hoá tiếp tục được luân chuyển trên thị trường tốt hơn; đồng thời giúp cho doanh nghiệp có thêm vốn quay vòng sản xuất, trả lương cho người lao động... Như vậy, cầu trong xã hội có thể tăng đáng kể.
Hồng Nhung
