Sau 5 tháng kể từ khi triển khai cuộc vận động "hai không" của ngành giáo dục, ở các địa phương, bước đầu đã có giải pháp thực hiện. Tuy nhiên, những giải pháp này có thực sự hạn chế được tiêu cực hay không thì cần phải nhìn nhận và đánh giá lại.
ĐH Thái Nguyên còn đưa ra 6 chỉ tiêu đánh giá trong thi đua cho 10 đơn vị thành viên, đơn vị nào làm tốt được thưởng luôn. Trường còn đặt camera ở các giảng đường của một số ĐH thành viên (ĐH Nông lâm và Y khoa). Ông Thỉnh còn đưa ra một ví dụ điển hình là, đến kỳ thi SV tổ chức quyên “tiền chống trượt”, nhưng giáo viên đã trả lại, tuy nhiên ông từ chối đưa ra danh tính.
Tại Hà Nội, đã có có Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG Hà Nội) và Trường ĐH Luật lắp camera tại một số giảng đường lớn để chống gian lận, quay cóp trong thi cử.
Tuy nhiên, ông Hoàng Ngọc Vinh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp lại nhìn nhận, cái gốc của tiêu cực thi cử không phải ở sinh viên. Theo ông, các trường nên công khai, minh bạch bài giảng của thầy cô "để phân biệt vàng thau".
"Còn việc đặt camera, theo tôi, không có gì tốt hơn là 80 "camera" của học trò. Sư phạm là một nghề sáng tạo, đặt "theo dõi" như vậy tạo ức chế cho giáo viên, mà cần phải lấy thông tin phản hồi của HS", ông Vinh nói.
Về việc này, ở bậc phổ thông, An Giang đang được Bộ GD-ĐT “bật đèn xanh” thí điểm mô hình sử dụng phiếu hỏi, bảng hỏi để giúp HS đánh giá thầy cô giáo và giáo viên đánh giá cán bộ quản lý.
Theo Giám đốc Sở Nguyễn Văn Hiệp, hết học kỳ 1, tỉnh đã thu được những kết quả đánh giá khá trung thực và hiệu quả với các phiếu hỏi này. Cái khó, là phải xây dựng bảng hỏi khéo léo, để tránh việc giáo viên bị xúc phạm. Sang học kỳ 2, đến lượt cán bộ quản lý giáo dục sẽ được giáo viên đánh giá bằng phiếu hỏi. Tổng kết năm học này, An Giang sẽ báo cáo mô hình lên Bộ.
Dùng công nghệ thông tin không phải là đổi mới phương pháp
Các Sở, trường đã đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy và học nhằm hạn chế tiêu cực. Trong đó, chú trọng khâu cải tiến đề thi.
Cụ thể, một số nơi đã tích cực xây dựng ngân hàng đề thi; ra đề theo phương pháp trắc nghiệm; hạn chế dần và chấm dứt việc ra đề bắt đầu bằng các từ "nêu, trình bày; tăng cường vận dụng kiến thức đến 50%.
Giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Giang Ngô Văn Thọ cho biết, tư tưởng chỉ đạo của chúng tôi là kết hợp giữa xây và chống, coi trọng người đứng đầu. Đặc biệt, coi trọng việc xây dựng lại đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, tăng cường đối thoại với HS, SV. Gần đây, đã thông báo điểm về cho gia đình.
Tuy nhiên, tổng kết hội nghị giao ban các tỉnh miền núi phía bắc và tây bắc ngày 12/1, Thứ trưởng Vọng nhận xét: Giải pháp tuy có, nhưng chưa có ai đưa ra được cụ thể vì các trường chưa thực sự vào cuộc, mà vẫn chỉ là làm theo yêu cầu của cấp trên. Do đó, phương pháp đổi mới dạy học đạt kết quả thấp và phương pháp đánh giá còn thấp hơn nữa. Trong khi, yêu cầu hai phương pháp này phải tiến hành song song.
Tổ chức học theo nhóm và sử dụng công nghệ thông tin không phải là đổi mới phương pháp, mà đó chỉ là những công cụ làm giảm nhẹ công việc của giáo viên - ông Vọng nhắc nhở.
Bộ sẽ mua sáng tạo của Sở và giáo viên
Tại hội nghị diễn ra ở khu vực ĐBSCL ngày 12/1, nhiều đại biểu sốt ruột khi đợi quy chế Dạy thêm Học thêm mà Bộ GD-ĐT đã “treo trước cửa”, một số văn bản quy định khác...
Ông Hồ Việt Hiệp, GĐ Sở GD&ĐT An Giang, cụm trưởng cụm thi đua vùng ĐBSCL, nói luôn: “Các ý kiến đã thống nhất trong họp giao ban, kể cả chỉ đạo của Bộ trưởng, thì Bộ mình chậm chuyển hoá thành quy chế, văn bản… quá”.
Ông Hiệp cũng yêu cầu Bộ “chỉ mặt đặt tên” biểu hiện của bệnh thành tích, vì nếu không có quy chế rõ ràng, các trường sẽ dễ lầm lẫn giữa thành tích và bệnh thành tích.
Trong quý 1/2007, Bộ GD-ĐT sẽ công bố 2 tài liệu về đổi mới phương pháp giảng dạy và đổi mới cách đánh giá. Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng cho hay, các địa phương nên chủ động làm việc này, không cần phải chờ đến Bộ. Có thể Bộ sẽ đánh giá thi đua qua việc đổi mới này hoặc mua sáng tạo của các Sở, bài giảng hay của giáo viên.
Cùng với đó, các Sở, trường chủ động đào tạo lại đội ngũ giáo viên, kể cả đối tượng đã đạt chuẩn. Riêng Bộ sẽ tổ chức bồi dưỡng cho 3.500 hiệu trưởng về nghiệp vụ quản lý.
