Thị trấn Ba Chẽ (Ba Chẽ) nằm bên dòng sông Ba Chẽ. Con sông ấy, ngày thường vẫn chảy hiền hoà, đem lại cho Ba Chẽ nguồn nước ngọt dồi dào, khí hậu mát mẻ. Thế nhưng mùa mưa đến, nước sông chảy xiết, luôn là mối lo ngập lụt của các hộ dân sống hai bên bờ. Đó là chuyện của mấy năm trước. Còn giờ đây, mối lo ấy đã dần được đẩy lùi khi công trình xây kè sông Ba Chẽ trải dài hơn 2km ở khu vực thị trấn đang được gấp rút hoàn thành. Vỉa hè bên dòng sông được lát gạch, xây lan can, những cột đèn chùm được dựng lên in bóng xuống dòng sông, tạo cho thị trấn Ba Chẽ dáng dấp đô thị kiểu mới. Nếu trước kia, cảnh ven sông thường đìu hiu, vắng vẻ thì nay, đã có khá đông người đi dạo bộ, ngắm cảnh, tập thể dục. Ông Nịnh Văn Sìn, 72 tuổi, hội viên Hội Người cao tuổi thị trấn, chiều nào cũng đi bộ ở đây, cười bảo: “Cả đời tôi không ngờ lại được chứng kiến sự đổi thay thế này, trước kia chúng tôi đâu dám mơ”.
| Tổng doanh thu thương mại dịch vụ năm 2011 của thị trấn đạt 15,92 tỷ đồng. Bên cạnh đó, công tác xã hội cũng phát triển mạnh, từng bước nâng cao về chất lượng. Sự nghiệp GD&ĐT được đặc biệt quan tâm. Hiện nay thị trấn có 3 trường từ mầm non, tiểu học, THCS được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ học sinh giỏi ngày càng đông; lĩnh vực y tế được đẩy mạnh... |
Với những người trẻ tuổi thì khó mà nhận thấy được sự đổi thay lớn lao ấy, nhưng với những người cao tuổi như ông Sìn thì hình ảnh của “phố núi nghèo” dường như vẫn đậm sâu trong tâm trí. Ngày 23 tháng 2 năm 1977 thị trấn Ba Chẽ được thành lập trên cơ sở được tách ra từ khu phố Ba Chẽ, thuộc thôn Đầm Buôn, xã Nam Sơn. Khi ấy, những địa danh gắn liền với khu phố mang những cái tên mộc mạc như Khe Đá, Khe Cóc, Khe Lăn, Khe Rìa... Ông Sìn, sinh ra và lớn lên ở phố núi này và cũng là chừng ấy năm ông chứng kiến những thăng trầm đổi thay nơi đây. Giọng trầm trầm, ông chậm rãi kể: “Khi mới thành lập thị trấn, con đường trục chính chỉ là đường đất, nằm ngoằn ngoèo như con rắn ốm, trườn dài men theo bờ sông. Thị trấn khi ấy chỉ có khoảng 300 nóc nhà lưa thưa; chủ yếu là người Hoa. Nhà kiên cố có rất ít, đa phần là những ngôi nhà lợp tranh tre hay giàng giàng, bờ tường cũng đan bằng tre. Thỉnh thoảng mới có ngôi nhà tường bằng gạch trình, ngói máng là sang rồi. Bà con thị trấn phát triển kinh tế mang nặng tính tự cung tự cấp, chủ yếu dựa vào việc khai thác lâm sản tự nhiên, và làm ruộng nhưng năng suất lúa rất thấp. Phố phường cũng có lưa thưa vài hộ dân buôn bán nhỏ, một số người làm ngư nghiệp đánh bắt cá lẻ tẻ bên sông Ba Chẽ. Cuộc sống bây giờ so với ngày ấy đúng là một trời một vực”.
Thời gian trôi qua, mái tóc của ông Sìn giờ cũng điểm thêm nhiều sợi bạc, nhưng thị trấn Ba Chẽ lại như càng trẻ ra, lớn mạnh đầy sức xuân. Sự trưởng thành của thị trấn thể hiện rõ nét nhất từ sau khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới; đặc biệt là từ những năm 1990 trở lại đây, khi ấy Ba Chẽ có điện lưới. “Núi rừng có điện thay sao”, thị trấn Ba Chẽ như khoác trên mình bộ áo mới, trút bỏ đi sự lạc hậu để bước vào hướng phát triển kinh tế thị trường đầy năng động. Các ngành nghề mới được mở ra, tư duy con người được đổi khác nhanh chóng, dám nghĩ, dám làm. Nhiều hộ đã phát huy thế mạnh của rừng để thoát nghèo, làm giàu. Từ năm 2005 đến nay, mỗi năm thị trấn trồng mới được khoảng 121ha rừng. Không những thế nhiều hộ còn mạnh dạn chăn nuôi động vật hoang dã như lợn rừng, dũi, nhím, thu lãi hàng trăm triệu đồng/hộ/ năm.
Mặc dù là thị trấn miền núi, diện tích gieo trồng cây nông nghiệp manh mún (chỉ có 50,5ha), nhưng năng suất lúa của thị trấn luôn đạt cao (năm 2011, hơn 4,8 tấn/ha). Bà con lại rất chịu thương, chịu khó trồng thêm màu, rau xanh như: Bắp cải, su hào, khoai tây, ngô... Nhờ đó, hàng chục hộ sắm được xe ô tô vận tải có tải trọng từ 35-50 tấn thay thế những chiếc xe trâu, bò kéo trước đây để chuyên chở hàng hoá, phục vụ các nhu cầu tiêu dùng và vui chơi giải trí của người dân thị trấn và trong cả huyện. Bây giờ nếu ai có việc vào mua sắm trong chợ Ba Chẽ thì thấy ở đây hàng hoá phong phú cũng không thua kém gì các vùng miền khác trong tỉnh. Tổng doanh thu thương mại dịch vụ năm 2011 của thị trấn đạt 15,92 tỷ đồng. Bên cạnh đó, công tác xã hội cũng phát triển mạnh, từng bước nâng cao về chất lượng. Sự nghiệp GD&ĐT được đặc biệt quan tâm. Hiện nay thị trấn có 3 trường từ mầm non, tiểu học, THCS được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ học sinh giỏi ngày càng đông; lĩnh vực y tế được đẩy mạnh…
Trải qua 35 năm xây dựng và trưởng thành, với bao nỗ lực thị trấn Ba Chẽ đã được thưởng nhiều danh hiệu cao quý như bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2007); nhiều cờ thi đua, bằng khen của Uỷ ban T.Ư MTTQ Việt Nam, Hội LHPN Việt Nam, UBND tỉnh...
Công Thành
