So với các địa phương khác trong tỉnh Quảng Ninh, Ba Chẽ có lẽ là huyện miền núi gặp rất nhiều khó khăn trong công tác phổ cập giáo dục THCS. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của tỉnh và nỗ lực của các ban, ngành, đoàn thể của huyện, Ba Chẽ đã đạt chuẩn phổ cập THCS vào năm 2006.
Trường THCS Đồn Đạc II được tách từ Trường PTCS Đồn Đạc đã tạo điều kiện thuận lợi để học sinh đến lớp
Xác định những “rào cản” mà Ba Chẽ cần phải vượt qua, nên ngay những ngày đầu làm phổ cập, cấp uỷ đảng, chính quyền huyện đã rất ráo riết chỉ đạo. Huyện uỷ, HĐND, UBND huyện đã ban hành các văn bản, nghị quyết… chỉ đạo triển khai công tác phổ cập. Trong quá trình thực hiện, Thường trực Huyện uỷ, HĐND huyện thường xuyên nghe UBND huyện, BCĐ phổ cập GD THCS báo cáo tiến độ triển khai, trên cơ sở đó trực tiếp cho ý kiến chỉ đạo. Đồng thời, kiểm tra hoạt động của các đảng bộ, chi bộ các xã, thị trấn về công tác này. Bên cạnh đó, ngành GD huyện tích cực tham mưu cho huyện về công tác đào tạo đội ngũ giáo viên; bố trí giáo viên giảng dạy bổ túc; mở trường, lớp ở những xã chưa có lớp THCS; mở lớp linh hoạt bậc tiểu học; xây dựng thêm phòng học, nhà công vụ cho giáo viên… Nhờ đó, đội ngũ giáo viên đã từng bước được củng cố; hiện toàn huyện đã có 495 cán bộ, giáo viên. Ngành đã huy động được 518 lượt giáo viên dạy bổ túc THCS; tiếp nhận 40 sinh viên tình nguyện của Trường CĐ SP Quảng Ninh đến dạy bổ túc cho các xã. Mạng lưới trường, lớp cũng được tăng cường. Ngoài 18 trường học (từ bậc mầm non đến THPT) được xây dựng theo hướng kiên cố hoá, chuẩn hoá, huyện còn đầu tư xây mới được 57 phòng học, 18 phòng ở cho học sinh nội trú và 72 phòng học tạm cho các lớp bổ túc THCS. Có đủ giáo viên, cơ sở vật chất, công tác vận động, duy trì sỹ số các lớp học cũng đặc biệt được chú ý. Cán bộ làm công tác phổ cập đã đến từng thôn, bản, từng nhà dân để tuyên truyền, vận động bà con cho trẻ đến trường. Nhiều lớp học bổ túc phải tổ chức vào buổi tối, nên Phòng GD huyện đã yêu cầu các trường mắc điện, mua đèn dầu phục vụ lớp học; giúp đỡ học sinh nội trú dân nuôi có đủ điều kiện ăn, ở học tập…
Mặc dù đã cố gắng và nỗ lực rất nhiều, nhưng đến cuối năm 2003, Ba Chẽ vẫn chưa có xã, thị trấn nào đạt chuẩn phổ cập GD THCS (thời điểm đó, trên địa bàn tỉnh đã có 6 địa phương đạt chuẩn phổ cập). “Mặc dù thời gian trong kế hoạch lúc đó không còn nhiều, (ban đầu huyện, tỉnh xác định lộ trình đạt chuẩn phổ cập GD THCS của Ba Chẽ là cuối năm 2005), nhưng không vì thế mà chúng tôi làm trái quy định để lấy thành tích”- đồng chí Lãnh Thế Vinh, Phó Chủ tịch UBND huyện khẳng định: -“Chúng tôi muốn kết quả phổ cập là thực chất chứ không phải trên hồ sơ, giấy tờ”. Xuất phát từ quan điểm này, Ba Chẽ đã đề nghị tỉnh cho phép lùi lộ trình phổ cập sang năm 2006. Tiếp đến, trong các cuộc họp giao ban của BCĐ phổ cập GD THCS, Ba Chẽ đều đề nghị tỉnh, các cấp, các ngành quan tâm giải quyết các cơ chế, chính sách phổ cập cho hợp lý với điều kiện của huyện. Để Ba Chẽ thuận lợi hơn trong công tác phổ cập, tỉnh đã đồng ý nâng mức hỗ trợ học sinh nội trú dân nuôi từ 50.000 đồng/em/tháng lên 120.000 đồng/em/tháng. Cùng với đó, các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể trong tỉnh, của địa phương đã vào cuộc mạnh mẽ hơn thông qua việc quyên góp ủng hộ học sinh Ba Chẽ SGK cũ; tặng nhà ở cho học sinh nội trú; vận động, đưa đón học sinh đến lớp, đi thi; bảo vệ an ninh, trật tự cho các lớp học… Chỉ tính riêng các lớp bổ túc, trong 5 năm thực hiện phổ cập, Ba Chẽ đã vận động được 267 em tham gia học các lớp tiểu học linh hoạt; 2.613 em ở 186 lớp bổ túc THCS. Với kết quả này, năm 2004, Ba Chẽ đã có xã Lương Mông và thị trấn được công nhận đạt chuẩn phổ cập GD THCS; sang năm 2005, có thêm xã Thanh Lâm. Và đến cuối năm 2006, Ba Chẽ đã đạt đủ các tiêu chí của Bộ GD-ĐT. Số trẻ 6 tuổi vào lớp 1 là 334/345, đạt 96,81%; số trẻ 11-14 tuổi tốt nghiệp tiểu học là 1.622/1.916, đạt 84,66%; số thanh, thiếu niên từ 15-18 tuổi có bằng tốt nghiệp THCS là 1.351/1.731, đạt 78,05%; cả 8/8 xã, thị trấn đạt chuẩn phổ cập GD THCS.
Như vậy, sau một chặng đường dài, vượt qua nhiều trở ngại, Ba Chẽ đã đi đến đích phổ cập GD THCS. Kết quả này không chỉ là bước đột phá của riêng Ba Chẽ mà còn là bước đột phá của cả tỉnh trong chặng đường phổ cập GD THCS vừa qua.
