Năm 2015, thiên tai đã làm các địa phương khu vực miền Đông của tỉnh bị thiệt hại nặng nề, nhiều công trình thuỷ lợi, giao thông nông thôn bị hư hỏng, đặc biệt đợt mưa lụt cuối tháng 7 đầu tháng 8-2015 gây thiệt hại lớn đối với sản xuất nông nghiệp... Rút kinh nghiệm từ những thiệt hại đó, năm nay các địa phương ở miền Đông đã chủ động xây dựng phương án phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) trước mùa mưa bão.
Gia cố các công trình thuỷ lợi, đê điều
Ba Chẽ là một trong những địa phương hứng chịu thiệt hại nặng do thiên tai và mưa lũ gây ra. Năm 2015, toàn huyện đã chịu ảnh hưởng trực tiếp của cơn bão số 1, số 4 và đợt mưa lớn cuối tháng 7, đầu tháng 8 gây ra, thiệt hại đối với các công trình nhà ở, giao thông, thuỷ lợi hoa màu… ước trị giá gần 41 tỷ đồng. Đặc biệt, nhiều công trình thuỷ lợi trên địa bàn huyện bị sạt lở gây mất an toàn, trong đó có 7 công trình bị hư hỏng nặng, tập trung ở các xã Thanh Sơn, Nam Sơn và Đồn Đạc. Sau mưa lũ, huyện đã nhanh chóng tập trung chỉ đạo khắc phục sửa chữa hệ thống kênh mương bị sạt, đổ, đập dâng bị bồi lấp, tường cánh bị gãy, vỡ. Đến nay, cơ bản các công trình đã hoàn thành đúng tiến độ, đáp ứng được nhu cầu sản xuất và dân sinh.
Để đối phó trước những diễn biến phức tạp của tình hình mưa bão hiện nay, giống như Ba Chẽ, huyện Đầm Hà cũng đang tập trung gia cố, sửa chữa hệ thống công trình thuỷ lợi và đê điều. Sau đợt mưa lụt cuối tháng 7, đầu tháng 8-2015, một số công trình thuỷ lợi, đê xung yếu đã bộc lộ những hạn chế như xuống cấp và khả năng thoát nước kém... Để khắc phục tình trạng này và hạn chế mức thấp nhất những tình huống xấu có thể xảy ra, ngay từ đầu năm 2016, huyện đã tiến hành kiểm tra hiện trạng đê điều và thuỷ lợi xuống cấp để sửa chữa. Ông Phạm Văn Nam, Phó Phòng NN&PTNT huyện Đầm Hà, cho biết: Nhờ rà soát và đẩy nhanh tiến độ thi công, đến nay huyện đã khắc phục xong được hơn 15 tuyến kênh mương thuỷ lợi và 1 đập Khe Chuối với tổng kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng. Hiện, huyện đang tập trung chỉ đạo các đơn vị thầu đẩy nhanh tiến độ các công trình như: Đập dâng Cầu Pí, đập và kênh Lý Lày (xã Quảng Lâm), đập Đông Thành (xã Quảng An); các tuyến đê xung yếu ở xã Tân Bình để sớm hoàn thiện trước mùa mưa bão năm nay.
Cùng với 2 địa phương trên, các huyện, thành phố khác ở khu vực miền Đông như: Tiên Yên, Bình Liêu, Hải Hà, Móng Cái, cũng đang “dồn sức” thi công gia cố các hồ đập, tuyến đê như: Huyện Hải Hà nâng cấp được 14,5/27,9km đê (hiện đang đẩy nhanh tiến độ thi công các tuyến còn lại); Tiên Yên đang đẩy nhanh tiến độ hồ chứa nước Khe Cát phấn đấu hoàn thành vượt lũ đợt I trước 30-4-2016; Bình Liêu gia cố kè chống sạt lở khu Bình Dân (thị trấn Bình Liêu); Móng Cái đẩy nhanh tiến độ đê Tiến Thành (xã Hải Đông), gia cố sửa chữa đoạn kè sông biên giới khu vực cột mốc 1346...
Chủ động “4 tại chỗ”
Do đặc thù địa hình các địa phương ở miền Đông chủ yếu là đồi núi, nhiều sông suối bị chia cắt, ngắn, dốc nên hay xuất hiện lũ cục bộ. Để chủ động ứng phó với lũ trên các sông, suối các địa phương đã xây dựng, triển khai phương án di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm. Tiêu biểu như huyện Đầm Hà đã triển khai công tác di dân khỏi vùng có nguy cơ lũ quét và sạt lở cho 29 hộ với tổng kinh phí hơn 1 tỷ đồng. Các địa phương khác cũng đã tiến hành rà soát những vị trí có nguy cơ sạt lở, ngập lụt để có kế hoạch di chuyển dân và bố trí sắp xếp dân cư từ vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng đến nơi ở an toàn.
Bên cạnh việc gia cố các công trình thuỷ lợi, đê điều, thực hiện di dân khỏi vùng nguy hiểm, các địa phương khu vực miền Đông còn chủ động xây dựng phương án PCTT&TKCN, trong đó tập trung vào thực hiện phương châm “4 tại chỗ” gồm: Chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Để sẵn sàng ứng cứu khi có sự cố xảy ra, các huyện, thành phố khu vực miền Đông còn xây dựng các tình huống giả định thiên tai, thảm hoạ có thể xảy ra dựa trên tình hình và đặc thù riêng của địa phương mình để đưa ra phương án ứng cứu... Ngoài ra, các huyện, thành phố ở khu vực miền Đông còn chỉ đạo lực lượng quản lý canh gác đê thường xuyên kiểm tra các tuyến đê xung yếu, phát hiện và đề xuất biện pháp xử lý kịp thời nếu gặp sự cố, đồng thời tập trung chuẩn bị vật tư tại chỗ như: Bao bì, rọ thép, đá... Tích cực tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng và người dân về thiên tai, bão lụt để họ chủ động có biện pháp phòng tránh giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Với sự chủ động xây dựng các phương án đối phó với mưa lũ kỹ lưỡng, chặt chẽ, tin rằng các địa phương khu vực miền Đông sẽ giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản trong mùa mưa bão năm nay...
Phạm Tăng
