Gia đình là tế bào của xã hội, là nhân tố quan trọng trong việc duy trì và phát triển đời sống xã hội. Trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh CNH, HĐH, hội nhập quốc tế, gia đình Việt Nam ngày càng có vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng cơ bản của mình, trong đó, chức năng nuôi dưỡng, giáo dục, hình thành nhân cách con người tiếp tục được khẳng định và đề cao.
XÂY DỰNG GIA ĐÌNH HẠNH PHÚC
Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều chính sách, văn bản quản lý và triển khai thực hiện có hiệu quả công tác gia đình. Cùng với đó, các hoạt động truyền thông đã tạo nên sự chuyển biến về nhận thức sâu sắc trong cấp uỷ, chính quyền các cấp và tầng lớp nhân dân về vai trò, vị trí của xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, đáp ứng tiến trình CNH, HĐH đất nước, trong xu thế hội nhập, phát triển. Các đoàn thể thường xuyên lồng ghép phong trào xây dựng gia đình văn hoá với các nội dung thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi; “Ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền”, “Nuôi con khoẻ, dạy con ngoan”, “Gia đình, dòng họ hiếu học”... Các gia đình thường xuyên nhắc nhở thành viên chăm lo xây dựng gia đình hoà thuận, đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng; thực hiện tốt nghĩa vụ công dân; sống kỷ cương, giao tiếp ứng xử lễ phép, gương mẫu chấp hành quy ước, hương ước của địa phương.
Kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam cũng là sự kiện văn hoá nhằm đề cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương quan tâm đến công tác gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc để làm cho xã hội tốt đẹp hơn. Quảng Ninh đã tổ chức lễ phát động và hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình và Ngày Gia đình Việt Nam 2017; giải cầu lông, bóng bàn gia đình tỉnh năm 2017; các chương trình văn hoá, văn nghệ; tổ chức các “Bữa ăn gia đình ấm áp yêu thương” cho những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn...
GIÁO DỤC VĂN HOÁ ỨNG XỬ CHO THẾ HỆ TRẺ
Nhân kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam, Hội Phụ nữ tỉnh vừa tổ chức buổi Hội thảo “Văn hoá ứng xử trong gia đình và cộng đồng”. Văn hoá ứng xử là yếu tố cốt lõi làm nên lối sống, nếp nhà hay còn gọi là gia phong để mỗi thành viên gia đình dần trưởng thành và có một nhân cách tốt. Đây là hoạt động rất có ý nghĩa, góp phần thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về “Xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, cũng như thực hiện chủ đề công tác của tỉnh năm 2017 là “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng nếp sống văn hoá, văn minh”. Tại Hội thảo, bà Hoa Hữu Vân, Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình (Bộ VH-TT&DL), chia sẻ: “Văn hoá ứng xử trong gia đình được hình thành từ lòng nhân ái, tình yêu thương, thuần phong mỹ tục thẩm thấu một cách tự nhiên, bền bỉ trong tâm hồn mỗi thành viên gia đình. Chính môi trường như vậy, đòi hỏi từng cá nhân phải tu dưỡng theo khuôn phép, kỷ cương, nếp nhà của một gia đình, một dòng họ. Nhất là giáo dục thế hệ trẻ về văn hoá ứng xử với nguyên tắc đã được bao thế hệ gìn giữ lưu truyền, đó là: “Trên kính, dưới nhường” và lòng hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, cha mẹ. Đây vừa là phép tắc ứng xử, vừa là giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc”.
Là một trong những gia đình văn hoá tiêu biểu liên tục của TP Hạ Long, ông Mạnh Trọng Hiển, phường Cao Xanh, cho biết: Ngày nghỉ cuối tuần, ngày lễ, tết hoặc bất kỳ khi nào có điều kiện, gia đình tôi đều cố gắng tập hợp đông đủ, vừa làm mâm cơm gắn kết tình cảm gia đình, vừa trao đổi với nhau chuyện chung, chuyện riêng, ai gặp khó khăn, vướng mắc gì, các thành viên còn lại trở thành “chuyên gia” tư vấn. Quan trọng hơn, đây còn là dịp để ông bà, bố mẹ giáo dục văn hoá ứng xử trong gia đình, cộng đồng đến con trẻ. Bởi ngay từ nhỏ, con trẻ được giáo dục trong một gia đình hạnh phúc, nền nếp thì lớn lên trẻ dễ dàng trở thành một công dân có văn hoá, phẩm chất đạo đức tốt đẹp. Do vậy, những cử chỉ, lời nói, hành vi của ông bà, cha mẹ, người thân phải là những tấm gương sáng để trẻ noi theo một cách tự nhiên nhất.
Ngày nay, trong gia đình, cộng đồng, dù văn hoá ứng xử có thay đổi rất nhiều so với ngày xưa, nhưng những khuôn phép của mỗi gia đình vẫn không thể thiếu được. Để thế hệ trẻ có hành vi ứng xử và thái độ đúng đối với gia đình, xã hội thì bản thân mỗi gia đình, nhất là ông bà, bố mẹ cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm trong việc rèn giũa cách ứng xử cho con cháu. Những bài học trực quan bằng chính cách sống, cách ứng xử hàng ngày của người lớn và gần gũi nhất là bố mẹ chính là một bài học tốt nhất để hình thành kỹ năng ứng xử cần thiết ở con trẻ. Bởi thế, cùng với giáo dục bằng kiến thức, người lớn phải làm gương, tự điều chỉnh hành vi của mình thì mới đáp ứng được vấn đề đạo đức, văn hoá và các mối quan hệ đặt ra trong phạm vi gia đình, từ đó lan toả ra xã hội.
Nguyễn Hoa
