Thời gian qua, cùng với sự quan tâm đầu tư của tỉnh, các địa phương; sự chung tay của người dân, môi trường các vùng nông thôn đã được cải thiện đáng kể. Đến thời điểm này toàn tỉnh đã có gần 40 xã đạt tiêu chuẩn về thu gom, xử lý chất thải, nước thải; gần 80 xã có số cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn đạt tiêu chuẩn môi trường; trên 40 xã đã xây dựng được nghĩa trang theo đúng quy hoạch và hoàn thiện hệ thống thoát nước thải vùng trung tâm xã và cụm dân cư tập trung. Phần lớn các xã miền núi đã khắc phục được một bước trong việc bố trí chuồng trại, nhà vệ sinh. Đây là sự chuyển biến rất tích cực, bởi 2 năm trước đó, số xã đạt các tiêu chí môi trường kể trên không nhiều.
Thực tế từ đầu năm tới nay, bằng nhiều nguồn vốn khác nhau, tỉnh các địa phương đã dành khoảng 50 tỷ đồng để triển khai nhiều hoạt động bảo vệ môi trường vùng nông thôn. Tiêu biểu như trang sắm phương tiện thu gom rác thải; xây dựng mới hoặc cải tạo, nâng cấp các bãi rác; đầu tư lò đốt rác thải sinh hoạt; xử lý ô nhiễm môi trường do tồn lưu hoá chất bảo vệ thực vật; hỗ trợ di dời cho các cơ sở tiểu thủ công nghiệp nằm trong khu dân cư có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường... Cụ thể đến thời điểm này, toàn tỉnh đã đầu tư trên 1.000 xe thu gom rác thải; 3 lò đốt rác thải nông thôn cho các địa phương Ba Chẽ, Quảng Yên và Cô Tô. Đáng mừng là tất cả các phương tiện xe thu gom rác kể trên đều đã và đang được sử dụng triệt để, mang lại hiệu quả thiết thực. Riêng lò đốt rác, theo thiết kế, các thiết bị này sẽ phát huy tối đa tác dụng, đặc biệt là đối với các vùng nông nghiệp với đặc trưng rác thải chủ yếu là rơm rác. Việc đầu tư, nâng cấp các hạng mục bãi rác, từ đầu năm đến nay, các đơn vị chức năng khá quan tâm, chú trọng. Hiện đã hoàn thành xử lý môi trường sau đóng cửa bãi rác Cộng Hoà (TX Quảng Yên); đang triển khai xây dựng mới mô hình thu gom rác thải tại 2 xã đảo Quan Lạn và Minh Châu và mở rộng bãi rác Cầu Cao xã Vạn Yên (huyện Vân Đồn), đầu tư bãi chứa rác tại thị trấn Bình Liêu (huyện Bình Liêu). Đặc biệt nét mới trong công tác cải thiện môi trường nông thôn năm nay chính là việc kiên quyết xử lý dứt điểm những nguy cơ ô nhiễm môi trường do việc tồn lưu hoá chất bảo vệ thực vật tại các điểm lưu trữ thuốc bảo vệ thực vật. Cụ thể thời gian qua, tỉnh, ngành và các địa phương đã tăng cường các biện pháp phòng chống tác động tiêu cực của thuốc bảo vệ thực vật tại vị trí hiện đang lưu trữ, cũng như làm sạch các vị trí lưu trữ cũ, đã qua sử dụng thời gian dài. Trong đó các trọng điểm như kho Kim Sơn (huyện Đông Triều), Quảng Long (huyện Hải Hà), Cộng Hoà và kho Chi Cục bảo vệ thực vật Quảng Yên (TX Quảng Yên) đã được thực hiện theo quy trình một cách kỹ càng, triệt để. Nhờ đó đã hạn chế tối đa những tác động xấu tới môi trường.
Nét đáng mừng trong công tác cải thiện môi trường các vùng nông thôn thời gian qua chính là sự vào cuộc mạnh mẽ và sáng tạo của người dân. Tiêu biểu như các mô hình tổ thu gom rác thải ở hầu hết các xã của huyện Đông Triều, TP Móng Cái, TX Quảng Yên, huyện Tiên Yên... trong đó điểm sáng nội bật là xã Bình Dương huyện Đông Triều, xã Hải Đông TP Móng Cái... Riêng TP Móng Cái, từ mô hình của xã Hải Đông hiện đã được nhân rộng trên toàn địa bàn, ở cả các vùng đô thị và nông thôn. Anh Nguyễn Văn An, thôn 11, xã Hải Đông, TP Móng Cái cho biết: “Điểm xuất phát đầu tiên của chúng tôi là hoạt động thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, sau rồi thấy rất hiệu quả, được đông đảo bà con hưởng ứng, nên chúng tôi mở rộng thu gom rác thải sinh hoạt. Để hoạt động lâu dài, chuyên nghiệp, chúng tôi hình thành các tổ nhóm với quy chế hoạt động rõ ràng, đáp ứng nhu cầu của người dân cũng như góp phần bảo vệ môi trường”.
Mặc dù đã đạt được kết quả đáng phấn khởi, thế nhưng vẫn phải nói rằng, công tác cải thiện môi trường vùng nông thôn còn hết sức khó khăn. Qua khảo sát, hiện nhiều vùng nông thôn khu vực các huyện, thị miền Tây đang có nguy cơ ô nhiễm do chất thải, nước thải của làng nghề, các hoạt động công nghiệp trên địa bàn. Trong khi đó, đối với các xã miền núi, vùng dân tộc thiểu số thì tập quán, lối sống của một bộ phận không nhỏ người dân trong việc bố trí chuồng trại, nhà vệ sinh vẫn chưa hợp lý, gây ảnh hưởng đến môi trường sống của chính gia đình mình. Ngoài ra, công tác hỗ trợ các cơ sở tiểu thủ công nghiệp di dời đến các khu, cụm công nghiệp mặc dù đã được triển khai rất tích cực, tuy nhiên hiệu quả chưa nhiều. Nguyên nhân bởi mức hỗ trợ vẫn còn ở mức nhỏ, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, trong khi đó, tại nhiều địa phương, các cụm, khu công nghiệp mới đang trong quá trình hình thành, chưa có mặt bằng thuận lợi để các cơ sở di chuyển. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, thực trạng này ít nhiều sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường, vì vậy cần phải được xử lý sớm.
Thanh Bình
