Lớp đào tạo thạc sỹ chuyên ngành Quản trị kinh doanh quốc tế do Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng tại chức tỉnh liên kết với Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính mở tại Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng tại chức tỉnh đã thu hút sự quan tâm của nhiều người có nhu cầu học tập để nâng cao trình độ. Tuy nhiên, trong thông báo tuyển sinh với các điều kiện mà phía đối tác đưa ra như: Thời gian học, học phí, văn bằng… đã gây không ít nghi ngờ, thắc mắc...
Chỉ cần… 72 ngày, học viên sẽ được cấp bằng thạc sỹ (!?)
Giữa tháng 5-2007, lãnh đạo Sở Tài chính nhận được công văn số 109/CV-TT của Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng tại chức tỉnh thông báo việc Trung tâm liên kết với Viện Nghiên cứu đào tạo kinh tế-tài chính mở khoá đào tạo sau đại học. Trong công văn này ghi rõ, sau khi kết thúc khoá học, học viên được cấp bằng Thạc sỹ Quản trị kinh doanh quốc tế của Đại học Nam Thái Bình Dương (Preston) - Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Đây là cơ hội để học viên được trang bị những kiến thức mới, hiện đại nhất về kinh doanh quốc tế trong tình hình hiện nay. Đối tượng tham dự khoá học là cán bộ quản lý có kinh nghiệm 5 năm trở lên và đã có bằng tốt nghiệp đại học. Theo thông báo của các nhà tổ chức, khoá học sẽ diễn ra trong 12 tháng. Các học viên sẽ học 6 ngày/tháng vào thứ 7 và chủ nhật hàng tuần. Thời gian còn lại, học viên tự nghiên cứu tài liệu. Khoá học được thực hiện trực tiếp bởi các giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ của Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính, các cơ quan nghiên cứu T.Ư, gồm người Việt Nam và người nước ngoài. Giảng viên là người nước ngoài có phiên dịch tiếng Việt. Nếu học viên có nhu cầu học tập bằng tiếng Anh của Đại học Nam Thái Bình Dương sẽ được hướng dẫn sử dụng phương pháp tự nghiên cứu, học tập qua E- learning. Các học viên tham gia khoá học sẽ phải học và thi 12 môn. Gồm: Phương pháp nghiên cứu; Leadership; Tổ chức hành vi (hoạt động tổ chức), Quản trị tài chính; Pháp luật kinh doanh; Quản trị dự án; Kinh doanh quốc tế; Quản trị marrketing; Quản lý và kiểm soát chất lượng tổng thể; Kinh tế quản lý; Quản trị nhân lực; Quản trị chiến lược. Kết thúc khoá học, học viên được Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính đài thọ miễn phí chuyến đi thực tế tại một trong số các nước và vùng lãnh thổ: Singapore, Malaysia, HongKong, ThaiLand, India. Những học viên đạt yêu cầu sẽ được Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính cấp Chứng chỉ bồi dưỡng sau đại học chuyên ngành Quản trị Kinh tế-Tài chính quốc tế (phôi của Trung tâm Kỹ thuật tài liệu nghiệp vụ-Bộ Công an cấp) và bằng Thạc sỹ Quản trị kinh doanh do Đại học Nam Thái Bình Dương cấp. Không chỉ đưa ra các điều kiện hấp dẫn về văn bằng, chứng chỉ, thời gian học, nhà tổ chức còn đưa ra thông tin sẽ cấp học bổng cho các học viên. Mức học bổng thấp nhất là 500 USD và tối đa là 8.000 USD (mức học bổng được cấp tuỳ thuộc vào kết quả học tập). Đặc biệt, nhà tổ chức còn hứa cấp học bổng ghi danh cho 5 học viên nộp hồ sơ sớm nhất và đạt yêu cầu xét tuyển (?). Thời gian nộp hồ sơ chậm nhất trước 8-7-2007. Nhà tổ chức sẽ công bố kết quả trúng tuyển vào chiều 8-7-2007 và khai giảng vào 21-7-2007. Tuy nhiên, kèm theo những điều kiện hấp dẫn trên, các học viên phải đóng một khoản học phí và lệ phí tuyển sinh không nhỏ. Cụ thể: Lệ phí tuyển sinh 50 USD/học viên; học phí trọn gói của khoá học là 8.000 USD/học viên.
Với nội dung thông báo trên thì đây quả là một khoá học hấp dẫn mang lại nhiều lợi ích cho người học. Tuy nhiên, khi tính toán cụ thể những điều kiện đó thì đã có không ít người nghi ngờ tính trung thực và độ chính xác của khoá học. Về thời gian, các học viên chỉ cần học trong 72 ngày; lệ phí tuyển sinh tương đương với 800.000 VNĐ/hồ sơ; còn học phí trọn gói tương đương với 130 triệu VNĐ/học viên/khoá học. Điều này có nghĩa là mỗi học viên sẽ phải tri trả tới 1,8 triệu VNĐ cho 1 ngày học. Những người có nhu cầu học còn rất băn khoăn, lo lắng, với chương trình học trong một thời gian quá ngắn như vậy có đảm bảo được các yêu cầu của Bộ GD-ĐT Việt Nam quy định? Bằng thạc sỹ của Đại học Nam Thái Bình Dương cấp có đủ điều kiện để Bộ GD-ĐT công nhận như bằng Thạc sỹ do các trường đào tạo và cấp? Có đủ điều kiện để xét tuyển dụng, nâng bậc lương, nâng ngạch bậc trước thời hạn đối với công chức, viên chức nhà nước theo quy định hiện hành?
Đâu là sự thật?
Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính (có tên nước ngoài là Economy Finance Training and Research Insstitute-viết tắt là EFITRI) có trụ sở chính tại số 5, ngách 19/9, phố Kim Đồng, Giáp Bát, Hoàng Mai, Hà Nội. Đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ ngày 12-10- 2006. Lĩnh vực hoạt động khoa học và công nghệ của đơn vị này là: Nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính (bao gồm: quản lý kinh tế, quản trị kinh doanh, kế toán, thuế, tài chính, thẩm định giá, chứng khoán, kiểm toán), ngoại ngữ và tin học chuyên ngành; dịch vụ khoa học và công nghệ: thông tin, tư vấn, biên soạn giáo trình, đào tạo nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, phổ biến, cập nhật kiến thức, tổ chức hội nghị, hội thảo khoa học, hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực nghiên cứu nêu trên. Xét về mặt pháp lý Viện có đủ tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản. Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều chuyên gia thì chức năng chính của đơn vị này không phải là đào tạo sau đại học. Theo phát ngôn không chính thức từ phía Bộ GD-ĐT, chỉ tiêu đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ hàng năm của các chuyên ngành đều do Bộ GD-ĐT quyết định và phân bổ. Việc liên kết đào tạo giữa Viện với Đại học Preston không rõ theo văn bản nào, nếu có văn bản thì không rõ trên cơ sở pháp lý nào, vì theo các quy định hiện hành về liên kết đào tạo cấp bằng thạc sỹ và tiến sỹ với nước ngoài, thì cơ sở đối tác trong nước cũng phải là một cơ sở đào tạo có cấp các văn bằng tương đương. Bộ cũng chưa có bất cứ văn bản nào với nội dung ủng hộ chương trình hợp tác này. Hiện Bộ GD-ĐT đang thu thập các tài liệu về Đại học Nam Thái Bình Dương.
Cũng theo những tài liệu từ Bộ GD-ĐT cung cấp (được lấy từ trang web của trường www.preston.edu), Đại học Nam Thái Bình Dương chủ yếu đào tạo từ xa, cấp các văn bằng đại học, thạc sỹ, tiến sỹ ở nhiều ngành đào tạo. Chỉ có 1 chương trình đào tạo Thạc sỹ Quản trị kinh doanh là tại trường và vào các lớp buổi tối. Có chương trình đào tạo tại 40 cơ sở liên kết tại 21 nước trên cả 5 châu lục. Giáo trình và bài giảng được trường gửi cho sinh viên để học tại nhà. Các bài làm được nộp cho giảng viên qua bưu điện hoặc thư điện tử để đánh giá và cho điểm. Trường Đại học này cũng không được kiểm định bởi một tổ chức kiểm định được Bộ GD-ĐT Hoa Kỳ thừa nhận. Đối chiếu với 8 đặc điểm nhận dạng một trường đại học có phải là một “xưởng sản xuất văn bằng” do Tổ chức Better Bussiness Bureau của Hoa Kỳ khuyến cáo, trang web của Bộ GD-ĐT Hoa Kỳ (www.ed.gov) viết: Đại học Perston có đến 7 đặc điểm: Văn bằng có thể có trong thời gian ngắn hơn thông thường (2 năm để có bằng tiến sỹ); không được kiểm định bởi tổ chức được Bộ GD-ĐT Hoa Kỳ thừa nhận, thay vào đó thường chỉ được chính quyền bang phê chuẩn, giấy phép hoặc giấy đăng ký hoạt động; phí đào tạo được trả theo văn bằng; rất ít hoặc không có giáo sư; tên trường tương tự như những tên trường có tiếng; địa chỉ trường là 1 căn hộ: 2421 President Drive, Suite B11, Montgomery, AK 36116. Viện Giáo dục quốc tế II E cũng khẳng định: Đại học Preston chưa được kiểm định bởi một tổ chức được Bộ GD-ĐT Hoa Kỳ thừa nhận. Đồng thời, II E cũng lưu ý, các trường đại học (đặc biệt ở bang Wyoming) thường di chuyển trụ sở sang bang khác khi có liên quan đến vấn đề kiểm định.
Qua những thông tin này, có thể thấy việc liên kết giữa Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính với Đại học Nam Thái Bình Dương trong việc cấp bằng Thạc sỹ Quản trị kinh doanh quốc tế là không đủ cơ sở về mặt pháp lý. Như vậy, khoá học đào tạo sau đại học do Viện liên kết với Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng tại chức tỉnh không có đủ các điều kiện cần thiết theo quy định hiện hành. Theo tin từ Bộ GD-ĐT, Bộ đã có văn bản đề nghị Viện Nghiên cứu, đào tạo kinh tế-tài chính về các cơ sở pháp lý cho hoạt động đào tạo liên kết này. Quan điểm của Bộ cũng thể hiện rất rõ: Đối với một chương trình đào tạo liên kết với nước ngoài có cấp văn bằng, chứng chỉ, nếu đáp ứng các điều kiện yêu cầu thì được Bộ GD-ĐT cấp giấy phép hoạt động, chưa đáp ứng thì không được chấp thuận. Trong trường hợp cụ thể này thì hoàn toàn không nên ủng hộ, vì Đại học Preston là một trường đại học chưa được kiểm định và có dấu hiệu của một “xưởng sản xuất văn bằng”.
Thay lời kết
Trao đổi về vấn đề liên kết đào tạo này, ông Trần Hoà Bình, Giám đốc Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng tại chức tỉnh cho biết: Hiện đã có 48 học viên nộp hồ sơ đăng ký học. Trung tâm sẽ tạm dừng việc tuyển sinh chờ ý kiến cuối cùng của Bộ GD-ĐT. Trong xu thế hội nhập hiện nay, nhất là khi Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO, việc các cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với các tổ chức, các trường ĐH trong nước, quốc tế để mở lớp đào tạo nâng cao trình độ đáp ứng nhu cầu của người dân là rất cần thiết. Tuy nhiên, hiện nay rất nhiều hoạt động liên kết đã không được các cơ sở giáo dục sở tại thẩm định cẩn thận. Người thiệt thòi cuối cùng vẫn là các học viên. Vì vậy Trung tâm nên sớm chấm dứt việc liên kết đào tạo này, bồi hoàn lại kinh phí cho những học viên đã nộp hồ sơ dự tuyển.
