Ông Trần Văn Viên, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Quảng Ninh - đơn vị sự nghiệp công lập đang được giao tự chủ một phần kinh phí, cho biết: Nguồn ngân sách chi thường xuyên của trung tâm đã bị cắt giảm từ năm 2014 với 30% và cắt 50% trong hai năm 2015 và 2016 đã khiến hoạt động của trung tâm gặp rất nhiều khó khăn. Hiện nguồn kinh phí được cấp từ ngân sách nhà nước cho đơn vị cũng chỉ đủ để trả tiền lương hàng tháng cho 11 biên chế. Còn lại hoạt động chi tiêu của đơn vị gần như mang tính chất “giật gấu vá vai”.
Để đảm bảo đời sống cho người lao động, nhiều đơn vị sự nghiệp công lập đã tích cực đổi mới, cũng như tổ chức lại hoạt động để tạo nguồn thu. Riêng đối với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, bên cạnh các hoạt động sàn giao dịch việc làm định kỳ được tổ chức, gần đây, trung tâm đã chủ động hơn trong việc phối hợp với các địa phương để tổ chức các sàn giao dịch việc làm lưu động. Bên cạnh đó, triển khai hiệu quả nguồn thu từ hoạt động thu bảo hiểm thất nghiệp - nguồn kinh phí được Cục Việc làm (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cấp hằng năm để đơn vị hoạt động.
Đây chỉ là thực trạng của một trong những đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ tài chính của tỉnh trong thời gian qua. Được biết, hiện toàn tỉnh có 60 đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ với mức tự chủ tài chính từ 20% đến 100% chi thường xuyên. Trong đó, có 27 đơn vị tự chủ 100%, 21 đơn vị tự chủ 50%, 7 đơn vị tự chủ 30% và 5 đơn vị tự chủ 20%. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, việc giao tăng quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, mở rộng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị sự nghiệp công. Đây cũng là động lực quan trọng để các đơn vị sự nghiệp năng động hơn trong việc chuyển đổi cơ chế hoạt động, đổi mới cơ chế quản lý tài chính và chủ động khai thác các nguồn thu để đảm bảo đời sống, thực hiện tốt cơ chế đặt hàng để cải thiện thu nhập cho người lao động. Năm 2016, các đơn vị sự nghiệp công trên địa bàn tỉnh cũng đã từng bước thực hiện tốt cơ chế đặt hàng. Điển hình như các đơn vị thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong năm qua, đã thực hiện đặt hàng lưu giữ giống gốc 2 loài cá rô phi với kinh phí gần 220 triệu đồng; lưu giữ giống gốc cây thông nhựa Quảng Ninh với kinh phí gần 400 triệu đồng; quan trắc môi trường dịch bệnh nuôi trồng thuỷ sản, kinh phí trên 690 triệu đồng... Năm 2017, tỉnh tiếp tục thực hiện cơ chế đặt hàng dịch vụ sự nghiệp công với tổng dự toán trên 71,7 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn một số đơn vị sự nghiệp công chưa thích nghi được với sự thay đổi này, dẫn đến lúng túng, gặp khó khăn trong lộ trình tự chủ, ảnh hưởng đến đời sống của người lao động. Thậm chí là có những đơn vị còn nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội. Tính đến cuối năm 2016, Trung tâm Khoa học kỹ thuật và Sản xuất giống thuỷ sản (phường Đông Mai, TX Quảng Yên) nợ trên 12 tháng BHXH với số tiền gần 1 tỷ đồng; Trung tâm Khoa học sản xuất nông, lâm nghiệp nợ BHXH trên 480 triệu đồng... Trước thực trạng này, tỉnh đã tạm ứng từ ngân sách và cho phép các đơn vị khó khăn được sử dụng nguồn kinh phí dự phòng cải cách tiền lương của các đơn vị để chi trả lương, phụ cấp, các khoản đóng góp của người lao động trong những tháng đầu năm để đảm bảo chế độ, chính sách cho cán bộ, viên chức, người lao động. Tuy nhiên, về lâu dài, các đơn vị sự nghiệp công cần năng động, chủ động đổi mới để phù hợp với tình hình mới.
Phương Thúy
