"Báo cháy 114” là ứng dụng trên điện thoại thông minh do Cục Cảnh sát PCCC&CNCH (Bộ Công an) xây dựng, đưa vào sử dụng từ tháng 11/2021. Trong bối cảnh thực hiện chuyển đổi số toàn diện, việc phổ biến ứng dụng “Báo cháy 114” là phù hợp và cần thiết, nhưng vẫn cần thêm nhiều nỗ lực để thực sự phát huy hiệu quả.
Tháng 3/2026, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 9 (Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an tỉnh Quảng Ninh) đã phối hợp với Ban Quản lý Chợ Móng Cái (phường Móng Cái 1) tổ chức chương trình trải nghiệm, thực hành kỹ năng PCCC cho thành viên Tổ bảo vệ an ninh cơ sở và toàn bộ các hộ tiểu thương trong chợ. Nội dung được tuyên truyền bao gồm trang bị các kiến thức cơ bản về nhận diện nguy cơ, chủ động phòng cháy; kỹ năng xử lý ban đầu và thoát nạn an toàn khi có dấu hiệu sự cố cháy, nổ xảy ra; thực hành sử dụng thiết bị chữa cháy, cứu nạn cứu hộ...
Đặc biệt còn phải nói tới việc hướng dẫn "cầm tay chỉ việc" về cài đặt, sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114” trên điện thoại thông minh của mỗi cá nhân. Cụ thể, đây là nguồn thông tin đầy đủ, chính thống về các kiến thức an toàn cơ bản, các quy định về PCCC tại gia đình và môi trường kinh doanh của chợ dân sinh. Trong phần thực tập phương án giả định, ứng dụng “Báo cháy 114” là một trong những công cụ hỗ trợ triển khai các biện pháp xử lý ban đầu, yêu cầu phải sử dụng thông thạo, như: Phát tín hiệu báo động, định vị để hướng dẫn thoát nạn, gửi thông tin cho lực lượng tại chỗ và gọi điện nhanh chóng cho số khẩn cấp 114...
Các xã, phường, đặc khu của Quảng Ninh những ngày này cũng đang tích cực triển khai đợt cao điểm 250 ngày đêm tuyên truyền, vận động các cơ sở hoàn thành việc trang bị, kết nối thiết bị truyền tin báo cháy và cài đặt, sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114” theo chỉ đạo của Công an tỉnh (tại Văn bản số 463/CAT-PC07 ngày 09/02/2026). Trọng tâm là nâng cao nhận thức của mọi tầng lớp nhân dân về việc PCCC sẽ chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi có sự vào cuộc đồng thời của lực lượng Công an, cả hệ thống chính trị và đặc biệt là vai trò chủ động của mỗi người dân.
Cụ thể trong việc phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ” trong PCCC từ địa bàn dân cư; tạo dựng các kênh tiếp nhận tin báo, các “đường dây nóng” để người dân phán ánh thông tin sự cố tới lực lượng chức năng... khi cần thiết. Và ứng dụng “Báo cháy 114” có thể coi là tiện ích tối ưu khi tích hợp tất cả các tính năng nói trên vào cùng một mối, giúp thuận tiện nhất cho việc sử dụng thường xuyên hằng ngày hoặc trong những tình huống khấn cấp.
Nhờ hoạt động trên nền tảng công nghệ thông tin, “Báo cháy 114” giúp người sử dụng gọi điện thoại hoặc video call tới Trung tâm Thông tin chỉ huy 114, kết nối tới lực lượng PCCC&CNCH khi phát hiện các vụ tai nạn, sự cố liên quan đến cháy, nổ. Những hình ảnh, đoạn video có sẵn trong thiết bị di động, tin nhắn bằng chữ hoặc ghi âm... cũng có thể gửi qua ứng dụng này tới bộ phận tổng đài trực. Nhờ các thiết bị thông minh được định vị GPS, nên việc xác định vị trí người báo tin, tiếp nhận hình ảnh hiện trường... được đơn giản hơn. Từ đó, giúp thời gian, quy trình xác minh sự cố, đánh giá cơ bản tình hình vụ việc từ xa, từ sớm... được rút ngắn. Các phương án xử lý cháy, nổ, CNCH của lực lượng chức năng cũng được triển khai hiệu quả hơn, giảm thiểu mức độ thiệt hại có thể xảy ra. Còn trong những ngày bình thường, ứng dụng “Báo cháy 114” có tính năng như một nguồn tài liệu trực tuyến khá đầy đủ, phong phú về thông tin pháp luật PCCC; hướng dẫn chi tiết về các kỹ năng PCCC, nhận biết nguy hiểm, thoát nạn... phục vụ nhu cầu tìm hiểu, tra cứu mọi nơi, mọi lúc.
Ứng dụng “Báo cháy 114” được xây dựng hết sức công phu và đang ngày càng phổ biến sâu rộng trong đời sống. Tuy nhiên, để phát huy tốt hiệu quả của ứng dụng này thì tinh thần chủ động của mỗi người dân luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu, cụ thể là trong việc dành thời gian tìm hiểu, sử dụng để trang bị kiến thức, kỹ năng an toàn cho bản thân mình. Về nội dung này, Luật PCCC&CNCH (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) nêu rõ, nguyên tắc PCCC&CNCH là phải huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân; lấy phòng ngừa là chính. Mỗi cá nhân đều cần có trách nhiệm chấp hành quy định, nội quy, biện pháp, yêu cầu về PCCC&CNCH của cơ quan, tổ chức và tìm hiểu kiến thức về PCCC&CNCH...
| Theo Luật PCCC&CNCH: - Người phát hiện tình huống cứu nạn, cứu hộ, cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân gần nơi xảy ra cháy, tai nạn, sự cố có trách nhiệm tham gia cứu nạn, cứu hộ trong điều kiện, khả năng cho phép (Điều 33). - Khi có tình huống cứu nạn, cứu hộ thì lực lượng, người, phương tiện, tài sản của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đều có thể được huy động để tham gia cứu nạn, cứu hộ; trường hợp cần thiết, người chỉ huy cứu nạn, cứu hộ đề nghị cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam bố trí lực lượng, người, phương tiện để hỗ trợ, giúp đỡ cứu nạn, cứu hộ. (Điều 35). - Người được huy động, người tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ không thuộc lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được hưởng chế độ bồi dưỡng, hỗ trợ khi tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia, phối hợp, cộng tác, hỗ trợ, giúp đỡ cơ quan nhà nước thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ có thành tích thì được khen thưởng, bị thiệt hại về tài sản thì được đền bù theo quy định của pháp luật. (Điều 46). |