"Trong năm nay, các trường cần chấm dứt tình trạng SV "gặp gỡ" thầy cô trước khi thi. Ngoài ra, trường cần phải định rõ thời điểm để thực hiện những kỳ thi nghiêm túc. Sau đó, sẽ làm tiếp đến chuyện sao chép luận văn".
Bộ trưởng GD-ĐT "vạch" lộ trình "nói không" với tiêu cực trong thi cử với các trường ĐH, CĐ, TCCN tại giao ban sau 5 tháng phát động cuộc vận động "hai không" (diễn ra ngày 11/1 tại TP.HCM và ngày 10/1 tại Hà Nội).
Theo đánh giá của ông, tiêu cực ở các trường đại học còn nhiều hơn phổ thông, đặc biệt là tình trạng “thăm thầy” trước khi thi.
"Còn thi cử thì... còn tiêu cực" ?
Mở đầu buổi hội thảo tại TP.HCM, Bộ trưởng thẳng thắn đặt vấn đề: "Trước mỗi kỳ thi, sinh viên lại lập danh sách, đóng tiền và cử đại diện đến thăm thầy. Có phải thầy cô chúng ta nghèo đến nỗi phải nhận tiền như thế không?" Khác một chút với tinh thần "đã hưởng ứng rất tốt" tại hội nghị giao ban phía Bắc, tại hội nghị phía Nam này, các trường "không dám khẳng định là không có tiêu cực trong thi cử". PGS.TS Nguyễn Quang Điển, Phó Giám đốc ĐHQG TP.HCM "không dám khẳng định", bởi, ở các lớp tại chức, văn bằng 2, nhiều thầy cô vẫn còn đánh giá kết quả học tâp của SV khá dễ dãi. Cho rằng, không thể "vô trùng", nhưng ông Ngô Hướng, Phó Giám đốc ĐH Ngân hàng TP. HCM nhận thấy tiêu cực của trường mình "ở mức "chấp nhận được". Còn việc chống tiêu cực trong thi cử, trường đã làm 10 năm nay. Ông Trương Anh Kiệt, Hiệu phó ĐH Y Dược TP HCM thẳng thắn: "Khi nào còn thi cử sẽ còn tiêu cực." Theo ông Kiệt, phong trào "hai không" có tác động, giúp thầy cô giáo "xốc" lại đội ngũ, giáo dục đạo đức công dân, lòng trung thực, dũng cảm cho người thày mà không cần phải lên lớp nhiều. Khuyến khích trò "chấm điểm" thầy Dân "ngoại đạo", Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đàm Hữu Đắc, tại phiên họp ngày 10/1, cho rằng, người thầy sẽ góp phần chống tiêu cực hiệu quả. Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM Thái Bá Cần chia sẻ kinh nghiệm: "Chống tiêu cực thầy với thầy thôi không được, phải có sự hợp tác giữa trò với thầy. ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM đã áp dụng hình thức trao đổi thẳng thắn giữa nhà trường với SV. Thông qua ý kiến của các em, trường làm được nhiều điều để chống lại tiêu cực trong thi cử như thành lập thanh tra nhân dân tổng kiểm tra về việc chấm bài, cho điểm của giảng viên." Hiệu trưởng ĐH Thủy Lợi Đào Xuân Học nhận thấy, khuyến khích SV "chấm điểm" thầy là giải pháp hữu hiệu để phá gỡ tính trì trệ rất cao của đội ngũ người thầy. Cùng với đó, để giảng viên thực sự có tâm huyết, cần xem xét tăng lương cho giáo viên. Đồng quan điểm cần phải quan tâm hơn đến đời sống giảng viên, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Xây dựng Hà Nội Nguyễn Minh Hùng nêu thực tế, nhiều trường ĐH có tỷ lệ SV/ giảng viên quá lớn. Để các trường có thể "sống được" thì phải tuyển nhiều sinh viên. Ngân sách nhà nước khoán cho các trường rất khó nâng chất lượng đời sống giảng viên. Ai tiêu cực nhất? Với TS Lê Tuệ, Hiệu trưởng Trường CĐDL Công nghệ thông tin, bệnh này không mới, đã thành nan y. Để chữa, "nếu một hiệu trưởng mà gian dối thì không thể chống tiêu cực được". Ý kiến của TS Hà Thị Thanh Thanh, Hiệu trưởng trường Trung cấp tư thục Tin học Kinh tế Sài Gòn được nhiều người đồng tình: "Cuộc chống tiêu cực trong thi cử không "gói ghém" trong thi cử. Tiêu cực lớn nhất là tiêu cực ở những người có quyền nhất. Tiêu cực ở những tảng băng chìm thì vô cùng khó chống. Đó là các tiêu cực trong thủ tục hành chính. Việc này cần nỗ lực từ phía Bộ." Trả lời cho vấn đề này, Bộ trưởng hứa: "12 quy trình về thủ tục hành chính sẽ được đưa lên mạng. Có quy định thời gian để giải quyết những thủ tục cụ thể. Nếu cửa nào không làm đúng thì trường có thể kiến nghị trực tiếp." Về câu chuyện "còn thi, còn tiêu cực" Bộ trưởng Nhân chỉ đạo: "Trong năm nay, các trường cần chấm dứt tình trạng SV "gặp gỡ" thầy cô trước khi thi. Ngoài ra, trường cần phải định rõ thời điểm để thực hiện những kỳ thi nghiêm túc. Sau đó, chúng ta sẽ làm tiếp đến chuyện sao chép luận văn". Đây là cơ hội để các trường khẳng định tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Sẽ mâu thuẫn nếu các trường đòi tăng tự chủ mà khâu quản lý yếu kém, không kiểm tra, giám sát được. Bộ trưởng ví von, ngành giáo dục ĐH, CĐ có 48.000 giáo viên "kéo con tàu" có 1 triệu hành khách. Tàu đi đâu, đến bến nào là trách nhiệm của các trường. Bộ GD-ĐT sẽ tạo "đường ray" để "tàu" vận hành. Bộ GD-ĐT chỉ nêu "đầu bài" và các trường chủ động kế hoạch. Sứ mạng của ngành giáo dục là giúp các em ra đời có nghề chứ không phải có bằng.
