Mặc dù năm học mới 2006-2007 đã bắt đầu được 2 tuần nhưng việc triển khai đại trà chương trình phân ban THPT mới trên địa bàn tỉnh ta vẫn phải đối mặt với một thực tế: chậm thiết bị dạy học, thiếu sách giáo khoa...
Năm nay, Quảng Ninh dành hơn 10 tỷ đồng cho việc mua sắm thiết bị phục vụ mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Khoản ngân sách này được chi vào các việc: mua giá, tủ để chứa thiết bị; mua thiết bị dạy học lớp 5, lớp 10, sách giáo viên, sách hướng dẫn cho giáo viên đứng lớp và mua sách giáo khoa cho học sinh vùng khó khăn; chi phí tập huấn giáo viên, cán bộ quản lý…
Thực hành môn tin học tại Trường THPT chuyên Hạ Long
Như vậy, kinh phí dành để mua sắm thiết bị dạy học không thiếu, nhưng cho đến thời điểm này, khi mà năm học mới đã bắt đầu được 2 tuần thì thiết bị phục vụ cho việc thay sách vẫn chưa có. Ông Hoàng Văn Minh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục Đào tạo cho biết: đến nay Sở Giáo dục Đào tạo đã tổ chức đi kiểm tra các doanh nghiệp tham gia chào hàng cung cấp thiết bị. Thế nhưng, theo dự báo của các nhà chuyên môn thì nhanh nhất cũng phải 1 tháng nữa mới có thiết bị cho các trường. Vì hiện nay các nhà xuất bản, các doanh nghiệp không sản xuất thiết bị dạy học đại trà như trước đây do loại mặt hàng này không thể bán trên thị trường. Thường chỉ sau khi doanh nghiệp được duyệt mẫu và trúng thầu thì mới đi vào sản xuất thiết bị. Chính vì vậy, sau khi đã lựa chọn được các nhà thầu cung cấp thiết bị thì cũng phải chờ một thời gian nhất định thì mới có thiết bị phục vụ giảng dạy.
Việc thiếu thiết bị dạy học có ảnh hưởng đến chất lượng dạy, và học? Theo ông Hoàng Văn Minh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục Đào tạo Quảng Ninh thì trong thời gian trước mắt, để giải quyết tạm thời tình trạng “dạy chay, học chay”, Sở Giáo dục Đào tạo đã hướng dẫn các trường tận dụng các thiết bị hiện có hoặc thiết bị dạy học tự làm... để khắc phục việc cung cấp thiết bị cho các trường học muộn. Vì thế việc chậm cung cấp thiết bị dạy học cũng sẽ không tác động nhiều đến chất lượng dạy học.
Không chỉ có thiết bị dạy học chậm, hiện nay lại có một khó khăn khác phát sinh trong quá trình phân ban đó là việc cung cấp sách giáo khoa cho học sinh. Do tỷ lệ học sinh đăng ký vào các ban khoa học tự nhiên và khoa học xã hội chênh lệch nhiều so với dự kiến nên nhu cầu sách giáo khoa cho các trường cũng có sự thay đổi đáng kể. Trong số hơn 17.400 học sinh lớp 10 của Quảng Ninh thì có đến 15.663 (90%) học sinh đăng ký học ban cơ bản, 1395 học sinh đăng ký học Ban khoa học tự nhiên (8%) và đặc biệt là ban khoa học xã hội và nhân văn chỉ chiếm 2% (360 học sinh) tổng số học sinh. Trong khi đó, theo Bộ Giáo dục Đào tạo, trong cả nước tỷ lệ thí sinh đăng ký vào Ban Khoa học tự nhiên là 20%, Ban Khoa học xã hội và nhân văn: 6,5% và Ban Cơ bản là 73,5%. Tỷ lệ thực tế này có sai số tương đối lớn so với dự báo ban đầu. Vì vậy, hầu hết các trường đều phải điều chỉnh nhu cầu SGK theo số lượng tăng giảm của học sinh từng ban.
Do trong ban cơ bản cũng đã có sự phân ban thành cơ bản phân hoá A, B, C, D nên yêu cầu về sách giáo khoa của học sinh cũng đã có sự thay đổi. Những học sinh đăng ký học ban cơ bản hướng sẽ phải cần tài liệu chủ đề tự chọn nâng cao của 3 trong 8 môn: toán, lý, hoá, sinh, ngữ văn, sử, địa lý, ngoại ngữ, tuỳ theo định hướng. Thế nhưng, đến ngày 8-9, nghĩa là sau khai giảng năm học mới thì Nhà xuất bản Giáo dục mới có công văn 1560 CV-NXB gửi các Sở Giáo dục Đào tạo thông báo về việc đặt mua sách giáo khoa theo chương trình mới. Căn cứ vào đó, Công ty Sách và Thiết bị trường học mới có công văn gửi các trường để đăng ký. Thế nhưng các trường cũng hết sức lúng túng trong việc đặt mua sách này và học sinh còn lúng túng hơn nhiều. Theo ông Vũ Thế Bân, Giám đốc Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Quảng Ninh, đến nay mới chỉ có 1 nửa số trường trong tỉnh đăng ký mua tài liệu chủ đề tự chọn nâng cao. Nhưng do chưa biết "đầu cua tai nheo" của sách giáo khoa mới như thế nào nên mỗi trường cũng chỉ đăng ký vài bộ để... tham khảo.
Và như vậy, việc thiếu sách giáo khoa nâng cao sẽ còn kéo dài. Mặc dù “trước khai giảng năm học mới, Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học đã cung cấp đủ sách giáo khoa theo đăng ký của các trường”.
Phát biểu trong một buổi kiểm tra thực tế công tác phân ban tại TP Hồ Chí Minh, bà Trần Thị Tâm Đan, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá - giáo dục - thanh niên, thiếu niên & nhi đồng của Quốc hội đã nhấn mạnh: Việc HS theo ban cơ bản tự chọn nâng cao các khối A,B,C,D nhưng vẫn giảng dạy theo SGK thuộc ban cơ bản, có thể dẫn đến việc thực hiện sai lệch với chủ trương của Nhà nước là phân chia ba ban chính: Tự nhiên, xã hội và cơ bản.
Như vậy có thể thấy, việc triển khai chương trình phân ban THPT còn rất nhiều điều bất cập. Có ý kiến cho rằng đó là thất bại của chương trình phân ban, điều này có thể hơi sớm. Song cần phải nhìn nhận nghiêm túc một thực tế là có sự bất cập giữa lý thuyết và thực tế giảng dạy chương trình này, mà những người hoạch định chưa lường hết.
