Sau một năm lao động vất vả, mong đợi thưởng Tết là tâm lý chung của nhiều người nhưng đối với ngành giáo dục thưởng Tết cho giáo viên là vấn đề nan giải, đặc biệt đối với những giáo viên mầm non vùng sâu, vùng xa.
Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, trong khi bạn bè, người thân bàn chuyện thưởng Tết nhiều hay ít thì các giáo viên chỉ biết ngậm ngùi. Bởi thưởng tết của họ chủ yếu là những món quà từ Công đoàn ngành hàng năm gửi tới những giáo viên có hoàn cảnh khó khăn đang công tác, giảng dạy tại các điểm trường vùng sâu, vùng xa.
Giáp Tết Nguyên đán, chúng tôi đến thăm Trường Mầm Non Nam Sơn (xã Nam Sơn, Ba Chẽ). Cũng như nhiều trường khác, thu nhập của các thầy cô giáo khoảng 3 triệu đồng/ tháng, ngoài ra hầu như không có thêm khoản thu nhập nào khác. Xuân về Tết đến có rất nhiều khoản phải chi tiêu, vậy nên khi nhắc đến thưởng Tết giáo viên nào cũng thấy chạnh lòng, gương mặt buồn bã.
Cô giáo Đào Thuý Hà, Hiệu trưởng Trường mầm non Nam Sơn cho biết: Từ nhiều năm nay việc thưởng Tết là do các trường hoàn toàn tự chủ, trong năm tiết kiệm được bao nhiêu thì thưởng tết cho giáo viên bấy nhiêu. Năm nay nhà trường đã tiết kiệm tối đa cũng chỉ thưởng Tết cho mỗi giáo viên được 500.000 đồng. Ngoài ra đối với những giáo viên có hoàn cảnh khó khăn thì nhận thêm 1 túi quà Tết.
Cô Đào Thuý Hà cho biết thêm, với số tiền ít ỏi này gọi là Thưởng Tết cho "oai" chứ thực ra cũng chỉ là món quà động viên các thầy cô. Việc thưởng Tết cho giáo viên mầm non vùng sâu, vùng xa như trường chúng tôi là rất khó bởi ngân sách được cấp rất ít, nhà trường phải tự chủ việc chi tiêu nên dù tiết kiệm lắm cũng chỉ được như vậy.
Cũng trong hoàn cảnh tương tự như vậy, tại điểm trường mầm non thôn Ngàn Phe (xã Đồng Tâm, Bình Liêu) mức thưởng Tết của giáo viên cũng không hơn là mấy. Đặc biệt, đối với điểm trường mầm non này thì không có bất kỳ một khoản phụ thu nào khác. Không những vậy các em học sinh đều là người dân tộc, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn. Chính vì vậy từ lâu chuyện thưởng Tết dường như là điều gì xa vời với các cô giáo tại điểm trường này.
Khi chúng tôi đề cập đến thưởng Tết cô giáo Vi Thị Quý chia sẻ: "Điều kiện dạy học những năm gần đây tuy được nâng lên nhưng vẫn còn vất vả. Chúng tôi chỉ biết sống nhờ vào đồng lương ít ỏi còn thưởng Tết thì chẳng được bao nhiêu, khoảng vài trăm nghìn đồng động viên".
Gạt qua câu chuyện buồn về thưởng Tết, cô giáo Quý cho biết thêm, học sinh ở đây nghèo lắm, thậm chí các cô giáo còn phải bỏ tiền túi ra để giúp các em có thêm sách vở, quần áo đi học.
Tuy nhiên, việc thưởng Tết hiện vẫn còn sự khác biệt giữa các cấp học. Cũng là phụ thuộc vào nguồn ngân sách chi tiêu nhưng hàng năm, ở các trường THCS, THPT mức thưởng Tết của giáo viên cao hơn so với các trường mầm non. Điều này phụ thuộc vào việc tiết kiệm ngân sách từ trong năm, hoặc có thể thêm từ các nguồn thu khác. Một số trường có điều kiện thì thêm sự hỗ trợ từ phụ huynh học sinh.
Như Trường THCS Lục Hồn (huyện Bình Liêu) thưởng Tết năm 2014 dự kiến mỗi giáo viên nhà trường được thưởng 5 triệu đồng/người. Hay như trường tại THPT Tiên Yên, thưởng Tết tuy không cao nhưng vẫn còn hơn hẳn nhiều trường khác cùng địa phương. Thầy Nguyễn Tuấn Nghĩa, Hiệu trưởng Trường THPT Tiên Yên cho biết: Năm 2013 nhà trường đã cố gắng tiết kiệm các khoản chi để có được một chút tiền thưởng Tết cho giáo viên với mức 1 triệu đồng/người.
Hiện nay chưa có quy định cụ thể nào về mức thưởng Tết cho giáo viên, số tiền thưởng mà giáo viên có được là từ việc tiết kiệm chi tiêu trong năm của các trường như tiết kiệm văn phòng phẩm, tiết kiệm điện, nước, giữ gìn, bảo quản tốt tài sản … Ngoài ra cộng với nguồn thu xã hội hóa để có những khoản dư cuối năm.
Trao đổi với chúng tôi, bà Bùi Thuý Phượng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Thưởng Tết cho giáo viên từ lâu là sự trăn trở của ngành giáo dục, để động viên kịp thời các giáo viên, đặc biệt là giáo viên vùng sâu, vùng xa Sở cũng như Công đoàn ngành hàng năm đều tổ chức các chuyến thăm tặng quà đối với các trường. Tuy món quà giá trị không lớn nhưng là nguồn động viên kịp thời đối với các cán bộ, giáo viên. Bên cạnh đó, ngành giáo dục chỉ đạo các trường tăng cường tiết kiệm chống lãng phí, đồng thời lập quỹ khen thưởng, thông qua đó phát động các phong trào thi đua dạy tốt - học tốt trong mỗi trường để cuối năm khen thưởng các thầy cô giáo có thành tích tốt.
Thưởng Tết cho giáo viên những năm qua tuy được quan tâm song thực tế còn khá thấp. Ngoài sự tự vận động, tự chủ của mỗi trường, thiết nghĩ các địa phương cũng cần có chính sách hỗ trợ Tết cho giáo viên hơn nữa, nhất là giáo viên mầm non vùng sâu, vùng xa.
Nghĩa Hiếu
