Mô hình giáo dục ngoài công lập bậc học THPT đã xuất hiện trong tỉnh gần chục năm nay. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn tâm lý nghi ngại về chất lượng giáo dục của nó.
Nhưng từ những kết quả mà các trường THPT ngoài công lập đã đạt được trong năm học 2006 - 2007 vừa qua, năm học mà ngành Giáo dục đã dũng cảm đấu tranh với căn bệnh thành tích để đánh giá đúng thực chất hơn, cho thấy chất lượng dạy và học của các trường ngoài công lập rõ ràng là đã được cải thiện rất nhiều. Khoảng cách giữa chất lượng giáo dục tại các trường công lập với dân lập đang được rút ngắn; thậm chí một số trường dân lập còn có nhiều mặt vượt trội hơn các trường công lập...
Ngoài các buổi học chính khoá, hiện nay các trường THPT dân lập cũng đã đầu tư nhiều trang thiết bị để học sinh thực hành.
Ảnh: TL
Với đặc trưng đầu vào thấp, phần đông học sinh ở các trường dân lập là những em không đủ điểm vào các trường công lập, nên việc các trường dân lập đào tạo được những học sinh khá, giỏi không phải chuyện dễ dàng. Thế nhưng, năm học 2006 - 2007 vừa qua, tỷ lệ học sinh khá, giỏi của các trường này đạt gần 17%, riêng học sinh giỏi đạt 0,5%. Theo đánh giá của Sở Giáo dục - Đào tạo thì kết quả này chấp nhận được. Đáng ghi nhận là năm nay việc đánh giá đúng năng lực học tập của học sinh đã được các trường dân lập thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ. Do vậy, những con số về tỷ lệ học sinh khá, giỏi của các trường là đáng tin cậy. Điều này thể hiện rõ nhất ở các cuộc thi học sinh giỏi tỉnh. Lần đầu tiên trong nhiều năm qua, các trường dân lập đã tổ chức được lực lượng học sinh đi thi đông đảo và khá đồng đều về chất lượng. Hầu hết các trường đều có giải; có trường, như Trường THPT Hồng Đức (Uông Bí) cử đến 38 thí sinh đi thi thì có tới 23 em đạt giải, đứng thứ nhất trong số các trường khối B (bao gồm cả các trường công lập).
Thực hiện chống tiêu cực trong thi cử, năm nay mặt bằng tỷ lệ đỗ tốt nghiệpTHPT chung ở các địa phương không còn cao ngất như những năm trước nữa, song các trường dân lập vẫn đạt 61,39%, cao hơn so với dự đoán ban đầu. Theo ông Lê Viết Thành, Trưởng Phòng Quản lý giáo dục ngoài công lập, Sở Giáo dục - Đào tạo, thì đây là kết quả khá cao so với một số tỉnh, thành bạn có điều kiện giáo dục tương đương chúng ta như Hải Dương, Bắc Giang, Bắc Ninh... Còn nếu so với tỷ lệ trung bình đỗ tốt nghiệp cả tỉnh là 74,9% thì khoảng cách giữa dân lập với công lập đã rút ngắn đáng kể so với nhiều năm trước. Hầu hết các trường THPT dân lập trên địa bàn tỉnh đều đạt tỷ lệ trên 50%, một số trường đạt tỷ lệ tốt nghiệp cao như Trường THPT Lương Thế Vinh (Cẩm Phả), đạt tới 95%, Trường THPT Nguyễn Bình (Đông Triều) đạt 80%... Năm nay 2 trường dân lập ở Yên Hưng là Trường THPT Yên Hưng và Trường THPT Trần Quốc Tuấn đạt tỷ lệ đỗ tốt nghiệp thấp nhất, trên 30%. Theo thầy giáo Nguyễn Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Yên Hưng thì nguyên nhân một phần do chất lượng đầu vào của học sinh Yên Hưng quá thấp. (Trong hai năm gần đây, Yên Hưng là địa phương có tỷ lệ học sinh THCS bị điểm liệt chiếm cao nhất tỉnh, năm học 2005 - 2006 có hơn 600 điểm 0, 2006-2007 có 420 thí sinh bị điểm 0)... Nói cách khác, tỷ lệ tốt nghiệp THPT dân lập ở Yên Hưng đạt thấp như năm vừa qua là điều ''bất khả kháng''. Với chất lượng giáo dục các bậc học tiểu học, THCS của Yên Hưng những năm trước đây quá thấp, chưa kể do ''căn bệnh thành tích'', con số ấy lại vẫn còn chênh nhiều so với thực tế, dẫn đến nhiều học sinh ''ngồi nhầm lớp''...thì tỷ lệ tốt nghiệp THPT của Yên Hưng như hiện tại không có gì ngạc nhiên! Cũng theo thầy giáo Nguyễn Hiền, ngay đầu năm học vừa rồi, nhà trường đã tiến hành thi thử thì chỉ có trên 20% đạt điểm trung bình trở lên. Với cái nền thấp như vậy nên nhà trường xác định tỷ lệ đỗ tốt nghiệp được 30% cũng đã là mừng rồi...
Một điều nữa cần nói là, thường thì khi nộp hồ sơ xin cho con em vào học tại các trường dân lập, hầu hết các bậc phụ huynh đều đặt mục đích cao nhất là con em mình có tấm bằng tốt nghiệp THPT để dễ bề xin việc hay học nghề, chứ không mấy nhà nghĩ là học dân lập mà thi đỗ được đại học (!). Thế nhưng, thực tế những năm gần đây ngày càng có nhiều học sinh trường dân lập đỗ vào các trường đại học với số điểm cao. Theo thống kê của Sở Giáo dục- Đào tạo, nhiều trường có tỷ lệ học sinh đỗ cao đẳng, đại học trên 20%, tiêu biểu nhất là các Trường THPT Lương Thế Vinh (Cẩm Phả), Trường THPT Lê Thánh Tông (Hạ Long), Trường THPT Trần Nhân Tông, Trường THPT Hồng Đức, Trường THPT Nguyễn Bình (Đông Triều)... Trường THPT Lương Thế Vinh 3 năm gần đây đều có 30 - 40% học sinh đỗ đại học, cao đẳng. Trường THPT Trần Nhân Tông năm học qua cũng có đến 13 em đỗ ĐH, chiếm 24%; năm nay tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng qua trò chuyện, trao đổi, cũng thấy có nhiều em thi đạt điểm cao; trong đó có 1 em đứng trong tốp 100 thí sinh cả nước đạt điểm cao nhất trường Đại học Mỏ- Địa chất... Trường THPT Hồng Đức mọi năm có tỷ lệ đỗ cao đẳng, đại học đạt 15 - 18%, năm nay theo ông Đặng Quang Được, Chủ tịch HĐQT nhà trường, thì ước tính đạt 40%, riêng khối lớp chọn của trường nhiều khả năng đỗ đến 60% - 70%. Ngay cả Trường THPT Yên Hưng và Trường THPT Trần Quốc Tuấn, 2 trường đạt tỷ lệ tốt nghiệp thấp nhất, cũng khẳng định năm nay ''được mùa'' đỗ đại học, cao đẳng. Ông Nguyễn Văn Hán, Chủ tịch HĐQT hai trường trên, nói: Đến thời điểm này đã biết chính xác gần 20 học sinh đỗ đại học, riêng Trường THPT Trần Quốc Tuấn chưa năm nào có học sinh đỗ đại học năm nay cũng đạt 5 em...
Từ thực tế này, có thể khẳng định chất lượng giáo dục ở nhiều trường dân lập hiện đã theo kịp, thậm chí vươn lên cao hơn so với trường công lập. Theo khảo sát mới đây của một số Phòng giáo dục địa phương cũng cho thấy như vậy. Ví dụ ở thị xã Móng Cái, Trường THPT dân lập Trần Phú được đánh giá có tỷ lệ thành tích tương đương Trường THPT Lý Thường Kiệt, một trường công lập cùng trên địa bàn. Ở Hạ Long, Trường THPT dân lập Lê Thánh Tông có tỷ lệ xấp xỉ Trường THPT công lập Ngô Quyền. Còn ở Đông Triều, Trường THPT dân lập Trần Nhân Tông, Trường THPT dân lập Nguyễn Bình tương đương Trường THPT Lê Chân... Những con số đáng mừng này đã góp phần thay đổi nhận thức của nhân dân. Hiện nay, nhiều học sinh có học lực giỏi, khá đã nộp hồ sơ xin học vào trường dân lập. Em Trần Thu Trang, lớp 10A, Trường THPT Hồng Đức, một trong 11 học sinh giỏi khối 10 của trường, cho biết: Em đủ điểm vào hệ công lập; tuy nhiên em vẫn nộp hồ sơ học tại Trường THPT Hồng Đức. Không hẳn bởi tại đây chúng em được miễn giảm học phí mà còn do chất lượng đào tạo của nhà trường khá tốt, em có thể yên tâm học tập và rèn luyện để bước tiếp vào ngưỡng cửa trường đại học và cao hơn.
Có lẽ vì vậy mà trong hai năm gần đây, hầu hết các trường dân lập có chất lượng tốt đều có số hồ sơ xin học vượt quá nhiều lần so với chỉ tiêu. Trong năm học này, đến thời điểm cuối tháng 7, nhiều trường đã nhận được trên 50% chỉ tiêu, trong đó nhiều hồ sơ đăng ký trực tiếp, không xét chuyển lại từ các trường công lập...
