Hiện nay, công tác dân số đang chuyển mạnh từ quy mô dân số, KHHGĐ sang dân số và phát triển. Trong đó, nâng cao chất lượng dân số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.
Quảng Ninh đang từng bước triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng dân số ngay từ những giai đoạn đầu đời. Công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân; sàng lọc trước sinh, sơ sinh; chăm sóc sức khỏe sinh sản được tăng cường. Trong 6 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 2.470 cặp kết hôn; trong đó, 2.443 cặp được tư vấn về khám sức khỏe trước khi kết hôn, đạt 98,9%; 2.265 cặp thực hiện khám sức khỏe trước khi kết hôn, đạt 91,7%.
Chương trình mở rộng tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh tiếp tục được triển khai hiệu quả. Đã có 5.656/6.566 phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh, tật bẩm sinh phổ biến, đạt 86,14%; 5.911/6.864 trẻ em được tầm soát ít nhất 5 bệnh, tật bẩm sinh phổ biến, đạt 86,11%. Những kết quả này góp phần phát hiện sớm nguy cơ, chủ động can thiệp, hạn chế bệnh tật, dị tật bẩm sinh, từng bước nâng cao chất lượng dân số ngay từ những giai đoạn đầu đời.
Cùng với đó, công tác truyền thông, tư vấn về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tiền hôn nhân, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, dinh dưỡng... tiếp tục được đổi mới về nội dung, hình thức, hướng đến từng nhóm đối tượng, từng địa bàn. Theo đó, các xã, phường, đặc khu đã tổ chức hàng trăm hội nghị lồng ghép tuyên truyền tại cộng đồng, thu hút hàng nghìn lượt người tham dự; phát trên 10.000 phút nội dung tuyên truyền về chính sách dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe sinh sản... Đồng thời, tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình và trạm y tế cho trên 10.000 lượt người về chính sách dân số và phát triển, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tiền hôn nhân; tổ chức tuyên truyền, tư vấn tại hơn 1.000 nhóm nhỏ ở các thôn, khu phố về mất cân bằng giới tính khi sinh, các biện pháp tránh thai... Việc tăng cường truyền thông trực tiếp kết hợp với các nền tảng số góp phần đưa thông tin về dân số và phát triển đến gần hơn với người dân, từng bước nâng cao nhận thức và thúc đẩy thay đổi hành vi trong chăm sóc sức khỏe, xây dựng gia đình và nâng cao chất lượng dân số.
Trong bối cảnh già hóa dân số, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng được chú trọng, trở thành một nội dung quan trọng trong nâng cao chất lượng dân số. Hiện Quảng Ninh có 251.189 người cao tuổi, trong đó 118.679 người được khám sức khỏe, chiếm 47,2%. Công tác truyền thông, tư vấn chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tiếp tục được lồng ghép tại các câu lạc bộ liên thế hệ, thôn, bản, khu phố và thông qua mạng lưới cộng tác viên; đồng thời được tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh tại các xã, phường, đặc khu và tại hộ gia đình. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy người cao tuổi chủ động chăm sóc sức khỏe, hướng tới mục tiêu nâng cao tuổi thọ và số năm sống khỏe của người dân.
Cùng với các giải pháp nâng cao chất lượng dân số theo từng nhóm đối tượng, việc chủ động chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân cũng được Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ quan trọng. Công tác khám, quản lý sức khỏe định kỳ cho người dân hiện được quan tâm triển khai, góp phần giúp mỗi người chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và có biện pháp dự phòng, điều trị phù hợp. Đây cũng là cơ sở để từng bước chuyển từ chăm sóc sức khỏe khi có bệnh sang chủ động phòng bệnh, nâng cao sức khỏe, hướng tới mục tiêu để người dân được chăm sóc toàn diện cả về thể chất và tinh thần, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số và chất lượng cuộc sống.
