Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, từ nhiều năm qua, người dân Vùng mỏ đã không ngừng đầu tư cho sự nghiệp trồng người.
Từ chỗ thiếu trường, thiếu lớp, thiếu người học, đến nay mạng lưới trường lớp đã phát triển đến tận các thôn, khe bản vùng sâu, vùng xa... Ngành GD-ĐT hiện đang nỗ lực hết mình nâng cao chất lượng giáo dục thông qua cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” để đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của người dân Vùng mỏ.
Một giờ học của học sinh Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh.
Không chỉ vậy, ngành còn tập trung mạnh mẽ vào việc cải tiến công tác thi cử, kiểm tra đánh giá chất lượng học sinh. Nếu như những năm học trước, việc kiểm tra, đánh giá chất lượng học sinh thường chỉ được tiến hành chủ yếu thông qua phương pháp tự luận; các kỳ thi, kiểm tra thường cồng kềnh, nặng nề, tốn kém; giáo viên, học sinh vì thành tích mà nảy sinh tiêu cực, gian lận trong thi cử, kiểm tra, thì trong năm học này, ngành đã chủ động cải tiến giảm tải trong các kỳ thi, kiểm tra đánh giá. Phương pháp tự luận truyền thống được thay thế bằng phương pháp trắc nghiệm khách quan vừa tránh được việc học sinh “học lệch, học tủ” vừa giúp học sinh làm quen với kỳ thi tốt nghiệp, thi đại học... Việc đánh giá chất lượng học sinh trong mỗi kỳ học, năm học cũng được đánh giá mở, không cố định số lần cho điểm như đã quy định trước kia. Giáo viên sẽ cho kiểm tra nhiều lần để nâng dần kết quả đối với những học sinh học lực yếu, kém. Điểm tổng kết sẽ là điểm cộng hưởng cả quá trình phấn đấu, vươn lên của mỗi học sinh. Sở GD-ĐT cũng giao cho các trường tự chịu trách nhiệm việc ra đề, cho điểm, tổ chức các bài kiểm tra giữa kỳ; việc đánh giá học kỳ, cuối năm được phân cấp cho phòng GD, cho từng trường THPT... Với cơ chế “mở” này của Sở GD-ĐT, công tác thi cử, kiểm tra đánh giá trong ngành đã có những bước tiến đáng kể. Các trường học đã chủ động triển khai tùy thuộc vào điều kiện đơn vị mình. Hầu hết các trường đều xây dựng được các ngân hàng đề, tổ chức nghiêm túc từ khâu coi thi đến khâu chấm bài... Nhờ đó, chất lượng giáo dục đã được phản ánh sát thực tế hơn. Bằng chứng là kết quả giáo dục trong học kỳ I vừa qua tỷ lệ học sinh khá, giỏi đều giảm; yếu, kém tăng. Ở tiểu học, học lực giỏi: 23,37%, giảm 1,46%; khá: 4,92%, giảm 8,33%; trung bình: 23,37%; yếu: 5,0%, tăng 3,63%. Ở THCS, học lực giỏi: 7,18%, giảm 1,67%; khá: 38,01%, tăng 1,35%; trung bình: 48,9%, giảm 2,8%; yếu 8,57%, tăng 2,94%; kém: 0,3%, tăng 0,22%. Ở THPT, học lực giỏi: 1,94%, giảm 1,56%; khá: 25,23%, giảm 7,27%; trung bình: 55,22%, giảm 0,98%; yếu: 17,03%, tăng 9,53%; kém: 0,58%, tăng 0,38%. Còn trong đợt khảo sát số học sinh yếu, kém vừa qua, cấp tiểu học là 4.038 học sinh, chiếm 4,7%; cấp THCS: 7.398 học sinh, chiếm 8,97%; cấp THPT là 9.978, chiếm 21,66%.
Một động thái tích cực khác nữa mà ngành GD-ĐT đã triển khai để thực hiện mục tiêu “học thật, dạy thật” là đổi mới công tác thi đua, khen thưởng. Việc đánh giá, xếp loại thi đua năm nay của các đơn vị giáo dục, ngành sẽ không quá chú trọng vào số lượng chiến sĩ thi đua, số lượng học sinh khá, giỏi; việc công nhận danh hiệu giáo viên giỏi được đánh giá chủ yếu dựa vào kết quả các buổi thao giảng, dự giờ của Ban giám khảo...
Rõ ràng, khi thực hiện cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, kết quả giáo dục đã bộc lộ những thiếu sót, yếu điểm về chất lượng, nhưng thật mừng là ngành GD-ĐT đã không né tránh điều đó, trái lại ngành đang nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp để chữa căn bệnh thành tích này. Người dân Vùng mỏ cũng đang rất mong đợi, kỳ vọng sau cuộc chấn hưng này chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên, sản phẩm của ngành GD-ĐT sẽ là sản phẩm thật, có “thương hiệu”.
