Ở thôn 15, xã Hiệp Hoà, TX Quảng Yên, nói đến bà Nguyễn Thị Mẫu, người ta đều trìu mến gọi là bà Mẫu “dân số”. Suốt 23 năm làm cộng tác viên dân số của thôn, bà Mẫu đã có nhiều đóng góp tích cực vào thành tích thực hiện các chính sách DS-KHHGĐ của thôn. Nói về bà Nguyễn Thị Mẫu, chị Đặng Thị Dung, cán bộ chuyên trách dân số xã Hiệp Hoà, cho biết: “Kể từ năm 1993, bà Mẫu đã bắt đầu làm cộng tác viên dân số. Đến nay, mặc dù đã 64 tuổi nhưng bà vẫn hăng hái tham gia công việc và được mọi người tín nhiệm”.
Nhớ lại những ngày đầu “chập chững” làm cộng tác viên, bà Mẫu kể: Thôn 15 nói riêng, xã Hiệp Hoà nói chung là nơi công giáo toàn tòng. Người dân chủ yếu sống bằng nghề nông, đời sống còn nghèo. Thêm vào đó vẫn còn quan niệm “trời sinh voi, trời sinh cỏ” trong tư tưởng của các hộ gia đình nên họ chưa có ý thức sinh 1 đến 2 con là đủ mà vẫn còn những cặp vợ, chồng sinh con thứ 3 trở lên để có nhiều lao động tạo ra của cải cho mình, có con trai để nối dõi tông đường. Đặc biệt, người dân ở đây coi sinh đẻ là tự nhiên, do chúa ban tặng và việc nạo phá thai, sử dụng các biện pháp tránh thai (BPTT) là cấm kỵ. Việc sinh con thứ 3 trở lên ở thôn dường như là “chuyện bình thường”. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các chính sách DS-KHHGĐ càng trở nên khó khăn hơn.
Bà tâm sự: “Lần đầu làm công tác DS-KHHGĐ lại không có kỹ năng chuyên môn cũng như kinh nghiệm nên tôi khá lúng túng, hoang mang khi bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ được giao; nhất là cách tiếp cận, giải thích để không chỉ chị em hiểu mà cánh đàn ông cũng hiểu để chia sẻ chuyện sinh nở, kế hoạch hoá gia đình. Khó khăn là thật, nhưng khi đã nhận nhiệm vụ thì mình buộc phải quyết tâm hoàn thành”. Để khắc phục khó khăn, bà bắt tay vào khảo sát, nắm kỹ từng hộ gia đình, có sổ theo dõi, nhất là các gia đình có đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ, sinh con một bề là gái để từ đó đến thăm, vận động thực hiện BPTT. Hàng tháng, bà cập nhật những biến động về dân số cũng như tình hình thực hiện kế hoạch hoá gia đình trên địa bàn và báo cáo đều đặn với cán bộ chuyên trách dân số xã.
Ngoài nhiệm vụ cộng tác viên DS-KHHGĐ, bà Nguyễn Thị Mẫu còn là tổ trưởng tổ phụ nữ của thôn. Đây cũng là yếu tố thuận lợi giúp bà vận động chị em phụ nữ thực hiện các chính sách DS-KHHGĐ, cũng như phụ nữ giúp nhau xoá đói, giảm nghèo, xây dựng hạnh phúc gia đình. Bằng tình làng, nghĩa xóm, đặc biệt là thấu hiểu hoàn cảnh đa số các chị em sinh đẻ nhiều lần thường hay mang nhiều bệnh tật về phụ khoa, gia đình nghèo, thiếu ăn, con cái học hành không đến nơi đến chốn… Cùng với đó, bà đến từng hộ gia đình nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chị em, thăm hỏi thường xuyên những gia đình cần tiếp cận các dịch vụ phòng, tránh thai hiện đại để từ đó tư vấn, giúp đỡ người dân những kiến thức cơ bản về kế hoạch hoá gia đình. Bà còn tranh thủ truyền thông về DS-KHHGĐ ngay trong các cuộc họp, các dịp sinh hoạt văn hoá, văn nghệ của thôn để trang bị thêm kiến thức cho đông đảo người dân trên địa bàn.
Trong suốt quá trình công tác, bà thường xuyên đọc sách báo, nghe đài về vấn đề dân số; tham gia các lớp tập huấn về chương trình DS-KHHGĐ. Nhờ đó, bà không chỉ giỏi về tuyên truyền, mà còn biết cách hướng dẫn các biện pháp tránh thai hiện đại, hiệu quả; phòng tránh các loại bệnh lây qua đường tình dục... Với sự mẫn cán của bà, nhiều năm trở lại đây, nhận thức của người dân được nâng cao, từng bước chuyển biến hành vi. 3 năm trở lại đây, thôn không có người sinh con thứ 3; tỷ lệ sử dụng các BPTT hiện đại đạt 80%.
Khi được hỏi về phụ cấp hỗ trợ, bà Mẫu bộc bạch: “Những người làm cộng tác viên dân số được hưởng 0,2% mức lương cơ bản/tháng; tương đương với khoảng 200 nghìn đồng. Nói đúng ra, số tiền này còn chưa đủ tiền xăng xe, đi lại. Song, tôi lấy công làm lãi. Vui nhất là được mọi người tin yêu và vui vì đã góp phần làm cho cuộc sống người dân ngày càng khấm khá hơn”.
Hoàng Anh
