Cô Tô là huyện đảo nằm xa đất liền, điều kiện đi lại giữa đảo và đất liền lại rất khó khăn. Thêm nữa, hiện tại trên địa bàn huyện cũng chưa có được cơ sở đào tạo nghề...Vì vậy, bà con ở đây rất “ngại học”. Nhưng đó là chuyện của một năm về trước. Còn giờ đây, phong trào học tập ở Cô Tô đã và đang được đẩy mạnh nhờ Đảng, Nhà nước đã có những đầu tư thích đáng về cơ sở vật chất và cơ chế, chính sách để khuyến khích người dân trên đảo học tập.
Một gia đình hiếu học
Trong chuyến công tác ra đảo Thanh Lân (Cô Tô), tôi tình cờ gặp gia đình chị Bùi Thị Ngát. Đây là một trong những gia đình hiếu học ở huyện đảo Cô Tô. Chị Ngát phấn khởi khoe: “Cháu trai lớn nhà tôi là trẻ đầu tiên ở huyện này thi đỗ và đi học đại học đấy. Còn cháu gái thứ hai cũng đã học xong lớp trung cấp dược ở Hà Nội. Hiện cả 2 cháu đều đang học thêm văn bằng kinh tế nữa”. Chị Ngát vốn người Hải Hậu, TP Nam Định. Chồng chị là anh Mai Công Đàm. Trước khi “an cư” ở Cô Tô, anh làm nghề lái tàu, thường xuyên qua lại vùng đất này. Thấy đất rộng, người thưa anh rủ chị ra Cô Tô “tham quan”. “Không ngờ lại “bén duyên” cô ạ! Vợ chồng tôi quyết định ở lại đây làm kinh tế. Chắt bóp, dè xẻn đến giờ cũng có được cơ ngơi với 3 xưởng chế biến sứa nên cũng có điều kiện để các cháu đi học” - Chị Ngát kể thêm. Theo lời chị Ngát, cậu con trai lớn của chị giờ đã tốt nghiệp Đại học Dược. Và đang ấp ủ một dự định lớn để xây dựng và phát triển vùng đất Cô Tô này. Đó là xây dựng khu trồng dược liệu để vừa lưu giữ các loài thảo dược quý phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng ở đây, vừa tạo nguồn dược phẩm để chế biến thuốc chữa bệnh.
Dự án này được thực hiện dưới sự giúp đỡ của một số tiến sĩ, nhà khoa học của Đại học Dược. Là một người mẹ, lại là người gắn bó gần 20 năm với mảnh đất này, hơn bao giờ hết chị Ngát luôn ủng hộ và mong mỏi ý tưởng xây dựng quê hương Cô Tô ngày một phát triển của cậu con trai sẽ sớm trở thành hiện thực. Điều vui nữa là, sau khi con trai chị đỗ đại học, phong trào học tập và “thoát ly” đi học ở Cô Tô đã phát triển rất mạnh. Bây giờ, chỉ tính riêng ở xã Thanh Lân đã có trên chục trường hợp học sinh sau khi tốt nghiệp THPT vào đất liền để học đại học, cao đẳng hoặc học nghề.
Những cơ chế mở
Sự thay đổi trong nhận thức của chính người dân đã tạo ra bước chuyển biến trong phong trào học tập ở đây. Có được điều này là nhờ sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước cho sự nghiệp trồng người nơi đây. Đầu tiên phải kể đến những đầu tư về cơ sở vật chất, trường, lớp. Hiện Cô Tô có 10 trường phổ thông ở cả 4 cấp học từ mầm non, tiểu học, THCS đến THPT. Trong số đó, có 1 trường đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia; 3 trường đủ điều kiện đang chờ UBND tỉnh ra quyết định công nhận. Đồng chí Nguyễn Đức Thành, Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Cô Tô cho biết: “Xác định, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai nên quan điểm của huyện là tạo mọi điều kiện tốt nhất để phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo. Huyện đã cử một đoàn công tác đi tham quan, học tập mô hình và cách làm ở các trường điểm trong tỉnh. Từ những kinh nghiệm học hỏi được, ngành GD&ĐT huyện đề xuất gì mà huyện có thể đáp ứng được là đáp ứng ngay”. Không chỉ có vậy, huyện Cô Tô còn có rất nhiều chính sách khác để tạo điều kiện cho thầy, trò, ngành như: Hỗ trợ tiền ăn trưa cho 100% học sinh mầm non từ 3 - 4 - 5 tuổi (thực hiện trước khi HĐND tỉnh có Nghị quyết hỗ trợ tiền ăn trưa cho trẻ 3-4 tuổi trong các cơ sở giáo dục); đầu tư cho mỗi trường học một bảng thông minh; hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức 3 triệu đồng/người mua máy tính bảng...
Với quan điểm, khuyến khích việc học tập trong chính đội ngũ cán bộ xã để nêu gương, tạo động lực thúc đẩy các đối tượng khác trong xã hội thi đua học tập, huyện đã có nghị quyết trích kinh phí từ ngân sách huyện hỗ trợ đào tạo cán bộ, công chức và cán bộ bán chuyên trách cấp xã (được hưởng chế độ hỗ trợ học tập như chế độ của tỉnh ban hành theo Quyết định 2871 của UBND tỉnh). Bên cạnh đó, UBND huyện cũng bố trí ngân sách thông qua Trung tâm Bồi dưỡng chính trị và Trung tâm Giáo dục thường xuyên của huyện hỗ trợ 50% tiền học phí cho cán bộ, học sinh, nhân dân tham gia các lớp học ngoại ngữ tiếng Trung, tiếng Anh do Trung tâm Giáo dục thường xuyên và đào tạo cán bộ tỉnh tổ chức trên địa bàn huyện.
Những cơ chế mở đó đã khuyến khích việc học tập ở Cô Tô phát triển. Tỷ lệ huy động học sinh đến lớp ở cả 4 cấp học đều đạt 100%. Đáng nói là không có học sinh bỏ học. Không chỉ dừng lại ở trình độ tốt nghiệp THPT, nhiều bạn trẻ đã tìm đến các trường đại học, cao đẳng, TCCN để học nghề, thoả nguyện ước mơ của mình. Thành công nữa là đội ngũ cán bộ, công chức xã đã coi việc học như là một nhu cầu tất yếu. Hiện Cô Tô đang phối hợp với Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tổ chức lớp trung cấp lý luận và hành chính trên địa bàn huyện, thu hút được 116 học viên (chiếm gần 1/3 số đảng viên toàn huyện) tham gia. Đến cuối năm 2011, trên địa bàn huyện đã có 6 cán bộ tốt nghiệp thạc sĩ, 3 cán bộ đang học thạc sĩ, trên 30 cán bộ bắt đầu học đại học văn bằng 1, trên 20 cán bộ đăng ký học văn bằng 2 đại học.
Theo đồng chí Nguyễn Đức Thành, huyện Cô Tô đang đặt ra mục tiêu phấn đấu cuối năm 2012 đạt chuẩn về cơ sở vật chất giáo dục và đến cuối năm 2013, 100% trường học trên địa bàn huyện đạt chuẩn quốc gia. Cùng với đó, huyện sẽ tăng cường phối hợp với các cơ sở đào tạo trong và ngoài tỉnh để tổ chức các lớp đào tạo ngoại ngữ, công nghệ thông tin, nghề du lịch, nghề sửa chữa tàu thuyền, thuyền trưởng, máy trưởng, nghề cho lao động nông thôn… ngay trên địa bàn huyện; tập trung xây dựng và phát huy hiệu quả của các trung tâm học tập cộng đồng cấp xã, tác dụng của nhà văn hoá thôn khu phục vụ việc học tập, đào tạo nghề cho nhân dân; tăng cường tổ chức các hoạt động tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho thanh niên, học sinh; phát triển sản xuất để tạo thêm việc làm cho lao động qua đào tạo; ưu tiên tuyển dụng học sinh, sinh viên là người Cô Tô tốt nghiệp chính quy các trường đại học, cao đẳng, chuyên nghiệp dạy nghề về làm việc trên địa bàn huyện; ban hành cơ chế hỗ trợ cán bộ công chức học tập, lao động nông thôn tham gia đào tạo nghề… Đây chính là cơ sở để Cô Tô sớm xây dựng thành công xã hội học tập.
Cẩm Nang
