Mấy năm gần đây, phong trào nuôi ong ở Tiên Yên đã phát triển mạnh mẽ lan ra hàng trăm hộ ở các xã có nhiều rừng như: Phong Dụ, Yên Than, Đại Dực, Tiên Lãng. Đáng nói là, xuất phát điểm cũng như sự phát triển mạnh mẽ hiện nay của phong trào lại chính từ những “cây cao bóng cả”.
Tiên Yên là huyện có thế mạnh về rừng với 3.500ha. Rừng ở đây thường có các cây tự nhiên xen kẽ với cây ăn quả nên từ rất lâu, người dân đã biết nuôi ong lấy mật để khai thác lợi thế này. Thế nhưng việc đó chỉ mang tính bột phát và theo hình thức “cha truyền con nối”. Nhưng từ năm 2000 trở lại đây, với hiệu quả kinh tế đạt được, nuôi ong đã thực sự trở thành nghề và được nhân rộng trong nhiều xã.
Ở Tiên Lãng, ban đầu người nuôi ong chủ yếu là người cao tuổi (NCT). Để giúp đỡ nhau, chia sẻ kinh nghiệm họ đã thành lập CLB nuôi ong mật NCT. Nhờ hoạt động tích cực, CLB đã góp phần làm cho việc nuôi ong được nhân rộng, làm ăn có lãi. Từ đó, nhiều người trẻ tuổi cũng xin tham gia vào. Đến nay, CLB đã có 55 thành viên; trong đó, 30 thành viên là người trẻ tuổi. Tuy vậy, những thành viên cao tuổi vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc truyền bá kinh nghiệm hay xử lý những trường hợp ong bệnh, ong chết, ong tự bỏ đàn vào rừng, hoặc dụ con ong thất lạc trở về đàn.
Chúng tôi đến thăm gia đình ông Lê Văn Chu, 81 tuổi, ở thôn Thác Bưởi 2, xã Tiên Lãng là một thành viên trong CLB nuôi ong NCT của xã. Ông Chu cho biết: “Tôi đã có nghề nuôi ong từ năm 1978. Khi còn khoẻ mạnh, tôi thường xuyên đi các xã Hà Lâu, Đại Dực (Tiên Yên), hay huyện Bình Liêu, có khi sang cả tỉnh Lạng Sơn để mua ong giống. Có thời điểm tôi nuôi tới 40 đàn ong. Bây giờ tôi chỉ có hơn chục đàn và mỗi lần lấy mật được khoảng 150 lít. Là người nuôi ong lấy mật đã lâu năm, tôi có nhiệm vụ truyền bá kinh nghiệm cho lớp trẻ, động viên họ phát triển kinh tế từ nghề nuôi ong”. Hiện nay các thành viên trong CLB người ít cũng có 3-4 đàn, người nhiều có vài chục đàn ong. Cả CLB có 420 đàn ong, và đem lại nguồn thu hàng năm khoảng 4.500-5.500 lít mật. Nếu tính thời điểm giá mật ong hiện nay trên dưới 70.000 đồng/lít mật, thì người nuôi ong có thu nhập trung bình hàng chục triệu đồng/ năm.
Đến xã Yên Than chúng tôi gặp ông Tằng Sinh Pẩu, 60 tuổi, tuy ông Pẩu chỉ nuôi 20 đàn ong, nhưng ông lại là người giàu kinh nghiệm nhất xã. Ông Pẩu đã giúp đỡ được nhiều người trong xã phát triển kinh tế từ nuôi ong, có người trở thành hộ khá.
Xã Đại Dực là xã vùng khó khăn của huyện Tiên Yên, tuy thế phong trào nuôi ong ở đây cũng rất phát triển. Ở đây NCT trong xã có đến 40% làm nghề nuôi ong lấy mật. Ông Trần Liềng, 74 tuổi, lại là người đi đầu trong xã về nuôi ong ở Đại Dực. Ông có tới 50 tổ ong, cũng từ nuôi ong ông Liềng đã giúp được nhiều người trong xã xoá nghèo, như cho họ vay vốn không lãi và truyền bảo họ kinh nghiệm làm ăn.
Nghề nuôi ong ở Tiên Yên, không những đem lại hiệu quả cuộc sống cho nhiều hộ dân trong huyện; đặc biệt là các hộ NCT, mà còn làm giàu thêm hiệu quả của các khu rừng, cánh đồng. Đàn ong mật đã góp phần tích cực vào việc thụ phấn hoa cho các cánh đồng thêm năng suất. NCT trong huyện luôn là những “cây cao bóng cả” trong việc phát triển các đàn ong, giúp cho việc nuôi ong ở Tiên Yên càng thêm hiệu quả.
Anh Vũ
