Một thời lăn lộn trên thương trường vùng biên Móng Cái, hình ảnh của chị là người phụ nữ hành động, gắn với những thương vụ mua đi bán lại ăn chênh lệch. Rồi ở cái tuổi cận kề 50, chị quay ra nuôi lợn theo tiêu chuẩn hữu cơ. Chị là Đặng Thị Liên, Giám đốc HTX nông nghiệp và dịch vụ tổng hợp Vạn Thành Phát.
Nói về bước ngoặt nuôi lợn chị Liên chia sẻ: Đó là sự lựa chọn khiến tôi phải cân nhắc. Nuôi lợn mà so với xuất nhập hàng hoá qua biên thì lời lãi là mấy. Nuôi lợn hữu cơ lại càng chưa có tiền lệ, có khi tiền ra nhiều hơn tiền vào. Chỉ nhìn vào đó thôi thì người kinh doanh thường là không hứng thú. Thế nhưng tôi chọn nuôi lợn, đó vừa là một quãng nghỉ của bản thân sau vài chục năm bươn trải khốc liệt, đó cũng là để thoả mong muốn giữ một giống lợn đã đi vào tranh, thơ ca mà xưa bé tôi từng được học. Hơn hết, dưới con mắt của tôi, với con lợn Móng Cái cũng không phải là không giàu được.
Chị Đặng Thị Liên người Tuyên Quang. Chị theo học đại học và có bằng cử nhân từ khá sớm, vào những năm 90 của thế kỷ trước. Theo chồng về vùng biên Móng Cái lập nghiệp, chính những hành trang kiến thức thời ngồi ghế nhà trường ấy đã cho chị sự tinh tường để phân tích, đánh giá thị trường, cho chị bản lĩnh để dám quyết, dám làm. Ngay như đối với con lợn Móng Cái, trong khi người người lo chuyện tăng đàn, tăng vụ, tăng sản lượng thì chị “chốt” làm lợn hữu cơ, vốn là cách làm vừa chậm vừa tốn tiền mà các trại lợn lớn nhỏ trong tỉnh chưa ai làm.
Năm 2022, thông qua kênh kết nối và đồng hành của Sở NN&PTNT, nay là Sở NN&MT, chị Liên bắt tay với đơn vị tư vấn quốc tế triển khai những tiêu chí hữu cơ trên đàn lợn Móng Cái. Chị bắt đầu từ con giống chuẩn lợn Móng Cái bản địa, chị xét nghiệm mẫu đất, mẫu nước để trồng nguyên liệu thức ăn cho lợn, chị mở rộng chuồng trại để con lợn có không gian sống tự do, chị cũng bỏ kinh phí để mua công thức phối trộn thức ăn chuẩn dành cho quy trình nuôi lợn hữu cơ, bỏ kinh phí để duy trì thẩm định tiêu chuẩn hữu cơ hàng năm… Rất cẩn thận và chỉn chu như vậy, năm 2023, 30 con lợn Móng Cái đầu tiên của HTX nông nghiệp và dịch vụ tổng hợp Vạn Thành Phát đã được đơn vị chức năng uy tín quốc tế công nhận là đạt tiêu chuẩn lợn hữu cơ. Chứng nhận này cũng đã được Vạn Thành Phát duy trì đến nay là năm thứ 4 và hiện đơn vị đang đặt mục tiêu tăng số đầu lợn hữu cơ lên 100 con.
Cùng với lợn hữu cơ, Vạn Thành Phát đầu tư phát triển đàn lợn nái, lợn giống và lợn bột thương phẩm Móng Cái, tổng đàn đạt khoảng 500 con/năm. Giá bán lợn hơi của Vạn Thành Phát luôn cao hơn so với thị trường, dao động từ 150-250.000 đồng/kg nhưng hiện sản xuất chưa đủ đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Chị Đặng Thị Liên cho rằng: Người tiêu dùng lợn Móng Cái của Vạn Thành Phát là người biết được giá trị của giống lợn bản địa đã tồn tại lâu đời, hiểu về chất lượng vượt trội của lợn Móng Cái so với các loại lợn khác trên thị trường. Hơn hết cái giá đó là tương xứng với thời gian nuôi, chi phí nuôi và công sức chăm sóc, bảo vệ con lợn Móng Cái của người nuôi.
Hiện nay, trước nguy cơ rất lớn về dịch bệnh trên lợn, nhất là loại bệnh tả lợn châu Phi, các trại nuôi lợn của Vạn Thành Phát đang được bảo vệ rất nghiêm ngặt, nhằm chặn đứng mầm bệnh. Chị Đặng Thị Liên cho bao hào, dựng lưới xung quanh trại, thực hiện nghiêm chỉnh quy chuẩn về cách ly, tăng cường trồng dong riềng, sắn, trồng cây ăn quả xoài, mít để tạo nguồn thức ăn tại chỗ cho đàn lợn. Mới đây nhất, Vạn Thành Phát đã đề xuất đơn vị chuyên môn và địa phương về ý tưởng tách biệt giữa nuôi bảo tồn và nuôi thương mại đàn lợn Móng Cái. Lộ trình của việc này sẽ là mở rộng quy mô chuồng trại và mở rộng vùng nguyên liệu hơn so với hiện nay, xây dựng thành nhiều trại nhỏ, thậm chí là nhà kín để chia đàn. Hiện ý tưởng trên của Vạn Thành Phát cũng đang được UBND phường Móng Cái 3, Sở NN&MT và Hội Nông dân tỉnh ủng hộ, kỳ vọng là mô hình nuôi lợn Móng Cái bền vững, là hướng phát triển thương hiệu lợn Móng Cái hữu cơ, qua đó đảm bảo mục tiêu giữ nguồn gen giống lợn gốc Móng Cái cho tỉnh cũng như mục tiêu phát triển kinh tế, gia tăng giá trị từ con lợn Móng Cái.
