Sau hơn 10 năm triển khai, Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) đã góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn Quảng Ninh phát triển. Trước yêu cầu nâng cao sức cạnh tranh, chương trình đang tập trung khai thác lợi thế bản địa, chuẩn hóa quy trình sản xuất và mở rộng liên kết tiêu thụ, từng bước nâng giá trị sản phẩm.
Xã Kỳ Thượng có lợi thế về tài nguyên rừng và sản xuất nông nghiệp, với nhiều sản phẩm mang đặc trưng địa phương. Để khai thác tiềm năng này, xã đã xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030, tập trung rà soát, lựa chọn sản phẩm có thế mạnh, phát huy vai trò của hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất.
Mới đây, UBND xã Kỳ Thượng đã làm việc với Công ty CP Am Vap Farm về đề xuất phát triển sản phẩm OCOP gắn với lợi thế địa phương. Doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu làm đầu mối liên kết thu mua, tiêu thụ măng trúc và quả mơ do người dân khai thác theo đúng quy định của pháp luật về lâm nghiệp; đồng thời đầu tư trang thiết bị, hoàn thiện quy trình chế biến, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Kỳ Thượng Khiếu Anh Tú cho biết: Địa phương khuyến khích, tạo điều kiện để doanh nghiệp nghiên cứu, đề xuất các ý tưởng đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiềm năng, lợi thế. Qua đó, khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa, nâng giá trị nông sản, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.
Từ những cách làm cụ thể ở cơ sở, Chương trình OCOP của thành phố tiếp tục được triển khai theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực của các chủ thể. Giai đoạn 2021-2025, thành phố chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách, kiện toàn bộ máy quản lý, phân công nhiệm vụ cho các cấp, ngành, địa phương. 100% địa phương bố trí cán bộ theo dõi, triển khai chương trình; hoạt động tập huấn, tư vấn, hướng dẫn xây dựng sản phẩm, đánh giá và phân hạng được tăng cường.
Cùng với phát triển sản phẩm, thành phố chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất nhằm bảo đảm chất lượng và khả năng cung ứng ổn định. Đến nay, toàn thành phố có 322,35ha được chứng nhận VietGAP, trên 460ha được chứng nhận hữu cơ; 33 mã số vùng trồng với diện tích trên 800ha và 10 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.
Công tác xây dựng thương hiệu, cải tiến bao bì, nhãn hàng hóa và ứng dụng công nghệ trong quản lý, quảng bá sản phẩm cũng được đẩy mạnh.
Gần 100% sản phẩm OCOP sử dụng tem QR-code trên bao bì; khoảng 70% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên đã đăng ký và được cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Các hội chợ, điểm giới thiệu sản phẩm, sự kiện văn hóa và hoạt động du lịch trở thành những kênh kết nối, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, Quảng Ninh có 451 sản phẩm OCOP từng được công nhận từ 3 sao trở lên. Trong đó, tính đến ngày 31/8/2026, có 358 sản phẩm còn thời hạn chứng nhận, gồm 263 sản phẩm 3 sao, 79 sản phẩm 4 sao và 16 sản phẩm 5 sao, thuộc 139 chủ thể. Các chủ thể gồm 45 doanh nghiệp, 45 hợp tác xã và 49 hộ, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Để duy trì chất lượng và giá trị thương hiệu, thành phố đang rà soát, tổ chức đánh giá lại các sản phẩm đến hạn theo quy định. Trong năm 2026, có 86 sản phẩm đến kỳ đánh giá lại; hiện đã có hơn 50 hồ sơ đề nghị đánh giá lại và gần 40 sản phẩm đăng ký đánh giá lần đầu trong đợt 2. Đợt đánh giá dự kiến tổ chức vào cuối tháng 11/2026.
Bên cạnh kết quả đạt được, phát triển OCOP vẫn còn những khó khăn cần khắc phục. Một số chủ thể chưa chủ động duy trì chất lượng, hoàn thiện hồ sơ đánh giá lại khi sản phẩm hết thời hạn công nhận; việc đăng ký sở hữu trí tuệ, chuẩn hóa bao bì sản phẩm còn chưa đồng đều. Sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái còn hạn chế, sự kết nối giữa chủ thể OCOP với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và điểm đến chưa thực sự ổn định.
Bước vào giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh định hướng phát triển OCOP theo chiều sâu, lấy vùng nguyên liệu, chất lượng sản phẩm và nhu cầu thị trường làm nền tảng. Trọng tâm là duy trì, phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp chủ lực; rà soát, đầu tư hạ tầng vùng nguyên liệu, nhất là khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, gắn với cấp mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc. Hỗ trợ, phối hợp với các chủ thể sản xuất sản phẩm OCOP đổi mới mẫu mã, bao bì sản phẩm.
Cùng với đó, thành phố khuyến khích các ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ chủ thể mở rộng quy mô sản xuất, nâng cấp sản phẩm 3-4 sao lên 4-5 sao, phát triển chế biến sâu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Đặc biệt, tiếp tục chú trọng việc kết nối OCOP với văn hóa, du lịch nông thôn và kinh tế xanh, để mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị hàng hóa mà còn trở thành đại diện cho bản sắc, tiềm năng và lợi thế của từng vùng đất trên địa bàn thành phố.