Người có niềm đam mê đặc biệt đó là ông Nguyễn Duy Ngô (ảnh), trú tại khu 5, phường Việt Hưng (TP Hạ Long).
Ông Ngô sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Nghệ An, quê hương Bác Hồ kính yêu. Sau khi tốt nghiệp đại học ngành cơ khí, ông chuyển về Quảng Ninh công tác tại nhà máy đóng tàu thuộc Tập đoàn tàu thuỷ Việt Nam - Vinashin. Vốn là người rất yêu quý trẻ em, hàng chục năm nay, ông đã dành tâm huyết sáng tạo nên nhiều sản phẩm đồ chơi bổ ích cho trẻ nhỏ. Ông tâm sự: “Ngay từ thời kỳ bao cấp chưa có máy tính như bây giờ, chứng kiến các em học sinh học toán phải tính toán rất khó khăn, có em còn giơ cả ngón tay, ngón chân ra để đếm, cộng trừ. Tôi chợt nghĩ sao mình không sáng tạo ra một chiếc bàn tính để hỗ trợ cho việc học tập của trẻ”.
Những ý tưởng chế tạo một số các sản phẩm đồ chơi phục vụ cho học tập của học sinh cứ thường xuyên khiến ông hứng thú và quyết tâm bắt tay thực hiện. Ngoài thời gian làm việc tại cơ quan, về nhà ông lại tự mày mò, nghiên cứu các phương pháp học tập cho con trẻ. Năm 1990, ông cho ra đời cùng lúc 3 sản phẩm đồ chơi có tác dụng trợ giúp học sinh trong việc học toán. Trong đó có 2 sản phẩm đã được Trung tâm Nghiên cứu cơ sở vật chất và thiết bị trường học (Bộ GD&ĐT) thẩm định và kiểm duyệt để ứng dụng vào thực tế là “Quả số mẫu giáo” và “Bộ khối số 6 mặt”, là hai sản phẩm đồ chơi sáng tạo dựa trên các nguyên lý về hình học. Thoạt nhìn qua, chúng có cấu tạo khá đơn giản. Ví dụ như “Quả số mẫu giáo” có hình một quả cầu, trên mỗi bề mặt có đề các số từ 1-9, ở mỗi mặt số có vẽ nhiều dấu chấm tương ứng. Theo tác giả, sở dĩ phải vẽ các dấu chấm để minh hoạ cho các con số là vì trẻ con biết đếm trước khi biết đọc, nhìn vào những dấu chấm được vẽ trên mặt của đồ chơi, trẻ sẽ dễ dàng nhận biết các chữ số.
Sau đó ông tiếp tục sáng tạo đồ chơi “Thước tính cộng trừ”; nghiên cứu và viết cuốn sách hướng dẫn trò chơi “Các bước cơ bản để quay khối rubic”, tập thơ trò chơi dân gian… Theo ông Ngô, cách học hiệu quả nhất là “vừa học vừa chơi”, do đó, các đồ chơi mà ông sáng tạo ra đều nhằm mục đích giáo dục, phát triển trí thông minh và khả năng sáng tạo của học trò. Tất cả đồ chơi nói trên đều do ông làm bằng phương pháp thủ công. Từ những vật liệu bằng gỗ, giấy bình thường nhưng khi qua đôi tay khéo léo của ông lại trở thành những món đồ chơi vừa dung dị lại gần gũi với đời sống hàng ngày.
Ông Ngô luôn hướng trẻ đến với những trò chơi truyền thống, ông bộc bạch: “Thấy ngày nay người ta cho trẻ chơi những trò chơi điện tử, ô tô, súng ống đầy bạo lực, làm mất đi sự hồn nhiên, trong sáng của trẻ, mình thấy chạnh lòng”. Chính vì thế, vào những dịp lễ tết, trung thu, ông thường tự tay làm một số đồ chơi truyền thống như đèn lồng, mặt nạ ngộ nghĩnh… đem tặng các cháu thiếu nhi trong khu phố. Chị Phượng, một người hàng xóm của ông Ngô cho biết: Nhà tôi có hai cháu nhỏ, chúng đều rất yêu quý bác Ngô và những sản phẩm đồ chơi do chính tay bác sáng tạo ra. Chúng tôi rất cảm phục.
Trong một tác phẩm đồ chơi được xuất bản bởi Nhà xuất bản Kim Đồng đứng tên tác giả Nguyễn Duy Ngô, GS.TS Đặng Văn Lung (Viện Văn học Việt Nam) viết nhận xét: “Việc sáng tạo đồ chơi để nâng cao sức tưởng tượng của trẻ nhỏ thì bao giờ cũng là việc làm đáng trân trọng. Nhưng mỗi thời đại có những hứng thú khác nhau mà Nguyễn Duy Ngô là người đã có nhiệt tâm đi tiếp… Anh đã sáng tạo nên nhiều tác phẩm đáng kính, từ việc xếp hình, giải câu đố đến việc tô màu, cắt giấy và giúp trẻ có tính cần mẫn, khéo tay”.
Năm nay, dù đã ngoài 70 tuổi, song ông Ngô vẫn miệt mài đọc sách và nghiên cứu ở rất nhiều lĩnh vực, từ triết học cho tới văn học, lịch sử, các môn khoa học tự nhiên... Ông bảo “học thức là cuốn sách không trang nên phải thường xuyên trau dồi để sáng tạo, làm những việc có ích cho đời”. Có lẽ, cũng xuất phát từ suy nghĩ này mà trong hàng chục năm sáng tạo đồ chơi cho trẻ nhỏ, ông Ngô chưa bao giờ nghĩ đến vấn đề tiền bạc. Tuy cuộc sống của hai vợ chồng già chỉ trông cậy vào mấy đồng lương hưu nhưng ông sẵn sàng bỏ tiền túi để chế tạo đồ chơi cho trẻ.
Trần Lâm (Đài Hoành Bồ)
