Những năm gần đây, các bậc phụ huynh có con sắp vào lớp 1 thường lo lắng con em mình có thể sẽ “đuối so với bạn bè cùng trang lứa” hay “muốn con thành một cá nhân vượt trội so với tập thể”. Chính tâm lý đó đã khiến nhiều phụ huynh quyết định tìm lớp, tìm thầy cho con em mình học trước chương trình lớp 1 vài tháng, thậm chí cả năm.
“Nóng” như luyện thi đại học
Theo lời giới thiệu của một người bạn, tôi tìm đến lớp mầm non tư thục Hướng Dương của cô Hoa, khu 3, phường Hà Lầm (TP Hạ Long). Được biết, đây là một lớp “có tiếng” về chất lượng và uy tín. Rất đông phụ huynh tin tưởng cho con em mình đến học ở đây. Hàng xóm của cô Hoa khoe luôn với tôi khi chỉ đường: “Nhà đấy con gái đứng tên mở lớp. Mẹ mới là giáo viên chính. Cô Sâm trước dạy ở Trường Tiểu học Hà Lầm ấy mà, giờ về hưu rồi, mở lớp dạy ở nhà. Có tiếng lắm nên rất đông học sinh…”.
Trong vai một người cậu đi xin học cho cháu, tôi được cô Hoa thông báo: “Lớp mới mở đã đủ số lượng đăng kí, nếu em muốn xin học cho cháu thì mùng 1-8 mới có lớp mới”. Học phí của một lớp 5 tuổi, học bán trú, ăn trưa tại lớp ở đây là 700.000 đồng/tháng, chưa tính các khoản “giáo trình, sách vở, đồ dùng học tập mà theo lời cô Hoa là “gia đình không phải lo lắng chuẩn bị gì hết”. Mặc dù không được cho lên thăm lớp nhưng quan sát qua cửa sổ kính phòng học trên gác xép, tôi thấy có khoảng hơn chục cháu trong độ tuổi chuẩn bị cắp sách đến trường đang ngồi tập viết.
Tìm đến một địa điểm khác nằm ở phố Dốc Học, khu 2, phường Hồng Gai (TP Hạ Long), phóng viên chưa cần thăm lớp cũng đã hơi “choáng”: Khoảng trên 20 cháu bé được học trong căn phòng khá chật chội, là tầng một của một ngôi nhà nằm lưng chừng dốc. Các cháu ngồi hí hoáy tập viết theo nhiều tư thế khác nhau theo sự hướng dẫn của hai cô giáo, một cô đứng bảng, một cô kèm các cháu phía dưới. Chị Thuỷ, một phụ huynh đang đợi đón con ở lớp này cho biết: “Tôi cho cháu học ở đây từ tháng 5, bây giờ cháu đã có thể biết viết, biết đọc rồi. Cũng phải chuẩn bị cho con trước, nếu không vào lớp 1 cháu lại không biết gì. Học phí ở lớp này theo chị Thuỷ cho biết là 500.000 đồng/tháng, tuần học 3 buổi, mỗi buổi học kéo dài 2 tiếng đến 2 tiếng rưỡi.
Trao đổi với tôi, chị Thanh, trú tại phường Hà Khẩu (TP Hạ Long) cho biết: “Con trai tôi năm nay vào lớp 1. Đầu tiên chúng tôi cũng không định cho cháu đi học chữ trước khi nhập học nhưng thấy nhiều bạn của cháu đã biết đọc, biết viết nên cũng sợ con mình vào học lại đuối. Thế nhưng tìm chỗ học cho con cũng không dễ. Mấy hôm nay tôi đi đến 3-4 lớp xin cho con học nhưng chỗ nào cũng đông, có khi còn đông hơn cả mấy lớp luyện thi đại học. Các cô đều bảo mở lớp từ đầu tháng 6 nên giờ không nhận thêm học sinh…”.
Và những hệ lụy...
Lo cho con một cách thái quá, ngay từ sau Tết Nguyên đán, chị Hằng (phường Hà Lầm, TP Hạ Long) đã cho con đi học chữ ở nhà một cô giáo đã nghỉ hưu. Đến tháng 9 năm nay con chị sẽ bước vào lớp 1, nhưng việc học chữ, làm toán trước cả năm khiến cậu bé giờ đã đọc thông, viết thạo, làm toán gần hết chương trình. Trò chuyện với tôi, chị không hề biết rằng theo quy định, khi vào lớp 1, cô giáo phải dạy cho trẻ từ đầu, từ cách cầm bút, tư thế ngồi, từ những nét móc, nét khuyết đơn giản… theo đúng chuẩn để bảo đảm hết học kỳ I trẻ đều biết đọc, biết viết. Trẻ học trước có thể sẽ gây khó khăn cho giáo viên dạy lớp 1, bởi trước đó đã học không đúng phương pháp, quy trình từ cách cầm bút, đặt bút, tư thế ngồi khiến giáo viên rất mất công để chỉnh sửa.
Cô giáo Nguyễn Thuý Bền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cao Xanh, cho biết: “Hàng năm, tỷ lệ trẻ bước vào lớp 1 biết viết trước chiếm khoảng gần 50%. Tuy nhiên, sau một thời gian học tập không phải tất cả những học sinh này đều trở nên xuất sắc. Thực tế ở trường cho thấy có thể giai đoạn đầu những trẻ học chữ trước có lợi thế nhưng về sau lại đuối hơn vì chủ quan, không chú ý đến bài giảng và khi vốn kiến thức học trước đã hết thì lại không thể bắt kịp với những bạn chăm chú từ đầu năm học”.
Khi đề cập đến việc cho trẻ học chữ trước, đồng chí Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh chia sẻ: “Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo không được dạy trước chương trình cho trẻ chưa vào lớp 1. Hiện nay các nhà trường và đội ngũ giáo viên do ngành quản lý đã nghiêm túc thực hiện chỉ đạo này. Tuy nhiên, việc dạy chữ cho trẻ trước khi vào lớp 1 ở ngoài xã hội thì chưa có quy định cấm mà đó là do nhu cầu thực tế, ngành giáo dục không thể kiểm soát”. Đồng chí cũng chia sẻ: “Hiện nay, phụ huynh thường có tâm lý chạy đua với nhau nhưng lại không hiểu được khả năng của trẻ nhỏ. Việc đưa trẻ đến các lớp học thêm vô tình tạo sức ép cho trẻ khi mà chưa có sự sẵn sàng…”.
Minh Hà
