Ngày nhận quyết định về công tác tại Trường THCS Hưng Đạo (phường Đông Triều, thành phố Quảng Ninh), tôi gặp đồng chí Trần Thị Thắm, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường khi cô vừa kết thúc tiết dạy. Hình ảnh người nữ hiệu trưởng với đôi tay còn vương bụi phấn, phía sau là những bảng thành tích và Huân chương Lao động hạng Ba được trao tặng, gợi nhắc về hành trình bền bỉ đổi mới, sáng tạo và cống hiến cho sự nghiệp giáo dục. Đó cũng là minh chứng sinh động cho việc đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW vào thực tiễn.
Người lãnh đạo kiên định mục tiêu “lấy học sinh làm trung tâm”
Trong câu chuyện với cô Thắm, tôi được biết cô sinh ra và lớn lên trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn, đông anh chị em. Ngay từ nhỏ, mỗi khi đến lớp, nhìn các thầy cô đứng trên bục giảng, cô đã nuôi dưỡng ước mơ sau này được trở thành giáo viên. Hàng ngày, sau mỗi buổi học, cô thay bố mẹ quán xuyến việc nhà, đóng vai “cô giáo” để dạy các em học bài. Bạn bè trong lớp mỗi khi gặp bài tập khó lại tìm đến cô. Năm 1991, cô trúng tuyển thủ khoa, khoa Toán - Lý - Tin, Trường Cao đẳng sư phạm Quảng Ninh (nay là Trường Đại học Hạ Long), trở thành sinh viên xuất sắc với 6 kỳ học bổng loại A. Cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp loại giỏi, cô về nhận công tác tại Trường PTCS Vĩnh Khê (Mạo Khê, Quảng Ninh). Sau đó ít năm, cô đã khẳng định được năng lực chuyên môn và trải qua cương vị là tổ trưởng chuyên môn, phó hiệu trưởng. Từ năm 2008 đến nay, với vai trò là Hiệu trưởng qua các nhiệm kỳ, cô đã lãnh đạo, điều hành các nhà trường đạt kết quả đáng tự hào.
Cô chia sẻ: “Từ năm 2020, tôi được cấp trên điều động công tác về Trường THCS Hưng Đạo, đây là ngôi trường nằm ở khu vực địa bàn nông thôn, đời sống của nhiều học sinh còn khó khăn. Tôi luôn trăn trở phải làm thế nào để phát huy được kinh nghiệm bản thân đã làm được ở ngôi trường cũ, thổi luồng gió mới về ngôi trường này và kiến tạo trường học hạnh phúc”.
Nghĩ là làm, cô bắt tay ngay vào việc rà soát toàn bộ điều kiện cơ sở vật chất, năng lực đội ngũ giáo viên và đặc biệt là nắm bắt hoàn cảnh, tâm lý của đối tượng học sinh. Với cô, triết lý “lấy học sinh làm trung tâm” không phải là khẩu hiệu mà phải bằng những việc làm thiết thực, bắt nguồn từ tình yêu thương và sự thấu hiểu. Nhận thấy địa bàn nông thôn còn nhiều hạn chế về điều kiện học tập, cô Thắm cùng Ban Giám hiệu đã chủ động triển khai hàng loạt giải pháp. Trong công tác chuyên môn, cô khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, chuyển từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển năng lực, gợi mở tư duy sáng tạo của học sinh. Những giờ học mở, các tiết học trải nghiệm sáng tạo hay sinh hoạt chuyên đề theo hướng nghiên cứu bài học liên tục được tổ chức, tạo môi trường học tập nhẹ nhàng, hấp dẫn, giúp các em “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
Đối với chất lượng đại trà, cô chỉ đạo xây dựng kế hoạch phụ đạo học sinh yếu, kém bằng tình thương và sự kiên nhẫn. Những lớp học phụ đạo miễn phí ngoài giờ được duy trì; giáo viên chủ nhiệm phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để theo sát từng bước tiến bộ của học trò. Sự động viên kịp thời cùng tình yêu thương của các thầy cô đã giúp nhiều em giải tỏa áp lực, tự tin vươn lên trong học tập.
Để bứt phá về chất lượng mũi nhọn, cô trực tiếp đứng lớp, tham gia chỉ đạo công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Cô hướng dẫn giáo viên phát hiện, tuyển chọn những học sinh có năng khiếu, phân công giáo viên giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết đảm nhận khâu bồi dưỡng. Không chỉ tạo điều kiện tối đa về tài liệu, trang thiết bị học tập, cô Thắm còn thường xuyên gặp gỡ, động viên, tiếp thêm lửa đam mê cho cả thầy và trò trước mỗi kỳ thi. Vì vậy, nhiều năm qua, nhà trường liên tiếp có học sinh đỗ trường THPT chuyên Hạ Long, thủ khoa, á khoa đầu vào các trường THPT trên địa bàn.
Không dừng lại ở việc dạy chữ, nữ “thuyền trưởng” của Trường THCS Hưng Đạo luôn trăn trở với việc dạy làm người. Cô đặc biệt chú trọng đến công tác giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường học đường "An toàn - Thân thiện - Lành mạnh". Nhiều chương trình, diễn đàn ý nghĩa dành cho học sinh như: Diễn đàn trẻ em, các hoạt động tuyên truyền giáo dục pháp luật, phòng chống bạo lực học đường, kỹ năng phòng cháy chữa cháy... được nhà trường tổ chức bài bản, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Đặc biệt là chương trình “Nâng bước em tới trường” mà trường phát động mỗi năm huy động, hỗ trợ được gần 80 triệu đồng tặng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Ở vai trò quản lý trường học, cô còn là người truyền cảm hứng để thầy cô cùng làm, cùng bước đi. Tinh thần kiên định, quan điểm lấy học sinh làm trung tâm của người hiệu trưởng đã truyền cảm hứng cho các thầy, cô giáo và các em học sinh. Đó cũng là phần phản chiếu từ người đứng đầu ngôi trường, một tư duy giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức, mà định hình nhân cách, ý chí và mục tiêu sống cho mỗi đứa trẻ.
Bằng sự kiên định, tâm huyết và cách làm khoa học, Trường THCS Hưng Đạo đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường ngày càng được nâng cao. Kết quả rèn luyện học sinh mức tốt đạt từ 99,36%; tỷ lệ học sinh mức tốt, khá đạt từ 78% trở lên, thi vào THPT đạt tỉ lệ trên 70% tăng đều qua các năm. Năm 2025-2026 nhà trường có 1 học sinh đạt giải Quốc gia; 14 học sinh đoạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh các môn văn hoá lớp 9. Về thể dục thể thao có 10 học sinh đoạt giải điền kinh cấp phường; U12 đoạt giải Ba, U13 đạt giải vô địch bóng đá cấp phường; 1 học sinh đoạt 2 Huy chương Đồng giải bơi cấp tỉnh. Trường đã trở thành địa chỉ giáo dục uy tín trên địa bàn.
Gieo đổi mới, gặt quả ngọt
Trò chuyện với cô Thắm, tôi nhận thấy trong công việc, nữ hiệu trưởng luôn quyết đoán, thẳng thắn và đặt ra tiêu chuẩn cao. Mọi kế hoạch, chương trình mới đều được cô soi chiếu dưới hai tiêu chí: Chất lượng và tác động tích cực lên học sinh.
Những ai từng làm việc cùng cô đều hiểu sau dáng vẻ bình dị của người phụ nữ ấy là một sức bền đáng nể. Cô Thắm có thể ngồi đến khuya để đọc từng bản kế hoạch, sửa từng chi tiết trong tài liệu, hỏi kỹ đến tận cách giáo viên đánh giá năng lực học sinh. “Chúng ta làm việc với con người, không phải với con số”, cô luôn nhắc nhở giáo viên như vậy.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đảng ủy Trường THCS Hưng Đạo xác định đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là một trong những nội dung quan trọng trong đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị nhà trường.
Với vai trò Bí thư Đảng ủy, cô Trần Thị Thắm đã cùng tập thể cấp ủy, Ban Giám hiệu cụ thể hóa tinh thần nghị quyết bằng những việc làm thiết thực, phân công rõ người, rõ việc, gắn trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, giáo viên với kết quả thực hiện. Từ đó, chuyển đổi số được triển khai đồng bộ trong quản lý, điều hành, số hóa hồ sơ và dữ liệu học sinh, sử dụng chữ ký số, học bạ số, thanh toán không dùng tiền mặt, khai thác các nền tảng quản trị và học liệu số. Trong dạy học, ứng dụng AI từng bước được đưa vào thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ học tập; đội ngũ giáo viên được tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm về công nghệ, AI và an toàn thông tin, từng bước hình thành năng lực số đáp ứng yêu cầu đổi mới. Cùng với đó, cấp ủy, lãnh đạo nhà trường chỉ đạo đẩy mạnh giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học, sáng kiến và các sân chơi công nghệ, tạo điều kiện để học sinh được trải nghiệm, sáng tạo, giải quyết những vấn đề thực tiễn bằng tri thức và công nghệ. Từ chủ trương của Đảng đến những việc làm cụ thể trong từng giờ học, từng hoạt động giáo dục, tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới” đang từng bước trở thành động lực đổi mới ở Trường THCS Hưng Đạo; góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, linh hoạt và lấy sự tiến bộ của học sinh làm thước đo hiệu quả.
Cô luôn tâm niệm: "Mình học như người trẻ, sống như người trẻ và sẵn sàng chịu trách nhiệm trước rủi ro, thách thức để phát triển nhà trường. Mình phải là người truyền cảm hứng và động lực cho mọi người đúng thời điểm và đúng cách".
Buổi sáng đầu thu, dưới trời xanh, nắng vàng, giữa sân trường rợp bóng cây, cô bước lên sân khấu trong tiếng vỗ tay nồng nhiệt của học sinh và đồng nghiệp. Đón cậu học trò nhỏ Lê Nguyễn Ngọc Vũ, thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc của Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội về thăm lại trường cũ, cô nhận bó hoa từ tay em, với lời cảm ơn chân thành sâu sắc nhất: “Ngày đó, em là cậu học trò nhút nhát, rụt rè, lo lắng với nhiều nỗi lo sợ khi được cô chọn vào Đội tuyển ôn luyện học sinh giỏi môn vật lý. Chính tại ngôi trường THCS Hưng Đạo, từng bài giảng của cô đã truyền cảm hứng, tạo động lực, xóa bỏ rào cản ban đầu để xây cho em nền móng vững chắc khi tiếp cận với bộ môn này. Để rồi, hôm nay khi đã đạt được những thành tích cao hơn như 2 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc Olympic Cơ học toàn quốc và giải Ba Olympic Vật lý toàn quốc, em thầm biết ơn cô - người thầy đầu tiên đã chắp cho em đôi cánh để tiến xa hơn trên con đường khám phá tri thức”.
“Tâm huyết của tôi là xây dựng một trường THCS Hưng Đạo trở thành trường tiên tiến, chất lượng cao, môi trường giáo dục thân thiện, năng động, tích cực với những giá trị đạo đức chuẩn mực. Học sinh có kiến thức về văn hóa, sức khỏe, đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống, có đầy đủ điều kiện để chọn được nghề nghiệp tốt cho tương lai của mình”, cô Thắm bộc bạch.
Những nỗ lực, cống hiến đã giúp cô Thắm có bộ sưu tập khá dày dặn về thành tích trong thời gian qua với nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Lao động hạng Ba năm 2025; 25 năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở; 4 lần được công nhận Chiến sĩ thi đua tỉnh Quảng Ninh; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bằng khen của UBND thành phố; Sở GD&ĐT tặng giấy khen; được công nhận là “Nhà giáo tiêu biểu” năm 2024; nhiều năm được công nhận là Đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Bằng khen của Ban Chấp hành Đảng bộ Quảng Ninh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu 5 năm…
Giảng dạy môn ngữ văn tại Trường THCS Hưng Đạo đã 16 năm, cô giáo Vũ Thị Nhung chia sẻ: "Dù cô Thắm mới chuyển công tác về đây từ đầu năm 2020, nhưng chúng tôi luôn cảm nhận được năng lượng tích cực từ cô. Cô là người luôn tâm huyết với nghề, tinh thần trách nhiệm cao và tư duy nhạy bén. Với vai trò là người "thuyền trưởng", cô Thắm đã có nhiều cách làm sáng tạo, đổi mới trong công việc cũng như quản lý để nhà trường giành thêm được nhiều thành tích ấn tượng. Cô xứng đáng là tấm gương để các thế hệ đi sau noi theo".
Chia tay với cô Trần Thị Thắm, tôi ấn tượng nhất với câu nói của cô: “Người giáo viên đứng trên bục giảng, phải là người kiến trúc sư về tâm hồn, người truyền lửa, truyền nghị lực cho mọi người. Hoàn thành trọng trách đó, không có gì hơn phải bằng sự phấn đấu, nghị lực vươn lên và khẳng định bằng tấm gương chính mình”. Chính tấm gương, nghị lực của nữ “thuyền trưởng” Trần Thị Thắm đã góp phần “truyền lửa”, chắp cánh cho biết bao thế hệ học sinh Trường THCS Hưng Đạo vững bước vào đường đời, vươn tới tương lai.
