Trước nguy cơ thời tiết cực đoan trong mùa mưa bão, đặc khu Cô Tô đang chủ động triển khai đồng bộ các phương án phòng, chống thiên tai, nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, du khách và hạn chế tối đa thiệt hại có thể xảy ra.
Xác định công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đặc khu Cô Tô đã chủ động kiện toàn bộ máy chỉ đạo, điều hành ngay từ sớm. Ngày 16/9/2025, UBND đặc khu ban hành Quyết định số 365/QĐ-UBND về thành lập Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự đặc khu theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh và các sở, ngành liên quan. Trên cơ sở đó, phân công rõ trách nhiệm cho từng lực lượng, đơn vị phụ trách các lĩnh vực cụ thể. Trong đó, Phòng Kinh tế là cơ quan thường trực về công tác phòng, chống thiên tai; Ban CHQS đặc khu phụ trách tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự; Công an đặc khu đảm bảo ANTT, an toàn giao thông; lực lượng PCCC và cứu hộ, cứu nạn phụ trách xử lý các sự cố cháy nổ; lực lượng kiểm lâm đảm nhiệm công tác PCCCR. Việc phân công nhiệm vụ cụ thể giúp nâng cao tính chủ động, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.
Qua rà soát thực tế, đặc khu cũng xác định nhiều khu vực trọng điểm có nguy cơ cao trong mùa mưa bão. Trong đó, toàn bộ vùng biển quanh đảo được xác định có nguy cơ xảy ra lốc xoáy; khu vực dọc tuyến đê Trường Xuân có nguy cơ ngập lụt khi nước biển dâng do bão; một số vị trí tiềm ẩn nguy cơ sạt lở như dốc Quân y, dốc Cổng Trời, dốc Âu cảng và tuyến đường xuyên đảo Thanh Lân. Bên cạnh đó, các khu vực neo đậu tàu thuyền, bè nuôi thủy sản tại cảng Cô Tô, cảng Thanh Lân, Âu cảng, vụng Kho Gạo cũ, vụng thôn 2 và khu vực đảo Trần cũng được xác định là những vị trí có nguy cơ xảy ra đắm tàu, vỡ bè khi thời tiết cực đoan.
Để chủ động ứng phó với mùa mưa bão năm 2026 theo phương châm “4 tại chỗ”, đặc khu Cô Tô đã xây dựng lực lượng ứng trực chặt chẽ từ cơ sở. Ngoài lực lượng dân quân tại chỗ ở 13 thôn, khu dân cư, địa phương còn huy động các lực lượng cơ động gồm công an, quân sự, các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp và dân quân cơ động tham gia sẵn sàng ứng phó thiên tai. Các lực lượng hiệp đồng gồm các tiểu đoàn đảo Cô Tô, Thanh Lân, đảo Trần, cùng các đồn biên phòng luôn duy trì chế độ trực, sẵn sàng phối hợp xử lý khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.
Cùng với nhân lực, các phương tiện cứu hộ, cứu nạn cũng được bố trí theo từng khu vực trọng điểm. Tại đảo Cô Tô lớn có Tổ công tác phòng thủ dân sự, cùng xuồng chuyên dụng của Trung tâm Cung ứng dịch vụ và Đồn Biên phòng Cô Tô; đảo Thanh Lân được bố trí xuồng của Phòng Kinh tế và Đồn Biên phòng Thanh Lân; đảo Trần có phương tiện thường trực của Đồn Biên phòng đảo Trần. Đến nay, đặc khu đã hoàn thiện phương án phòng, chống thiên tai năm 2026, tạo cơ sở để chủ động ứng phó, hạn chế tối đa thiệt hại trước những diễn biến phức tạp, khó lường của thời tiết trong mùa mưa bão.
Đặc biệt, một trong những công trình được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai của đặc khu Cô Tô là dự án Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đảo Cô Tô. Đến nay, các hạng mục chính của dự án đã cơ bản hoàn thành, nhà thầu đang tập trung hoàn thiện những phần việc cuối cùng để nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng. Đồng thời, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực II đang phối hợp với địa phương triển khai sửa chữa, lắp đặt cụm phao neo tại khu vực âu tàu nhằm đồng bộ hạ tầng, trang thiết bị trước khi công trình chính thức đi vào hoạt động.
Khi hoàn thành, khu neo đậu sẽ nâng cao đáng kể năng lực tránh trú bão cho tàu cá trên địa bàn. Trong đó, khu vực âu tàu Cô Tô có khả năng tiếp nhận khoảng 360 tàu cá công suất 90-800CV; khu vực vụng Trường Xuân có thể bố trí neo đậu cho khoảng 840 tàu công suất dưới 200CV. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác trong quý II/2026, đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai và bảo đảm an toàn cho tàu thuyền trong mùa mưa bão.
Ông Đinh Đức Minh, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Cô Tô, cho biết: "Là địa bàn đảo xa bờ, thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của mưa bão nên đặc khu luôn xác định tinh thần chủ động là yếu tố then chốt trong công tác phòng, chống thiên tai. Địa phương đã rà soát toàn bộ các khu vực xung yếu, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm "4 tại chỗ"; đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân, ngư dân và các đơn vị kinh doanh du lịch nâng cao ý thức chủ động phòng tránh thiên tai. Thời gian tới đặc khu tiếp tục rà soát hệ thống đê kè, khu neo đậu tàu thuyền, các điểm có nguy cơ sạt lở; tổ chức diễn tập các phương án cứu hộ, cứu nạn; thường xuyên kiểm tra công tác bảo đảm an toàn đối với tàu du lịch, tàu vận tải và lồng bè nuôi trồng thủy sản. Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong theo dõi thời tiết, tăng cường hệ thống thông tin cảnh báo sớm nhằm hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra".
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cùng tinh thần chủ động từ sớm, từ xa, đặc khu Cô Tô đang từng bước hoàn thiện các phương án ứng phó thiên tai, củng cố hạ tầng phòng, chống bão và nâng cao năng lực cứu hộ, cứu nạn trước mùa mưa bão năm 2026. Mục tiêu địa phương đặt ra là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân và du khách; đồng thời hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai, duy trì ổn định hoạt động khai thác thủy sản, nuôi biển, du lịch và phát triển kinh tế biển trên địa bàn.
