Mặc dù được huyện Cô Tô giao quản lý, sử dụng nhà ở của các gia đình di dân đến kinh tế mới trên đảo nhưng đã bỏ về quê hơn chục năm, thế nhưng đến nay, một số hộ dân bỗng dưng rơi vào cảnh “vô gia cư” vì chủ cũ quay lại đòi nhà. Người dân trong diện bị đòi nhà đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương quan tâm, tạo điều kiện về chỗ ở, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.
Năm 2002, gia đình ông Phạm Hữu Tiến được huyện Cô Tô tạm giao quản lý, sử dụng một căn nhà tại thôn Lâm Đồng, xã Đồng Tiến của hộ di dân làm kinh tế mới đã bỏ về quê. Sinh sống ổn định tại mảnh đất này được gần 20 năm, đến đầu năm 2016, gia đình ông Tiến bị chủ cũ quay lại đòi nhà. Trò chuyện với chúng tôi, ông Tiến cho biết: Tôi từ Hải Phòng ra Cô Tô lập nghiệp từ năm 1992. Ban đầu gia đình tôi dựng tạm một căn nhà tranh, vách đất để ở. Thấy hoàn cảnh gia đình tôi quá khó khăn, đầu năm 2002, huyện Cô Tô đã tạo điều kiện giao lại cho gia đình tôi căn nhà tại thôn Lâm Đồng, xã Đồng Tiến của một hộ kinh tế mới đã bỏ về quê. Được giao nhà, gia đình tôi rất phấn khởi và đã cải tạo lại nhà cửa, vườn tược để phát triển sản xuất. Những tưởng cuộc sống ổn định, ai ngờ sau gần 20 năm sinh sống trên mảnh đất này thì có người đến đòi nhà. Ban đầu tôi cũng tâm tư, nhưng khi họ chứng minh đất của họ bằng sổ đỏ, đồng thời được huyện vận động nên gia đình tôi đã tự nguyện trả lại nhà cho chủ cũ.
Tương tự, gia đình chị Nguyễn Thị Sen cũng là một trong những hộ được huyện tạm giao quản lý, sử dụng ngôi nhà của hộ kinh tế mới đã bỏ về quê. Chị Sen cho biết: “Gia đình tôi di dân tự do ra Cô Tô từ năm 1997 và năm 2002 được huyện tạm giao cho một căn nhà của hộ kinh tế mới bỏ hoang tại thôn Lâm Đồng, xã Đồng Tiến. Sinh sống ổn định trong căn nhà ấy được 11 năm thì đến năm 2013, chủ cũ đến đòi lại nhà. Kinh tế vốn đã khó khăn nay lại phải bỏ tiền ra đi thuê nhà để ở, cuộc sống gia đình tôi càng thêm vất vả. Tôi mong huyện sớm quan tâm, tạo điều kiện cấp cho gia đình tôi một mảnh đất để ổn định cuộc sống...”.
Trao đổi với đồng chí Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch UBND huyện Cô Tô, chúng tôi được biết, khi mới thành lập huyện, Cô Tô tiếp nhận 397 hộ dân kinh tế mới ra huyện đảo định cư, sinh sống, làm ăn lâu dài. Bước đầu ra đảo, các hộ dân kinh tế mới được một căn nhà ở gắn liền với đất. Huyện còn hỗ trợ người dân về vật chất trong năm đầu tiên. Nhờ đó, đa số các hộ dân đến huyện xây dựng kinh tế mới đều yên tâm gắn bó với mảnh đất mới. Tuy nhiên, một số hộ do không thích nghi được với môi trường sống nên đã tự ý bỏ về quê cũ; nhà cửa, đất đai bỏ hoang, gây lãng phí. Trước tình trạng đó, huyện Cô Tô đã tiến hành rà soát, lập biên bản kiến nghị thu hồi và tạm giao trên 20 căn nhà của các hộ dân kinh tế mới đã bỏ về quê cho các hộ di dân tự do có nhu cầu thực sự bức thiết về nhà ở quản lý, sử dụng. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, một số hộ gia đình di dân kinh tế mới đã bỏ về quê nay quay lại đòi nhà. Trong đó có một số hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với trường hợp này, huyện đã yêu cầu chủ cũ phải bồi thường phần tiền tu bổ nhà cửa, cây cối, hoa màu mà các hộ được tạm giao đã đầu tư. Để tạo điều kiện cho người dân trên địa bàn có đất ổn định cuộc sống, hiện huyện đang phối hợp với đơn vị tư vấn tiến hành quy hoạch 19 lô đất tại thôn Nam Đồng, xã Đồng Tiến để cấp cho các hộ dân thật sự có nhu cầu bức thiết về nhà ở. Tới đây, khi hoàn thành quy hoạch, huyện sẽ tiến hành thẩm định hồ sơ xin đất và bốc thăm để giao cho các hộ dân.
Việc huyện Cô Tô tiến hành xây dựng quy hoạch để cấp đất cho các hộ dân có nhu cầu thực sự bức thiết là một chủ trương đúng và cấp thiết. Nhiều người dân mong muốn huyện đẩy nhanh tiến độ thực hiện và xét duyệt hồ sơ xin cấp đất để giúp họ sớm ổn định cuộc sống.
Nguyễn Chiến
