Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ góp phần nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng vươn lên; nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với đất nước, với xã hội. Chính vì thế, nhiệm vụ này trong những năm qua luôn được các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đặc biệt quan tâm.
Thực hiện chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021-2030” của Thủ tướng Chính phủ, việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Đối với giáo dục phổ thông, bên cạnh việc triển khai giảng dạy các môn Đạo đức, Giáo dục công dân, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật theo chương trình hiện hành, các cơ sở giáo dục còn chủ động tích hợp, lồng ghép các nội dung về lý tưởng cách mạng, phẩm chất đạo đức, lối sống và tinh thần cống hiến vào quá trình dạy học một cách linh hoạt, hiệu quả.
Tại nhiều trường THCS, THPT và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên các môn học Đạo đức, Giáo dục công dân, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật đã chủ động xây dựng nhóm bài tập tình huống phù hợp với đặc điểm của địa phương, như: Bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long, tham gia các phong trào tình nguyện vì cộng đồng trong mùa hè..., để học sinh vừa nắm kiến thức, vừa rèn kỹ năng giải quyết vấn đề, nâng cao nhận thức về trách nhiệm xã hội. Một số trường đã “lấy người học làm trung tâm”, khuyến khích học sinh, sinh viên tự đề xuất đề tài, dự án nhỏ về xây dựng văn hóa ứng xử, xây dựng nếp sống văn minh học đường; giáo viên đóng vai trò định hướng, phản biện và hỗ trợ thực hiện mô hình. Nhiều cơ sở giáo dục còn tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo thông qua việc tổ chức chuyên đề ngoài trời, tham quan di tích lịch sử cách mạng hoặc tham gia các buổi giao lưu với cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử tại địa phương, giúp học sinh, sinh viên thấm nhuần giá trị lý tưởng cách mạng.
Hằng năm, Sở GD&ĐT phối hợp với Tỉnh Đoàn chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu lý luận chính trị dành cho Đoàn viên” phù hợp với từng đối tượng thanh, thiếu niên. Nội dung thi bám sát cương lĩnh, nghị quyết Đảng, Luật Thanh niên, gắn với phong trào thực tiễn tại Quảng Ninh.
Công tác tuyên dương, nhân rộng gương sáng đã được quan tâm hơn. Việc xét chọn và trao danh hiệu “Học sinh, sinh viên 5 tốt Quảng Ninh” (về học tập, đạo đức, thể lực, tình nguyện, khởi nghiệp) đi vào thực chất. Đặc biệt, Sở GD&ĐT còn bình chọn “Gương thiếu nhi vượt khó học giỏi” tại mỗi cấp học, công bố rộng rãi trên website Sở GD&ĐT, fanpage “Tuổi trẻ Quảng Ninh” và trên Báo Quảng Ninh điện tử. Các gương mặt được vinh danh được mời tham gia giao lưu, phỏng vấn với lãnh đạo tỉnh và phát sóng trên các hạ tầng của Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh nhằm lan tỏa mạnh mẽ tinh thần nỗ lực và khát vọng cống hiến.
Tại các trường học, việc tổ chức và duy trì hoạt động của các câu lạc bộ năng khiếu - sở thích (kịch, múa, âm nhạc, võ thuật truyền thống) và câu lạc bộ kỹ năng sống (kỹ năng thuyết trình, kỹ năng sơ cấp cứu, phòng chống đuối nước) cũng được thực hiện thường xuyên, nhằm rèn luyện, xây dựng lối sống lành mạnh cho thanh thiếu niên; đặc biệt tuyên truyền, phổ biến, giáo dục và hướng dẫn thanh, thiếu niên, nhi đồng các kỹ năng sinh tồn…
Đến hết năm 2025, 100% trường THPT, THCS, TH có phòng bộ môn/đa chức năng/phòng học thông minh có kết nối trực tuyến ổn định; 92,5% thư viện đạt chuẩn; tạo điều kiện cho các hoạt động lý luận chính trị, ngoại khóa, tọa đàm, talkshow trực tiếp. Với sự vào cuộc, chung sức của toàn xã hội, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ đang tiếp tục có những chuyển biến tích cực, giúp học sinh phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, xây dựng thế hệ trẻ có đủ năng lực, phẩm chất, đáp ứng yêu cầu hội nhập của đất nước trong thời kỳ mới.
