Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế, hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có 11 KCN, trong đó có 4 KCN đang hoạt động với 72 doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Tổng số CNLĐ gần 12.000 người, với số lao động này là một thách thức lớn trong công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật trong công nhân.
CNLĐ làm việc ở các KCN do bị chi phối bởi áp lực công việc, thời gian tăng ca nhiều tuỳ thuộc vào tình hình sản xuất của doanh nghiệp, thời gian nghỉ hạn hẹp dẫn đến ít có thời gian tiếp cận với các chính sách pháp luật lao động. Trong khi đó, đa số NLĐ lại ở vùng nông thôn từ các địa phương, tỉnh thành khác đến, trình độ nhận thức, hiểu biết pháp luật hạn chế, sinh hoạt trong các khu nhà trọ nên ít có điều kiện tiếp xúc giao lưu văn hoá, văn nghệ hoạt động cộng đồng… Do không hiểu biết pháp luật lao động cũng như ít được nghe tuyên truyền pháp luật lao động, nên tình trạng tranh chấp lao động dễ xảy ra trong các doanh nghiệp khu vực này.
Theo bà Đỗ Thị Tuyết, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH MTV Vinanewtarps (KCN Cái Lân), việc tuyên truyền phổ biến pháp luật cho CNLĐ hiện nay rất cần thiết, quan trọng đối với CNLĐ, để họ nắm được luật cũng như hành xử đúng luật, vừa bảo vệ quyền lợi của chính bản thân mình và doanh nghiệp.
Về phía doanh nghiệp, do muốn tiết kiệm chi phí phát sinh nên nhiều doanh nghiệp không tổ chức tuyên truyền, giáo dục pháp luật lao động cho CNLĐ; mà nếu CNLĐ nghỉ nghe tuyên truyền cũng ảnh hưởng đến sản xuất của doanh nghiệp. Nhiều chủ doanh nghiệp quan niệm rằng: Tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho CNLĐ khác gì “vẽ đường cho hươu chạy”, công nhân sẽ đòi hỏi quyền lợi đối với doanh nghiệp.
Mặt khác, tổ chức công đoàn tại nhiều doanh nghiệp chưa phát huy tốt vai trò của mình. Có doanh nghiệp FDI còn chưa có tổ chức công đoàn. Các cán bộ công đoàn ở cơ sở chưa tích cực bảo vệ quyền lợi cho NLĐ.
Một số doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho NLĐ hiệu quả chưa cao. Nội dung tuyên truyền chưa trọng tâm, xoay quanh ở lĩnh vực nội quy, quy chế lao động, chưa đi sâu vào các nội dung khác, việc tổ chức tuyên truyền theo ca, không đảm bảo số lượt CNLĐ nghe phổ biến. Trong khi việc tổ chức tuyên truyền ở các KCN rất khó khăn, chủ yếu tổ chức tại các hội trường nhỏ hẹp, các bếp ăn tập thể, việc tập trung số lượng đông công nhân rất khó. Đồng chí Phạm Ngọc Hưng, Chủ tịch LĐLĐ TP Hạ Long cho biết: Để khắc phục tình trạng này, hàng năm LĐLĐ thành phố phối hợp với cơ sở tổ chức từ 2-3 đợt tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ công đoàn, chủ doanh nghiệp. Đồng thời, xây dựng được 9 tủ sách pháp luật, tạo điều kiện cho NLĐ tiếp cận tìm hiểu những vấn đề cần quan tâm.
Tuy nhiên, xét về thực tế, việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người lao động là trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng việc này các doanh nghiệp thường ít chủ động. Vì thế, thiết nghĩ, công đoàn các cấp cần tích cực vào cuộc cùng với các Sở LĐ,TB&XH, Ban Quản lý KKT tổ chức tuyên truyền pháp luật lao động, giao chỉ tiêu cứng, bố trí thời gian địa điểm hợp lý, chọn lọc các nội dung mà người lao động cần; những nội dung chính sách mới sửa đổi liên quan quyền, nghĩa vụ người lao động. Các công đoàn cơ sở cần chủ động phối hợp với chủ doanh nghiệp đẩy mạnh tuyên truyền chính sách pháp luật lao động cho CNLĐ, xem đây là một trong những giải pháp hàng đầu để xây dựng mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp. Bởi khi NLĐ hiểu biết pháp luật sẽ tự biết bảo vệ quyền lợi của mình, của doanh nghiệp và sống, làm việc theo hiến pháp, pháp luật.
Dương Trường
