Xác định công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình (DS-KHHGĐ) là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của từng người dân, gia đình và có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trong năm qua, Quảng Ninh chú trọng thực hiện nhiều giải pháp triển khai hiệu quả công tác này. Sau một năm thực hiện, công tác dân số trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Trong năm, các chỉ tiêu về công tác DS-KHHGĐ được giao đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Tổng số người mới sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại là 92.231 ca; tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 80%; giảm tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên đạt 0,1%. Chất lượng dịch vụ, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc sức khoẻ sinh sản và thực hiện KHHGĐ trên địa bàn tỉnh ngày càng được nâng cao.
Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết, để thực hiện tốt các mục tiêu đề ra, ngay từ đầu năm, Chi cục ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác DS-KHHGĐ; trong đó có 161 công văn, 36 kế hoạch, 3 quy chế, 104 văn bản chỉ đạo và hướng dẫn về chuyên môn. Trên cơ sở đó, trung tâm DS-KHHGĐ các địa phương xây dựng kế hoạch, hướng dẫn triển khai tổ chức thực hiện có hiệu quả các dự án, mô hình của Chương trình mục tiêu quốc gia về DS-KHHGĐ. Đồng thời, thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, có trọng tâm, trọng điểm việc kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện công tác DS-KHHGĐ tại các huyện, thị xã, thành phố, xã, phường, thị trấn; phân bổ kinh phí đủ định mức triển khai hoạt động DS-KHHGĐ từ tỉnh đến cơ sở; hỗ trợ thù lao đầy đủ, đúng quy định cho cộng tác viên DS-KHHGĐ. Công tác phát triển nguồn nhân lực tiếp tục được đẩy mạnh thực hiện thông qua việc cử cán bộ đi đào tạo và khuyến khích hình thức tự học, tự đào tạo theo nhu cầu bản thân phù hợp với yêu cầu công việc được giao, phối hợp với đào tạo ngắn hạn, hội thảo, tập huấn, tham gia các công trình, chương trình nghiên cứu khoa học.
Các hoạt động truyền thông về chính sách DS-KHHGĐ, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh lồng ghép phổ biến luật pháp chính sách tảo hôn, hôn nhân cận huyết... được quan tâm triển khai. Trong năm, toàn tỉnh đã tổ chức được 4.587 hội nghị tập huấn, truyền thông tại cộng đồng; tuyên truyền được 3.477 tin, bài; làm mới 2.151 pa nô, băng zôn; cấp phát đến cộng đồng dân cư 269.300 tờ rơi các loại; tư vấn tại hộ gia đình 18.380 lượt. Toàn tỉnh đã tổ chức tốt các đợt tuyên truyền nhân các ngày dân số thế giới 11-7; chiến dịch giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh... Đặc biệt, Quảng Ninh năm thứ 2 đoạt giải nhất toàn quốc trong việc tham gia triển khai cuộc thi kể chuyện bằng hình ảnh trên mạng xã hội với chủ đề “Là con gái thật tuyệt” năm 2016.
Cùng với đẩy mạnh truyền thông, giáo dục về thực hiện các chính sách DS-KHHGĐ, Chi cục đã tích cực triển khai các hoạt động nâng cao chất lượng dân số. Chi cục xây dựng kế hoạch và triển khai mô hình chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi dựa vào cộng đồng tại 56 xã, phường của 14 huyện, thị xã, thành phố; phối hợp với Ban Đại diện Hội Người cao tuổi của tỉnh tổ chức hội nghị về vai trò của người cao tuổi đối với chính sách DS-KHHGĐ địa phương... Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, ngành cũng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, mà trước hết là các vấn đề liên quan đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức, bộ máy, cán bộ. Nhân lực cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ còn thiếu, trong kỳ tuyển dụng công chức năm 2016, Chi cục DS-KHHGĐ không có nhân lực nào đăng ký tuyển dụng. Cùng với đó, mức độ chuyển đổi hành vi của người dân về DS-KHHGĐ chưa cao và chưa thật sự bền vững dẫn đến tỷ lệ sinh con thứ ba còn cao, nhất là ở các xã thuộc vùng sâu, vùng xa.
Phát huy những kết quả đạt được, năm 2017, ngành dân số tỉnh sẽ đa dạng hoá công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân đối với công tác DS-KHHGĐ để duy trì mức sinh hợp lý; tập trung thực hiện đề án nâng cao chất lượng dân số thông qua các mô hình; cung cấp các gói dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản đến các đối tượng có nhu cầu, nhất là những chị em thuộc khu vực vùng sâu, vùng xa.
Ngô Dịu
