Trong không khí của những ngày đầu xuân mới, ngày 20/2 (mùng 4 Tết), tại đồi Mã De, phường Hiệp Hòa long trọng tổ chức Lễ hội Tiên Công xuân Bính Ngọ 2026 với sự tham dự của đông đảo cán bộ, nhân dân địa phương, con em xa quê và du khách thập phương. Đây là một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm của phường Hiệp Hòa, là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính, tri ân công lao của các bậc Tiên Công - những người có công khai khẩn, quai đê lấn biển, lập nên làng Yên Trì xưa, nay là phường Hiệp Hòa - tỉnh Quảng Ninh.
Ngay từ sáng sớm, con đường dẫn về chân đồi Mã De đã nườm nượp dòng người. Với tấm lòng thành kính của mình, các dòng họ cùng đông đảo người dân và du khách gần xa dâng lễ vật và tế trước bia Tiên Công.
Xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực phát triển, ngay sau khi sáp nhập địa giới hành chính từ 3 địa phương (Hiệp Hòa, Cộng Hòa và Sông Khoai) theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng ủy, HĐND, UBND phường Hiệp Hòa đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ nhiều giải pháp, đồng thời huy động tối đa các nguồn lực xã hội đầu tư sửa chữa, nâng cấp, chỉnh trang các hạng mục khu vực Nhà bia Tiên Công, nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn.
Theo lịch sử ghi lại, vùng đất Yên Trì được hình thành gắn với chiến thắng Bạch Đằng năm 1288. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, thiên tai khắc nghiệt và lũ lụt đã xóa sạch khu dân cư nơi đây và dân làng phải ly tán, tha phương. Năm 1397 đã có 14 vị tiên công thuộc 12 dòng họ trở lại xây dựng làng. Qua biến động theo thời gian, các bậc tiền nhân đã kiên trì bám trụ, xây dựng và phát triển vùng đất này.
Để tỏ lòng biết ơn các vị Tiên Công, từ năm 1655, dân làng đã lập bia đá ghi danh công lao các bậc tiền bối, từ đó hình thành tục lệ tổ chức lễ hội Tiên Công vào mỗi dịp đầu Xuân. Trong giai đoạn từ năm 1883-1945, thời kì phong kiến và tiền khởi nghĩa, dân làng Yên Trì đã thể hiện tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc trước sự xâm lược của thực dân Pháp, đế quốc Nhật và các nước phương Tây nhằm đô hộ đất nước ta. Ngày 12/3/1883, thực dân Pháp đã xâm chiếm tỉnh An Quảng tức là Quảng Yên và làng Yên Trì, dân làng Yên Trì đã cùng với nhân dân các vùng lân cận đứng lên khởi nghĩa, chống lại chủ nghĩa thực dân Pháp để bảo vệ quê hương. Công lao đó đã được vua Tự Đức (đời thứ 18 và đời thứ 28) ban tặng 2 bảng vàng “An Trì Nghĩa Dân”. Đây là minh chứng cho sự hy sinh vì độc lập dân tộc và quyết tâm giữ yên bờ cõi của nhân dân làng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, làng Yên Trì luôn là cái nôi cách mạng của Đảng tại tỉnh lỵ Quảng Yên xưa - nay là tỉnh Quảng Ninh. Đến tháng 6 năm 1955, làng Yên Trì được đổi tên thành xã Hiệp Hòa - nay là phường Hiệp Hòa.
Qua các cuộc chiến chống Pháp, chống Mỹ, hàng nghìn con em nhân dân Hiệp Hòa đã tham gia kháng chiến và cống hiến cho cách mạng, vì độc lập dân tộc. Phát huy truyền thống và những thành tích đã đạt được, ngay từ năm 2000, Hiệp Hòa được nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới”.
Lễ hội Tiên Công năm Bính Ngọ 2026 là dịp để người dân phường Hiệp Hòa và du khách thập phương tụ hội, tưởng nhớ công lao các vị Tiên Công đã khai hoang lập làng, đặt nền móng hình thành nên phường Hiệp Hòa trù phú hôm nay. Đồng thời, đây cũng là dịp để các dòng họ trong địa phương báo công với tiên tổ, nhìn lại những thuận lợi, khó khăn trong năm qua và tiếp tục bồi đắp truyền thống tốt đẹp của quê hương.
Mở đầu lễ hội, trong không khí trang nghiêm, các đại biểu cùng đông đảo nhân dân đã dâng hương tưởng nhớ các vị Tiên Công, Thủy tổ các tộc họ cùng các anh hùng liệt sĩ đã có công xây dựng và bảo vệ quê hương.
Lễ hội Tiên Công không chỉ là dịp tri ân công lao tiền nhân, mà còn khẳng định sức mạnh đoàn kết, ý chí vươn lên của người dân Hiệp Hòa. Lễ hội Tiên Công xuân Bính Ngọ năm 2026 có 19 tộc họ tham gia lễ rước.
Năm nay, công tác chuẩn bị được các dòng họ tổ chức chu đáo, cẩn trọng. Ngay từ sáng sớm, tất cả con cháu dòng tộc đều có mặt ở nhà thờ họ, chuẩn bị khăn áo mũ chỉnh tề để lễ Tổ, với mong ước toàn thể con cháu họ tộc cùng nhân dân bình an, mạnh khỏe, gặp nhiều may mắn trong năm mới. Lễ rước được xuất phát từ các nhà thờ tổ lên đồi Mã De. Con cháu đội các mâm lễ vật đi trước; mâm lễ có trầu cau, rượu, xôi, gà hoặc thủ lợn, hương án… trên có kết hoa lên lễ tiên tổ. Đại diện các dòng họ dâng lễ vật và tế trước bia Tiên Công. Ước tính năm nay, lễ hội Tiên Công ở phường Hiệp Hòa thu hút trên 5.000 lượt người dân và du khách thập phương tham gia.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống như múa rồng, đấu vật, kéo co, cờ tướng… thu hút sự cổ vũ nhiệt tình của đông đảo người dân và du khách.
Năm nay, lễ hội Tiên Công càng thêm ý nghĩa khi phường Hiệp Hòa được mở rộng địa giới hành chính. Cấp ủy, chính quyền địa phương đã huy động tối đa các nguồn lực xã hội hóa, tranh thủ sự ủng hộ của cán bộ, đảng viên và nhân dân để đầu tư tu sửa, nâng cấp, chỉnh trang Nhà bia Tiên Công và sân Nhà văn hóa khu phố Hiệp Hòa 9 với các hạng mục như: lát đá granit khuôn viên nhà bia, xây mới rãnh thoát nước, mở rộng đường giao thông, cải tạo sân khấu chính, khu vệ sinh, kho và các công trình phụ trợ… tạo không gian sáng - xanh - sạch - đẹp, trang nghiêm và thuận tiện cho người dân tham gia các hoạt động lễ hội.
Trong khuôn khổ lễ hội, nhân dân phường Hiệp Hòa thể hiện niềm tự hào và quyết tâm hoàn thiện các tiêu chí đô thị, phấn đấu xây dựng Hiệp Hòa trở thành đô thị văn minh vào năm 2030. Đây không chỉ là mong muốn của Đảng bộ, chính quyền mà còn là khát vọng chung của nhân dân, nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh về “Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững”.
Lễ hội Tiên Công phường Hiệp Hòa không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là nét đẹp văn hóa đặc sắc, góp phần giáo dục truyền thống, gắn kết cộng đồng. Trong thời khắc thiêng liêng đầu xuân, con cháu khắp nơi lại tụ hội về quê hương, cùng nhau gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp, chung sức xây dựng Hiệp Hòa ngày càng phát triển bền vững.
