Hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đảng bộ Công ty Than Mạo Khê - TKV đang đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào từng khâu sản xuất, quản trị. Từ hiện đại hóa vận tải hầm lò đến ứng dụng công nghệ số, những đổi mới thiết thực đang góp phần nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn, cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, từng bước xây dựng mỏ hiện đại, thông minh.
Chọn đúng khâu đột phá
Với đặc thù khai thác hầm lò ngày càng xuống sâu, Than Mạo Khê đối mặt với áp lực lớn về vận tải, nhân lực, chi phí và an toàn lao động. Từ thực tiễn đó, Đảng bộ Công ty xác định đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để hiện đại hóa sản xuất, giảm lao động nặng nhọc, nâng cao năng suất, an toàn, hướng tới mô hình “Mỏ hiện đại - Ít người - Năng suất cao - An toàn”.
Tinh thần này tiếp tục được cụ thể hóa trong Kế hoạch của Đảng ủy Công ty triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị. Theo đó, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá quan trọng nhằm phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Đảng ủy Công ty xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, gắn với trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu. Kết quả thực hiện khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng hằng năm. Từ chủ trương đó, Đảng ủy Công ty tập trung lãnh đạo ứng dụng công nghệ vào những khâu trực tiếp tác động đến sản xuất. Hiện đại hóa vận tải hầm lò là một trong những thay đổi rõ nét. Trước đây, than khai thác tại Mạo Khê phải qua 14 tuyến băng tải riêng lẻ cùng các hộc cấp liệu ở mức -150m, -80m, -25m. Các điểm giao cắt cần công nhân túc trực liên tục; trung bình mỗi ngày đêm mỏ phải bố trí tới 45 lao động làm nhiệm vụ canh gác, vận hành băng tải trong môi trường bụi, tiếng ồn.
Thực hiện Đề án chuyển đổi số, hệ thống vận tải được tổ chức lại. Xe goòng được thay thế bằng 14 tuyến băng tải liên hoàn, khép kín, đưa than từ lò chợ ra mặt bằng công nghiệp. Hệ thống điều khiển tập trung được đưa vào hoạt động, cho phép người vận hành từ trung tâm trên mặt đất theo dõi, giám sát các thông số kỹ thuật của những tuyến băng nằm sâu hàng trăm mét dưới lòng đất.
Hiệu quả thể hiện rõ qua tổ chức lao động. Sau tự động hóa, số lao động trực tiếp vận hành băng tải giảm từ 42 xuống còn 18 người/ngày đêm. Nhân lực được giải phóng được bố trí sang các vị trí sản xuất trực tiếp, đồng thời năng lực giám sát, kiểm soát sự cố được nâng lên.
Có thể thấy chuyển đổi số ở Mạo Khê không đơn thuần là đầu tư thêm thiết bị, mà đang trực tiếp thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, giảm lao động thủ công và đưa người thợ ra khỏi những vị trí nặng nhọc. Đó cũng là cách Đảng bộ Công ty đưa Nghị quyết 57 vào thực tiễn: Lựa chọn đúng vấn đề cần giải quyết, tập trung nguồn lực và lấy hiệu quả sản xuất làm thước đo.
Công nghệ hướng về người lao động
Cùng với vận tải than, Than Mạo Khê tập trung giải bài toán giảm thời gian, sức lực đi lại của công nhân dưới lò. Khi khai trường mở rộng, xuống sâu, khoảng cách từ chân giếng đến nơi làm việc ngày càng xa. Người thợ phải dành nhiều thời gian đi bộ đồng nghĩa với thể lực dành cho công việc chính bị ảnh hưởng.
Từ thực tế đó, Đảng ủy Công ty đặt mục tiêu hạn chế để thợ lò phải đi bộ quá 500m từ chân giếng đến vị trí làm việc. Để hiện thực hóa mục tiêu, Công ty đầu tư hệ thống tời MDK tại giếng chính với năng suất 300-350 người/giờ; 9 hệ thống tời cáp treo và tời hỗ trợ người đi bộ dọc các đường lò dốc; đoàn 50 xe song loan đưa công nhân tới gần vị trí sản xuất. Nhờ đó, thời gian di chuyển của thợ lò giảm khoảng 20-25 phút mỗi ca. Với người lao động làm việc hàng trăm mét dưới lòng đất, 20-25 phút được rút ngắn không chỉ là thời gian tiết kiệm mà còn là phần sức lực được dành cho công việc chính trong ca.
Ông Đoàn Việt Tuấn, Phó Giám đốc Công ty Than Mạo Khê, cho biết: “Sự chỉ đạo xuyên suốt của Đảng bộ là động lực để chuyên môn mạnh dạn đầu tư các công nghệ hiện đại. Việc hình thành hệ thống vận tải đồng bộ từ vận chuyển than, vật tư đến đưa đón nhân công bằng cáp treo, xe song loan đã giải quyết triệt để bài toán tổn hao sức lực cho thợ mỏ, hiện thực hóa cam kết xây dựng môi trường làm việc văn minh, an toàn”.
Từ hệ thống vận tải có thể thấy rõ cách tiếp cận của Đảng bộ Than Mạo Khê: Ứng dụng khoa học, công nghệ trước hết phải giải quyết những vấn đề cụ thể của sản xuất và mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động. Máy móc thay thế những công việc thủ công; tự động hóa giảm số người phải thường xuyên túc trực dưới lò; phương tiện vận chuyển giúp người thợ bớt những quãng đường đi bộ.
Trên nền tảng những kết quả này, Đảng bộ Công ty tiếp tục mở rộng chuyển đổi số. Theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết 57, Công ty tiếp tục chiến lược “3 hóa” - cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa; đổi mới công nghệ khai thác theo hướng tiên tiến, hiện đại, phù hợp với điều kiện hầm lò. Đồng thời, Công ty từng bước xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin theo mô hình trung tâm dữ liệu trên nền tảng điện toán đám mây, phát triển mạng cáp quang băng thông rộng, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, quản lý và điều hành.
Một số nền tảng đã được triển khai như phần mềm quản lý thiết bị cơ điện, kho dữ liệu tập trung (Data Warehouse), hệ thống báo cáo thông minh, tạo tiền đề cho giai đoạn khai thác Dự án hầm lò dưới mức -150m bằng mô hình giếng đứng hiện đại.
Chuyển đổi số cũng được triển khai trong hoạt động của tổ chức Đảng. Giai đoạn 2026-2028, Đảng bộ Công ty đặt mục tiêu 100% công tác tổng hợp, báo cáo trong Đảng bộ thực hiện trên môi trường số; 100% thông tin về tổ chức bộ máy, biên chế, hồ sơ đảng viên và cán bộ được số hóa, quản lý trên môi trường số. Song song với đầu tư công nghệ, Công ty chú trọng đào tạo cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý, xây dựng đội ngũ kỹ sư, chuyên gia có khả năng tiếp nhận, làm chủ công nghệ; khuyến khích cán bộ, đảng viên, người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.
Từ những tuyến băng tải liên hoàn dưới lò đến trung tâm điều hành trên mặt đất, từ phương tiện đưa đón công nhân đến dữ liệu từng bước được số hóa, Nghị quyết 57 đang được cụ thể hóa bằng những công việc sát với thực tiễn sản xuất. Trong quá trình đó, vai trò lãnh đạo của Đảng bộ được thể hiện từ lựa chọn khâu đột phá, huy động nguồn lực đến tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá kết quả. Đó cũng là nền tảng để Than Mạo Khê từng bước tiến tới mô hình mỏ hiện đại, thông minh và phát triển bền vững.
