Từ truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, các thế hệ thợ mỏ Quảng Ninh đã viết nên hành trình đầy tự hào của lao động, cống hiến và sáng tạo. Hôm nay, trong những đường lò ngày càng xuống sâu, trên những khai trường rộng lớn và trong các nhà máy hiện đại, một thế hệ thợ mỏ trẻ đang tiếp nối hành trình ấy bằng diện mạo mới. Đó là những người trẻ dám nhận việc khó, làm chủ công nghệ, dám sáng tạo trong lao động và giàu khát vọng vươn lên.
Nếu trước đây sức trẻ ngành Than thường được nhắc đến bằng tinh thần xung kích, sẵn sàng đi đầu trong những công việc nặng nhọc, thì hôm nay, sức trẻ còn được đo bằng năng suất, sáng kiến, khả năng làm chủ thiết bị hiện đại và tư duy quản trị mới. Đoàn Than Quảng Ninh hiện có hơn 10.000 đoàn viên, là lực lượng lao động trẻ quan trọng trong các đơn vị. Chính vì vậy, các phong trào thi đua ngày càng gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường để tuổi trẻ khẳng định vai trò tiên phong.
Theo anh Hoàng Minh Phương, Bí thư Đoàn Than Quảng Ninh, năm 2025, phong trào Thanh niên TKV thi đua lao động sản xuất giỏi được triển khai sâu rộng. Toàn Đoàn đăng ký đảm nhận 1.037 công trình thanh niên, tổng giá trị hơn 115,5 tỷ đồng; thực hiện 22 đề tài nghiên cứu khoa học trị giá hơn 25,2 tỷ đồng và 414 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giá trị làm lợi hơn 15,8 tỷ đồng.
Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn giờ lao động, những ý tưởng nảy sinh từ thực tiễn và tinh thần không ngại tìm cách làm tốt hơn của những người trẻ. Ở các mỏ lộ thiên, những tổ máy xúc, máy khoan do thanh niên quản lý trở thành những mô hình thi đua về năng suất. Trong các mỏ hầm lò, dấu ấn của tuổi trẻ hiện diện ở những tuyến đường lò sạch, tổ sản xuất đào lò thanh niên, mô hình tham gia quản lý lò chợ cơ giới hóa, hệ thống hầm bơm, tời trục, thu hồi và vận chuyển vật tư dưới lò.
Tại Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin, sức trẻ được thể hiện ngay trong những công việc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận để tổ chức chuyển diện, đưa lò chợ cơ giới hóa 30708 vào khai thác. Lò chợ được chuyển diện, lắp đặt ổn định đã góp phần đảm bảo sản lượng than theo kế hoạch sản xuất quý III/2026 của Công ty.
"Từ thu hồi 83 giàn chống, vận chuyển, lắp đặt thiết bị, hoàn thiện các tuyến vận tải, thông gió, thoát nước đến căn chỉnh lò chợ, mỗi công đoạn đều đòi hỏi tính chính xác, kỷ luật và khả năng làm chủ công nghệ. Đây không chỉ là một phần việc sản xuất, mà còn là môi trường để đội ngũ thợ trẻ Công ty rèn nghề, nâng cao năng lực tổ chức và trưởng thành từ thực tiễn" - anh Nguyễn Ngọc Toàn, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật Công nghệ, Bí thư Đoàn Thanh niên Công ty cho biết.
Nếu Than Núi Béo cho thấy hình ảnh người trẻ làm chủ một dây chuyền sản xuất hiện đại, thì tại Công ty CP Kinh doanh Than Cẩm Phả - Vinacomin, sức trẻ lại bắt đầu từ những việc rất cụ thể để giữ cho thiết bị luôn trong trạng thái tốt nhất. Công trình thanh niên bảo dưỡng cấp độ 500 giờ đối với hai xe Scania P340 và P380 vừa được hoàn thành; giúp nhịp độ sản xuất những ngày cuối quý III/2026 không gián đoạn. Tuy không trực tiếp tạo ra tấn than, nhưng công trình này lại góp phần bảo đảm phương tiện vận hành an toàn, ổn định, hạn chế sự cố, giảm thời gian dừng xe, tiết kiệm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Những phần việc như vậy cho thấy một điều rằng, sức trẻ ngành Than không chỉ nằm ở những công trình lớn, mà hiện diện trong từng mắt xích của dây chuyền sản xuất. Quan trọng hơn, từ thực tiễn lao động, nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật đã ra đời. Những ý tưởng có thể bắt đầu từ một thao tác chưa hợp lý, một công đoạn còn tốn nhân lực hay một thiết bị cần cải tiến. Người trực tiếp đứng máy, trực tiếp xuống lò, trực tiếp vận hành dây chuyền chính là người hiểu rõ nhất những điểm cần thay đổi.
Vì thế, phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo” của Đoàn Than Quảng Ninh ngày càng trở thành động lực quan trọng. Năm 2025, tuổi trẻ ngành Than ghi nhận hàng nghìn sáng kiến, công trình, đề tài nghiên cứu; nhiều giải pháp được ứng dụng trực tiếp vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí và cải thiện điều kiện làm việc.
Trong quá trình cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa và chuyển đổi số, thế hệ công nhân trẻ không thể chỉ làm việc bằng kinh nghiệm truyền thống. Họ phải biết sử dụng thiết bị hiện đại, tiếp cận dữ liệu, ứng dụng công nghệ và tìm kiếm phương thức sản xuất hiệu quả hơn. Tại 100% đơn vị ngành Than, những đoàn viên trẻ đã chủ động ứng dụng AI trong tuyên truyền an toàn lao động - một ví dụ cho thấy công nghệ mới đang được đưa vào cả những lĩnh vực tưởng như rất gần với đời sống hằng ngày của người thợ.
90 năm truyền thống Vùng mỏ là một hành trình của các thế hệ mà ở điểm nối giữa quá khứ với tương lai ấy, những người trẻ hôm nay đang viết tiếp câu chuyện của ngành Than bằng bàn tay, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng của chính mình. Dù ở vị trí nào, những người trẻ của ngành Than vẫn đang phát huy tốt tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, tiếp tục chuyển hóa thành tác phong công nghiệp, ý thức an toàn và trách nhiệm với công việc.
Từ những đường lò sâu trong lòng đất đến những dây chuyền sản xuất hiện đại, từ những ca làm việc bình thường đến những công trình, sáng kiến mang dấu ấn tuổi trẻ, sức trẻ ngành Than đang được tiếp nối mỗi ngày...
