Tận dụng lợi thế nguồn nước lạnh tự nhiên từ các khe suối đầu nguồn, nhiều địa phương của Quảng Ninh đang từng bước phát triển nghề nuôi cá tầm theo hướng bài bản, hiện đại. Đây không chỉ mở ra hướng sản xuất mới có giá trị kinh tế cao, mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao và mở ra hướng đi triển vọng trong phát triển kinh tế thủy sản.
Khi nhắc đến mô hình phát triển kinh tế mới mang lại hiệu quả cao ở xã miền núi Tiên Yên, người dân quanh vùng không ai không biết đến trại nuôi cá tầm Khe San của anh Trần Văn Mạ, người dân tộc Sán Chỉ. Khởi nghiệp với một loài cá nước lạnh vốn được coi là khó nuôi, anh Mạ đã kiên trì theo đuổi và tìm ra “chìa khóa” thành công trên chính quê hương mình.
Là một trong những hộ đầu tiên phát triển mô hình nuôi cá tầm tại địa phương, anh Mạ đã gắn bó với nghề bằng tất cả sự kiên trì và quyết tâm. Ban đầu, việc nuôi cá nước lạnh là thử thách không nhỏ, khi kỹ thuật còn mới, nguồn giống chủ yếu phải nhập từ các tỉnh khác, trong khi thị trường tiêu thụ chưa thực sự ổn định. Thế nhưng, nhận thấy điều kiện nguồn nước ở địa phương luôn mát, sạch, giàu ôxy hòa tan, rất phù hợp với đặc tính sinh trưởng của cá tầm, anh Mạ mạnh dạn đầu tư xây dựng hệ thống bể nuôi.
Đến nay, nhờ tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật nuôi, quản lý tốt nguồn nước và thức ăn, trang trại cá tầm của anh Mạ đang phát triển ổn định. Hiện trang trại của anh có 6 ao nuôi trên diện tích khoảng 500m². Mỗi năm, trang trại nuôi 3.000-4.000 con cá tầm thương phẩm phục vụ thị trường trong tỉnh. Riêng lứa cá đạt trọng lượng khoảng 2kg/con luôn duy trì mức 2.000 con để đáp ứng nhu cầu của các nhà hàng và cơ sở kinh doanh.
Anh Mạ chia sẻ: Nuôi cá tầm đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc khá nghiêm ngặt, đặc biệt là yêu cầu về chất lượng nguồn nước và nhiệt độ. Tuy nhiên, khi đã làm chủ được quy trình thì hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với nhiều đối tượng nuôi truyền thống. Cá tầm có giá trị kinh tế cao, cá thương phẩm có mức giá 200.000-250.000 đồng/kg và thị trường tiêu thụ mạnh, đặc biệt là tại các nhà hàng, khách sạn trong tỉnh. Nhờ mô hình này, gia đình tôi đã có cuộc sống ổn định, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Không chỉ tập trung phát triển sản xuất, anh Mạ còn đầu tư mở quán ẩm thực chuyên chế biến các món từ cá tầm ngay tại địa phương. Mô hình vừa tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm của trang trại, vừa mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức cá tầm tươi ngay tại nơi nuôi. Việc kết hợp giữa nuôi trồng và kinh doanh dịch vụ ăn uống đã giúp gia tăng giá trị sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế, từng bước xây dựng thương hiệu cá tầm Khe San gắn với phát triển du lịch trải nghiệm vùng cao Tiên Yên.
Bên cạnh mô hình nuôi cá tầm của cá nhân hộ gia đình, hiện nay đã có thêm những doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ hiện đại để nuôi loài cá này với quy mô lớn. Công ty CP Thủy sản Phương Anh (phường Móng Cái 1) là đơn vị tiên phong trong việc đầu tư hệ thống nuôi cá tầm bài bản với quy trình khép kín.
Ông Lương Thanh Phương, Giám đốc Công ty CP Thủy sản Phương Anh, cho biết: Chúng tôi đã đầu tư 40 bể nuôi cá tầm trong nhà có hệ thống điều chỉnh nhiệt độ theo từng giai đoạn sinh trưởng của cá, từ 5 độ C đến -50 độ C. Toàn bộ quy trình từ ương dưỡng cá giống, đến nuôi cá thương phẩm đều được thực hiện theo tiêu chuẩn kỹ thuật, nhằm nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng sản phẩm. Hiện nhu cầu tiêu thụ cá tầm ở trong nước rất lớn, đặc biệt là tại các trung tâm du lịch, nhà hàng, khách sạn, vì vậy, tôi tin rằng nếu được đầu tư đúng hướng và chủ động về công nghệ, nghề nuôi cá tầm hoàn toàn có thể trở thành một ngành sản xuất có giá trị cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người nuôi.
Hiện nay, nghề nuôi cá tầm đang từng bước lan tỏa tại nhiều địa phương vùng cao có điều kiện thuận lợi, như: Hoành Mô, Đầm Hà, Tiên Yên… và cũng đang chuyển mình từ mô hình thử nghiệm sang sản xuất hàng hóa. Đây cũng là cơ sở để người dân, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp tục ứng dụng, nhân rộng các mô hình nuôi thủy sản nước lạnh, hình thành chuỗi giá trị bền vững, góp phần nâng cao đời sống và tạo thêm những sản phẩm đặc trưng cho nông nghiệp của Quảng Ninh.
