Hiện “Đào tạo theo nhu cầu của xã hội” được xác định là mục tiêu chiến lược trong công tác đào tạo nghề cho học sinh, sinh viên của các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp (ĐH, CĐ, TCCN) và liên kết đào tạo nghề ở các trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên (TT HN&GDTX) trên địa bàn tỉnh. Hướng đi này đã và đang mang lại hiệu quả nhất định cho công tác đào tạo của giáo dục chuyên nghiệp Quảng Ninh.
Năng động và sáng tạo
Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh đào tạo đa cấp, đa ngành. Trong đó, 7 ngành và chuyên ngành hệ ĐH; 17 ngành và chuyên ngành hệ CĐ; 7 ngành với các hình thức đào tạo chính quy, liên thông vừa học, vừa làm hệ TCCN. Quy mô đào tạo của nhà trường khoảng 7.500 học sinh, sinh viên/năm. Nhận thấy, thực tế hiện nay hầu hết các doanh nghiệp đều thiếu lao động được đào tạo. Trong khi đó, rất nhiều sinh viên ra trường vẫn thất nghiệp. Nguyên nhân là do sinh viên mới ra trường không đáp ứng được ngay với yêu cầu của cơ sở sử dụng. Và các doanh nghiệp khi nhận sinh viên mới tốt nghiệp thường phải mất từ 1-2 năm đào tạo lại. Tìm lời giải cho bài toán này, trong 2 năm gần đây, 2010-2011 nhà trường đã tiến hành khảo sát tại hơn 100 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong và ngoài tỉnh; mời các chuyên gia, cán bộ của các cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp, cựu sinh viên, học sinh phối hợp cùng nhà trường xác định yêu cầu đào tạo của từng ngành, chuyên ngành theo trình độ đào tạo để xây dựng và công bố bộ “Chuẩn đầu ra” của các ngành, chuyên ngành nhà trường đào tạo. Trên cơ sở đó, nhà trường đã chú trọng bổ sung vào chương trình giáo dục những nội dung đào tạo phù hợp với nhu cầu của xã hội; tăng cường công tác thực hành, thực tập tại nhà trường, tại các doanh nghiệp theo chương trình liên kết và hợp tác hoặc thông qua việc ký hợp đồng với các cơ quan xí nghiệp để thực hiện một vài công việc, công trình nhất định.
Trường Trung cấp Văn hoá, Nghệ thuật và Du lịch Hạ Long được nâng cấp lên thành trường CĐ từ năm 2004. Cơ sở vật chất của nhà trường khi ấy không đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo. Xác định, việc tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị tiên tiến hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu suất lao động, chất lượng đào tạo, nhà trường đã tranh thủ các nguồn lực kinh phí từ dự án của nước ngoài, các chương trình mục tiêu của Chính phủ, sự hợp tác hỗ trợ của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; cân đối từ việc tiết kiệm chi để bổ sung cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật nhằm phục vụ công tác đào tạo của nhà trường. Hiện tại, cơ sở vật chất của nhà trường đã cơ bản đáp ứng được công tác dạy và học; trong đó, nhiều trang thiết bị dạy học tiên tiến, hiện đại như: Hệ thống máy chiếu, vi tính có kết nối internet, hệ thống âm thanh, ánh sáng, hệ thống nghe nhìn… Nhờ đó, sinh viên ham mê khám phá, tích cực học tập, trau dồi kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cho bản thân. Chất lượng đào tạo của nhà trường ngày càng được nâng cao, uy tín, thương hiệu được khẳng định.
Chuyển biến trong đào tạo
Trường ĐH Công nghiệp Quảng Ninh và CĐ Văn hoá, Nghệ thuật và Du lịch được đánh giá là những đơn vị đã năng động, sáng tạo để nâng cao chất lượng đào tạo; giải quyết đầu ra cho sinh viên. Chính nhờ những năng động, sáng tạo này đã góp phần tạo sự chuyển biến trong đào tạo giáo dục chuyên nghiệp của tỉnh.
Theo thống kê của Sở GD&ĐT, hiện trên địa bàn tỉnh có 1 trường ĐH, 6 trường CĐ, 2 trường TCCN. Trong năm học 2010-2011, các trường đã tích cực phát triển thêm các hình thức đào tạo; đặc biệt là liên kết đào tạo với các trung tâm HN&GDTX ở các huyện, thị như: Đầm Hà, Hải Hà, Móng Cái, Ba Chẽ, Tiên Yên, Vân Đồn. Mô hình liên kết này đã mở được 24 lớp với 1.234 học sinh. Mặc dù hiện nay, hệ thống giáo dục chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh đang phải cạnh tranh gay gắt do sự phát triển khá nhanh của hệ thống trường chuyên nghiệp trên toàn quốc nhưng số học sinh tuyển đầu vào của hầu hết các trường vẫn đảm bảo quy mô và tăng hơn năm học trước. Hiện tổng số học sinh, sinh viên hệ giáo dục chuyên nghiệp toàn tỉnh khoảng 25.000; trong đó, trên 15.000 có hộ khẩu thường trú tại Quảng Ninh.
Sự năng động, sáng tạo của các trường còn tác động mạnh mẽ đến hoạt động nghiên cứu khoa học; hoạt động liên kết đào tạo và hợp tác quốc tế trong đào tạo. Các trường đã chú trọng đầu tư chất lượng theo hướng vừa đáp ứng đặc thù riêng của mỗi ngành, tạo sức hút và sự cạnh tranh trong đào tạo, vừa từng bước hiện đại hoá nội dung đào tạo để phục vụ nhu cầu mới và đòi hỏi của thị trường lao động. Để nâng cao chất lượng giảng dạy, các trường đã rất tích cực tham gia vào Hội thi sáng tạo kỹ thuật lần thứ III của tỉnh với 15 đề tài ứng dụng KHCN thuộc các lĩnh vực GD&ĐT, y tế, công nghệ thông tin; trong đó, 6 đề tài đã đoạt giải. Đáng nói nữa là để tăng cường thực hiện chủ trương “Đào tạo theo nhu cầu xã hội”, thực hiện “xã hội hoá công tác đào tạo”, các trường đã năng động hơn trong hoạt động “tiếp thị” dịch vụ đào tạo như: Chủ động vươn ra các tỉnh xa, các địa phương mới; trực tiếp đến với các cơ sở đào tạo như các TT HN&GDTX; trung tâm học tập cộng đồng và các doanh nghiệp có nhu cầu hợp đồng đào tạo. Cùng với đó, các trường cũng thực hiện tăng chỉ tiêu đào tạo tự cân đối kinh phí, mở rộng diện đào tạo theo địa chỉ, đào tạo liên kết, hợp đồng chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng khoa học hoặc phát triển các dịch vụ gắn với đào tạo và xu hướng chuyển mạnh hoạt động đào tạo sang dạng dịch vụ cung ứng dịch vụ...
Vĩ An
