Chuyện mưa, nắng mọi năm đều diễn ra bình thường ở xã Đài Xuyên (huyện Vân Đồn). Thế nhưng, đợt mưa lớn kéo dài cuối tháng 7 năm nay, các hộ dân xã Đài Xuyên lại lao đao, chỗ thì bị bùn đất lấp kín ruộng, nơi thì ruộng cấy bị nhiễm mặn...
Nguyên nhân được đưa ra do tuyến đường từ Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đến Khu phức hợp nghỉ dưỡng cao cấp Vân Đồn đoạn qua xã Đài Xuyên đang thi công, khiến nhiều diện tích bị đất sạt lở tràn xuống ruộng. Theo báo cáo của UBND xã Đài Xuyên, toàn xã có 53 hộ có ruộng bị ảnh hưởng do ngập mặn, ngập úng hoặc bị đất đá tràn xuống ruộng lấp vùi với diện tích hơn 27.882m2, rải rác ở các thôn Xuyên Hùng, Ký Vảy, Voòng Tre và bản Đài Van.
Đi cùng cán bộ địa chính xã Đài Xuyên, chúng tôi đến thăm khu ruộng của anh Chìu A Tài, thôn Xuyên Hùng. Thật khó có thể hình dung được đây là ruộng cấy của gia đình anh Tài, vì cả mặt ruộng đất đá lổn nhổn, chẳng còn nhìn thấy màu xanh dù trước đó đã cấy lúa. Anh Tài bảo: “Ruộng của gia đình tôi bị vùi hỏng 638m2. Cống của công trình đường ngay đầu ruộng nên mỗi khi mưa là đất đá lại tràn vào”. Cùng với anh Tài, một số hộ khác cũng bị đất đá tràn rải rác ở thôn Xuyên Hùng, bản Đài Van trên diện tích 2.500m2.
Đa phần diện tích cấy trồng bị nhiễm mặn, cây lúa chết đứng trên ruộng ở thôn Xuyên Hùng, Ký Vảy, Voòng Tre và bản Đài Van. Theo bà con, nguyên nhân là do đường từ Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đến Khu phức hợp nghỉ dưỡng cao cấp Vân Đồn đoạn qua xã Đài Xuyên phải đi qua bãi triều. Xã Đài Xuyên có con đê ngăn mặn, cửa đê được đóng vào khi nước triều lên và mở ra để thoát nước ra biển khi mưa lớn, tránh gây ngập lụt đồng ruộng, khu dân cư. Thế nhưng, do đường được làm qua bãi triều, đơn vị thi công làm bi cống để nước thoát ra cao hơn mặt bằng tự nhiên của bãi triều 70cm. Khi nước triều dâng tràn qua lỗ cống vào, nhưng khi nước triều xuống, do đáy bi cống cao hơn mặt bãi tự nhiên, nên nước mặn không thoát hết ra biển được, bị tích tụ lại.
Trao đổi với chúng tôi, ông Cao Thế Đơn, Chủ tịch UBND xã Đài Xuyên, cho biết: “Chúng tôi đã thành lập tổ công tác phối hợp với Phòng NN&PTNT huyện, Ban Dự án công trình giao thông (Sở GT-VT), đơn vị thi công đi kiểm tra, khảo sát thực tế và đã báo cáo với UBND huyện, yêu cầu chủ đầu tư, đơn vị thi công vào cuộc xem xét cùng với địa phương có hướng giải quyết, đền bù cho những người bị thiệt hại”. Ông Nguyễn Tiến Hợp, cán bộ Công ty TNHH Olympia (đại diện một trong những đơn vị thi công đường), cho biết: “Hiện tại, các đơn vị thi công và chủ đầu tư là Sở GT-VT cũng đã lên phương án hỗ trợ đền bù cho các hộ bị ảnh hưởng”.
Người dân vẫn đang chờ đợi được hỗ trợ, nhưng cái họ mong muốn hơn là hệ thống thoát nước được cải tạo lại, nếu không nước mặn không thoát hết ra biển, khi đó họ biết làm gì trên những mảnh ruộng bị ngập mặn này. Anh Đỗ Văn Duy, thôn Xuyên Hùng, cho biết: “Dù được cải tạo lại cũng phải mất vài ba vụ ruộng mới trở lại như cũ, còn nước mặn vào thường xuyên thì đành bỏ ruộng”. Ông Vũ Văn Thực, người nuôi cá ở thôn Voòng Tre, xã Đài Xuyên, bảo: “Gia đình tôi có ao cá nước ngọt rộng khoảng 5 sào. Trước kia, ao cho thu nhập 60 triệu đồng/năm. Năm nay thì cá chết hết vì nhiễm mặn”. Như vậy, việc để người dân Đài Xuyên chuyển đổi từ khu vực ruộng xấu sang đào ao nuôi cá, như đã làm ở một số địa phương cũng cần phải cân nhắc khi hệ thống thoát nước biển chưa được cải tạo lại.
Anh Vũ
