Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng ngày càng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của mỗi người. Tuy nhiên, đi cùng với sự tiện lợi ấy là những nguy cơ tiềm ẩn, đặc biệt là tình trạng lừa đảo trực tuyến. Hiện nay, các hành vi lừa đảo vẫn diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó nhận diện. Số vụ việc và số tiền bị chiếm đoạt có xu hướng gia tăng, khiến nhiều người dân lo lắng, bức xúc.
Trước thực tế đó, lực lượng chức năng đã xác định rõ yêu cầu phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, đồng thời kịp thời phát hiện, đấu tranh và ngăn chặn các hành vi vi phạm. Thời gian qua, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm (PCTP) sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền.
Các hình thức tuyên truyền được đổi mới theo hướng gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Không chỉ dừng lại ở hệ thống loa truyền thanh cơ sở, đơn vị còn tận dụng các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để lan tỏa thông tin nhanh chóng. Cán bộ chiến sĩ còn trực tiếp đến các khu công nghiệp, doanh nghiệp, trường học để trao đổi, hướng dẫn, giúp người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo phổ biến.
Trong năm 2025 và quý I năm 2026, Phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng công nghệ cao đã tổ chức 20 buổi tuyên truyền trực tiếp, đồng thời biên tập, đăng tải nhiều tin, bài trên Cổng Thông tin điện tử của Công an tỉnh. Cùng với đó, mô hình “Sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh, sinh viên” cũng được triển khai và nhân rộng. Các báo cáo viên đã đến tuyên truyền tại 76 trường học trên địa bàn, tiếp cận hơn 80.000 giáo viên, học sinh, sinh viên. Đây là lực lượng trẻ, thường xuyên sử dụng internet nên việc trang bị kiến thức sớm có ý nghĩa rất quan trọng.
Ngoài các hoạt động trực tiếp, đơn vị còn duy trì hiệu quả các kênh thông tin như Fanpage, Zalo “Phòng An ninh mạng Công an Quảng Ninh”. Những kênh này thường xuyên cập nhật các thủ đoạn mới của tội phạm, cảnh báo kịp thời đến người dân, đồng thời đăng tải các thông tin chính thống, góp phần định hướng dư luận, tránh bị dẫn dắt bởi tin giả, tin sai sự thật.
Song song với tuyên truyền, công tác nắm tình hình trên không gian mạng cũng được tăng cường. Lực lượng chức năng chủ động rà soát, phát hiện và xử lý các trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng hoặc sai sự thật, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Điển hình, Phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng công nghệ cao vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với bà P.T.D (trú tại xã Điền Xá, tỉnh Quảng Ninh) đã sử dụng tài khoản mạng xã hội để đăng tải nội dung vi phạm. Cụ thể, người này đã đăng tải 01 hình ảnh là sản phẩm chỉnh sửa, cắt ghép từ hình ảnh lực lượng Cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ và hình ảnh minh họa phản cảm được tạo dựng bằng công nghệ AI, kèm theo nội dung chú thích mang tính chất sai sự thật, gây hiểu lầm, ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh của lực lượng Công an nhân dân. Căn cứ tài liệu thu thập được, ngày 16/3/2026, Phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng công nghệ cao đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với bà P.T.D về hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, với mức phạt tiền 7.500.000 đồng.
Có thể thấy, trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phát triển, công tác phòng, chống lừa đảo không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân chính là “lá chắn” quan trọng, giúp mỗi người chủ động bảo vệ mình trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm.
Thời gian tới, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, cẩn trọng khi tiếp cận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Khi mỗi cá nhân trở thành một “người dùng thông minh”, biết chọn lọc, kiểm chứng thông tin, thì môi trường mạng sẽ dần trở nên an toàn, lành mạnh hơn, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên trong đời sống xã hội.
