Tỉnh Quảng Ninh hiện đang phát triển mạnh về dịch vụ, du lịch và thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng gia tăng giá trị sản xuất gắn với xây dựng NTM, chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”. Do đó, đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) cũng cần được triển khai bám sát định hướng phát triển này để việc đào tạo nghề phù hợp và hiệu quả hơn.
2017 là năm đầu tiên thực hiện đào tạo nghề LĐNT theo cơ chế đặt hàng. Trong triển khai thực hiện đào tạo nghề cho LĐNT, tỉnh tiếp tục phân cấp triệt để cho các địa phương trong công tác tuyên truyền, tư vấn, điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề và tổ chức đào tạo. Qua đó nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương chủ động trong lập quy hoạch, tổ chức đào tạo nghề cho LĐNT phù hợp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và chương trình xây dựng NTM tại mỗi địa phương. Năm vừa qua, tổng số LĐNT được học nghề theo chính sách Đề án 1956 là 2.508 lao động. Trong đó có 923 lao động học nghề nông nghiệp, chỉ chiếm 36,8%, còn lại 1.585 lao động được học nghề phi nông nghiệp, chiếm tới 63,2%.
Các nghề nông nghiệp được lựa chọn triển khai đều gắn với thực hành sản xuất nông nghiệp tiên tiến, hiện đại, phục vụ phát triển kinh tế hộ gia đình và nâng cao giá trị sản xuất, như: Chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng rau an toàn, nuôi tôm thẻ chân trắng… Đây đều là những nghề được tổ chức học trên cơ sở khảo sát nhu cầu của người dân. Điển hình như tại phường Nam Hòa, TX Quảng Yên, từ thực tiễn phát triển của nghề nuôi tôm thẻ chân trắng, địa phương này đã mở lớp kỹ thuật chăn nuôi giáp xác thương phẩm. Ông Vũ Hoài Nam, khu 4, phường Nam Hòa, TX Quảng Yên, cho biết: “100% người học đều là nông dân đang nuôi tôm, các thành viên trong gia đình đều tham gia học lớp này. Mong muốn của chúng tôi qua lớp học để học viên nắm chắc hơn khoa học, kỹ thuật và học hỏi kinh nghiệm để nuôi trồng đạt hiệu quả cao hơn, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh”.
Đối với nghề phi nông nghiệp, các địa phương chủ yếu tập trung đào tạo cho nhóm đối tượng thanh niên nông thôn, lao động diện thu hồi đất nhằm đáp ứng yêu cầu lao động của các cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và người có nhu cầu chuyển nghề. Trong đó các nghề được lựa chọn nhiều gồm nghề lái xe, kỹ thuật chế biến món ăn và phục vụ, gốm xây dựng… Nhìn chung, các lớp đào tạo nghề phi nông nghiệp chủ yếu được dạy thực hành để rèn kỹ năng nghề cho người lao động, phối hợp với doanh nghiệp tổ chức đào tạo tại doanh nghiệp và cung ứng lao động sau đào tạo cho doanh nghiệp. Đây cũng là cách làm được TX Đông Triều triển khai rất hiệu quả đối với các lớp đào tạo nghề gốm. Riêng trong năm 2017, TX Đông Triều đã tổ chức 5 lớp dạy nghề phi nông nghiệp cho 158 LĐNT. Nghề được lựa chọn đào tạo là sản xuất gốm xây dựng và đan lưới. Cả hai nghề này đều được chính các doanh nghiệp cử giáo viên về địa phương dạy thực hành, kết hợp cung ứng nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm. Đối với nghề gốm, học viên được học, thực hành nghề ngay trong khu sản xuất của doanh nghiệp và sẽ được doanh nghiệp nhận vào làm việc sau khi thành thạo nghề. Nhờ đó, tỷ lệ giải quyết việc làm sau đào tạo nghề của LĐNT ở địa phương này đạt trên 80%.
Tuy nhiên, bên cạnh một số địa phương làm tốt thì vẫn còn tình trạng một số địa phương tổ chức lớp đào tạo nghề cho LĐNT muộn, không đạt kế hoạch. Đây là năm đầu thực hiện cơ chế đặt hàng đào tạo nghề LĐNT nên các địa phương vẫn còn lúng túng trong khâu ký hợp đồng triển khai thực hiện.
Khắc phục những hạn chế này, công tác đào tạo nghề cho LĐNT trong năm 2018 và những năm tiếp theo cần tiếp tục được đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là đào tạo gắn với chương trình xây dựng NTM, “Mỗi xã, phường một sản phẩm” và nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp. Đồng thời, việc đào tạo cũng cần bám sát định hướng phát triển, dịch chuyển lao động từ khu vực nông nghiệp, công nghiệp sang dịch vụ, du lịch nhằm đáp ứng yêu cầu sự phát triển kinh tế.
Phương Thúy
