Phòng thủ dân sự là bộ phận của phòng thủ đất nước, bao gồm các biện pháp phòng, chống, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và bảo vệ nhân dân. Thời điểm này, một số xã, phường, đặc khu của Quảng Ninh đang tổ chức diễn tập phòng thủ dân sự theo kế hoạch tỉnh giao năm 2026, nhằm góp phần nâng cao trình độ phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, “3 sẵn sàng”.
Với sức chứa khoảng 200 tàu cá cùng lúc, khu vực bến thủy nội địa cảng Vũng Đục được lựa chọn là địa điểm tổ chức phần thực binh diễn tập phòng thủ dân sự của phường Cẩm Phả vào cuối tháng 7 vừa qua. Đúng với chủ đề diễn tập về xử trí tình huống ứng phó bão và khắc phục hậu quả sau bão, các tình huống giả định được lựa chọn triển khai rất sát thực tiễn. Bao gồm: Phát thông tin cảnh báo bão trên bờ và trên biển; kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn; sắp xếp, neo đậu tàu thuyền khi có bão; di dời nhân dân và tài sản; ứng cứu tàu ngư dân bị cháy trên biển và cứu hộ người bị nạn vào bờ an toàn...
Hoạt động thiết thực này nhằm kiểm tra, đánh giá tổng thể năng lực của Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự địa phương và trình độ phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng, cơ quan, đơn vị liên quan. Đặc biệt là nâng cao năng lực cho lực lượng tại chỗ của địa phương, như người dân, dân quân, tự vệ, an ninh cơ sở...
Trong tình huống diễn tập thực binh đầu tiên, các tổ công tác của Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Cẩm Phả là lực lượng trực tiếp trên biển, kêu gọi và hướng dẫn các tàu cá của ngư dân di chuyển nhanh vào đúng nơi neo đậu an toàn. Khi các tàu cá đã cập cảng và được neo buộc xong để tránh va đập hư hại, lực lượng Công an phường và dân quân, tự vệ có mặt để hỗ trợ đón người, cũng như di chuyển tài sản nhanh chóng về nơi tránh trú an toàn trong đất liền.
Tình huống giả định tiếp theo là khi có 2 tàu cá của ngư dân bị va chạm làm thủng mạn tàu, rò rỉ nhiên liệu, phát sinh đám cháy trong khoang máy. Lúc này, điều kiện thời tiết xấu, tầm nhìn hạn chế, gió bão mạnh dần theo thời gian và dòng chảy mạnh. Trên tàu có 1 thuyền viên bị thương và 3 người ngã rơi xuống biển.
Để xử lý tình huống này, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự phường đã huy động tổng thể lực lượng bao gồm quân sự, dân quân, y tế, PCCC và tàu cứu hộ khẩn trương tiếp cận hiện trường để thực hiện đồng thời các nhiệm vụ. Gồm tìm kiếm nạn nhân để đưa ngay vào điểm sơ cứu trên bờ; phân loại tình trạng thương tích và chuyển đến cơ sở y tế gần nhất; triển khai đội hình dập tắt đáp cháy trên tàu ngư dân; khống chế nguy cơ tràn dầu, trục vớt tài sản ngư dân; lai dắt tàu bị nạn về nơi an toàn nếu điều kiện cho phép…
Theo đúng kế hoạch, gần 200 cán bộ, chiến sĩ lực lượng quân đội, biên phòng, công an, dân quân, tự vệ, y tế... cùng một số người dân trong khu vực đã được huy động tham gia. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khối lượng công việc lớn, song tất cả vẫn nỗ lực khắc phục khó khăn, đoàn kết hoàn thành tốt nhiệm vụ diễn tập phòng thủ dân sự.
Ông Nguyễn Tiến Thành, Trưởng khu phố 20, phường Cẩm Phả, cho biết: "Khu phố tham gia diễn tập theo yêu cầu phải cụ thể hóa “4 tại chỗ” và “3 sẵn sàng” trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai. Đây là dịp để toàn thể khu phố nâng cao về nhận thức, cũng như lực lượng tại chỗ được tập dượt thuần thục về khả năng hiệp đồng trong tình huống thiên tai khẩn cấp, không để xảy ra bị động, bất ngờ”.
Ngay sau phường Cẩm Phả, 3 đơn vị tiếp theo được tỉnh chọn tổ chức trước để các địa phương học tập kinh nghiệm là đặc khu Vân Đồn, phường Móng Cái 1, xã Tiên Yên cũng đã triển khai diễn tập phòng thủ dân sự năm 2026 theo kế hoạch. Việc diễn tập được chuẩn bị chu đáo, tổ chức nghiêm túc ngay từ cấp xã, đảm bảo đúng kế hoạch, hoàn thành tốt các nội dung, mục tiêu diễn tập đề ra, tuyệt đối an toàn về người và phương tiện.
Có mặt trực tiếp trong ngày các địa phương này tổ chức diễn tập, Đại tá Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cùng các lực lượng tham gia diễn tập. Kinh nghiệm thực tiễn đúc rút ra qua từng nội dung diễn tập sẽ là cơ sở quan trọng để các địa phương điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, phương án tác chiến, xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc, đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới, bảo đảm nguyên tắc “từ sớm, từ xa, phòng là chính”.
