Phát triển đoàn viên, nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở (CĐCS) chính là một trong những chương trình mục tiêu của các cấp công đoàn giai đoạn 2013-2018. Đến nay chương trình đã đạt và vượt mục tiêu nửa nhiệm kỳ. Để hoàn thành nhiệm vụ toàn diện cả về số lượng, chất lượng, năm 2016 LĐLĐ tỉnh đã triển khai "Năm phát triển đoàn viên; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động CĐCS".
Nửa nhiệm kỳ qua các cấp công đoàn tỉnh đã kết nạp mới 23.533 đoàn viên, bằng 52,3% kế hoạch; thành lập mới 294 CĐCS, bằng 58,8% kế hoạch. Đây là sự cố gắng nỗ lực của các cấp công đoàn trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG VỮNG MẠNH
Theo các cán bộ công đoàn, để phát triển đoàn viên và thành lập CĐCS là vô cùng khó bởi những năm qua, sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn; nhiều doanh nghiệp phải tạm ngừng sản xuất, kinh doanh hoặc giải thể; khu vực hành chính sự nghiệp nhà nước do việc triển khai Đề án 25, tinh giản biên chế nên số lao động giảm nhiều; đa số các doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn đều là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc siêu nhỏ, sử dụng ít lao động, nên việc quan tâm, ủng hộ, hợp tác với tổ chức công đoàn để thành lập và hoạt động công đoàn hạn chế...
Đây chính là thách thức để phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS cũng như nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS. Vì thế, theo ông Đoàn Hữu Quyết, Trưởng Ban Tổ chức (LĐLĐ tỉnh), LĐLĐ tỉnh đã xây dựng kế hoạch phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS; chỉ đạo công đoàn các cấp xây dựng kế hoạch, biện pháp phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, củng cố nâng cao chất lượng CĐCS từng năm… Đồng thời, triển khai đề án, kế hoạch thành lập các nghiệp đoàn nghề cá, nghiệp đoàn xe ôm để tập hợp lao động tự do hợp pháp cùng ngành nghề thành lập các nghiệp đoàn. Theo đó, các LĐLĐ huyện, thị xã, thành phố, công đoàn ngành cũng chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức điều tra, khảo sát; nắm số lượng doanh nghiệp, CNLĐ trên địa bàn, phân loại các doanh nghiệp đủ điều kiện; xây dựng kế hoạch, biện pháp thực hiện chỉ tiêu phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS cụ thể trong từng tháng, quý… Điển hình là LĐLĐ TP Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả, Móng Cái, Đông Triều… Những doanh nghiệp có nhiều CNLĐ, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, LĐLĐ tỉnh đã trực tiếp cử cán bộ đến tuyên truyền vận động.
Tranh thủ sự lãnh đạo của Đảng, các cấp công đoàn cũng phối hợp tốt với các cơ quan chức năng, tập trung nguồn lực để phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS. LĐLĐ tỉnh cũng ưu tiên kinh phí chi hỗ trợ cho công đoàn cấp trên cơ sở để thành lập và củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS, nghiệp đoàn. Trong hơn hai năm qua, LĐLĐ tỉnh đã chi gần 1 tỷ đồng hỗ trợ cho công đoàn cấp trên cơ sở, CĐCS để phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, củng cố CĐCS yếu kém. Mỗi CĐCS thành lập mới được hỗ trợ 2 triệu đồng, hỗ trợ kinh phí thành lập và ra mắt mỗi nghiệp đoàn từ 5-30 triệu đồng. Đã có 92,85% doanh nghiệp có từ 20 lao động trở lên thành lập được CĐCS; thành lập mới 23 nghiệp đoàn. Số CĐCS vững mạnh tăng lên trên 84%.
Cùng với phát triển số lượng, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động CĐCS là nhiệm vụ trọng tâm. Vì thế, hàng năm LĐLĐ tỉnh đều chỉ đạo các LĐLĐ huyện, thị xã, thành phố, công đoàn ngành hướng dẫn các CĐCS đánh giá, chấm điểm, phân loại CĐCS; từ đó có biện pháp củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các CĐCS yếu, kém. Đặc biệt, thực hiện chỉ đạo của Tổng LĐLĐ Việt Nam, Công đoàn các cấp trong tỉnh cũng tăng cường đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức hoạt động của công đoàn, tập trung vào chức năng chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của đoàn viên, CNLĐ. Cụ thể, hơn 2 năm, các cấp công đoàn đã tiếp nhận 221 đơn KNTC của công nhân, giải quyết 21 đơn thuộc phạm vi của tổ chức công đoàn, tham gia giải quyết 189 đơn, số đơn còn lại được chuyển cho cơ quan có thẩm quyền đang xem xét giải quyết. Thông qua việc công đoàn các cấp tham gia giải quyết có hiệu quả đơn khiếu nại, phản ánh của công nhân, đã tạo được sự tin tưởng của đoàn viên, CNLĐ đối với tổ chức công đoàn…
ĐỂ VỀ ĐÍCH THÀNH CÔNG
Những kết quả trên đã phần nào tạo tiền đề để chương trình phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS; nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn được thành công. Tuy nhiên, ông Quyết cũng chỉ ra rằng: Công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS tuy vượt chỉ tiêu kế hoạch về số lượng đoàn viên kết nạp mới, số CĐCS thành lập mới, nhưng theo chỉ tiêu của Tổng LĐLĐ Việt Nam giao về số đoàn viên tăng thêm thì đạt rất thấp, bởi số lượng doanh nghiệp giải thể nhiều khiến số lao động giảm... Hầu hết các CĐCS được thành lập theo phương pháp truyền thống, có rất ít CĐCS thành lập theo phương pháp mới theo quy định tại Điều 17 Điều lệ công đoàn Việt Nam là một tất yếu khách quan, là đòi hỏi của thực tế khi Việt Nam ký Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Chất lượng hoạt động của một số CĐCS khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, CĐCS có ít đoàn viên, nghiệp đoàn còn yếu, chưa thực hiện được vai trò đại diện cho đoàn viên, CNLĐ...
Đó chính là những thách thức để triển khai "Năm phát triển đoàn viên; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động CĐCS" với chỉ tiêu thành lập mới 100 CĐCS khu vực ngoài nhà nước, kết nạp mới 10.500 đoàn viên; 95% CĐCS khu vực nhà nước, 60% CĐCS khu vực ngoài nhà nước đạt tiêu chuẩn CĐCS vững mạnh... Vì thế, theo ông Quyết, LĐLĐ tỉnh sẽ thành lập công đoàn các KCN để tăng cường chỉ đạo, tập trung nguồn lực cho phát triển đoàn viên; đa dạng hoá các phương thức vận động, phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, gắn với thương lượng tập thể và nâng cao chất lượng thoả ước lao động tập thể; tập trung nguồn lực, có giải pháp cụ thể về tài chính đảm bảo đủ kinh phí cho công tác này.
Về nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS, sẽ hướng mạnh về cơ sở; tập trung thực hiện tốt chức năng đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động, chú trọng việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở; nâng cao vai trò, vị thế của tổ chức công đoàn để thu hút đoàn viên vào tổ chức công đoàn và thành lập CĐCS. "Nếu không làm được thì khi Việt Nam gia nhập TPP, người lao động sẽ bị hút sang các tổ chức bảo vệ người lao động khác", ông Quyết nói.
Thanh Hằng
