Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 1.542 nhà văn hóa (NVH) thôn, khu đang hoạt động. Các NVH cơ bản đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của nhân dân; là nơi hội họp, sinh hoạt của các đoàn thể, triển khai các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nơi tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, vui chơi, giải trí… thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Đây cũng là một trong những tiêu chí của nông thôn mới...
“Đình làng” thời hiện đại
Là một trong những địa phương còn nằm trong diện khó khăn, tuy nhiên, đến các thôn ở xã Hà Lâu (huyện Tiên Yên) đều thấy, hầu hết các NVH thôn được đầu tư xây mới khang trang; vị trí được đặt ở ngay khu trung tâm, gần đường đi lại, rất dễ cho việc tổ chức các hoạt động cộng đồng. Được biết, trong những năm qua, xã đã được quan tâm, đầu tư xây dựng 12/12 NVH thôn với tổng kinh phí hơn 9 tỷ đồng. Chia sẻ với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Vi Đức Phúc phấn khởi nói: “NVH thôn giống như đình làng của các thôn, bản - nơi tập trung, sinh hoạt thường xuyên của người dân. Từ sinh hoạt đảng bộ, chi bộ đến tặng quà, phát thuốc, tuyên truyền pháp luật, văn hoá, thể thao... đều tổ chức ở NVH. Nhất là dịp hè, nơi đây còn là sân chơi bổ ích của nhiều trẻ em”.
Còn tại xã Hoàng Tân (TX Quảng Yên), tuy NVH các thôn hầu hết được đầu tư xây dựng từ năm 2004, nhưng các hoạt động vẫn đều đặn được tổ chức rất sôi nổi. Phó Chủ tịch UBND xã Hoàng Tân Nguyễn Xuân Cương cho biết: “Do đặc thù bà con chủ yếu làm nông nghiệp, đa số cuộc họp lồng ghép các nội dung chứ không tuyên truyền riêng, thường tổ chức vào buổi tối. Bên cạnh đó, các NVH cũng tổ chức được một số hoạt động văn nghệ, thể thao chào mừng các ngày lễ”. Hay như phường Quảng Yên (TX Quảng Yên), NVH đã trở thành trung tâm tổ chức sự kiện của khu phố, như: Tổ chức văn hóa, văn nghệ chào mừng ngày lễ lớn, sinh hoạt của đoàn thể, các cuộc họp chuẩn bị cho bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp; tổ chức sinh hoạt dịp hè, Tết Trung thu, Tết Thiếu nhi; tổ chức hội họp liên hoan chào mừng ngày đại đoàn kết toàn dân; mừng thọ các cụ cao tuổi nhân dịp năm mới, cuộc họp chuẩn bị bầu trưởng, phó khu… Số lượt tổ chức trung bình đạt từ 70-100 lượt/năm.
Và những bất cập cần khắc phục
Qua thực tế tại nhiều xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh cho thấy, người dân đánh giá rất cao vai trò của NVH thôn, khu. Theo thống kê của Sở Văn hoá - Thể thao, trên địa bàn tỉnh hiện có 1.542 NVH thôn, khu, trong đó 663 nhà được đầu tư xây mới cơ bản đạt chuẩn. Để phát huy công năng của NVH, trong năm 2018, Sở đã tổ chức tập huấn hướng dẫn tiêu chí và tổ chức hoạt động NVH thôn, khu cho hơn 3.000 người là thành viên ban chủ nhiệm NVH các thôn, khu trên địa bàn toàn tỉnh. Nhiều xã, phường cũng tích cực hướng dẫn các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao đến từng NVH. Hầu hết NVH thôn, khu đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu sinh hoạt tối thiểu của nhân dân; không chỉ là nơi hội họp, sinh hoạt của tổ dân, khu phố, đoàn thể..., mà còn là nơi để triển khai các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ chính trị của địa phương. Đây cũng là nơi tổ chức các phong trào văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí, nơi sinh hoạt của các câu lạc bộ... qua đó thu hút đông đảo tầng lớp nhân dân tham gia, góp phần nâng cao đời sống văn hoá tinh thần cho nhân dân.
Mặc dù vậy, việc phát huy vai trò của các NVH thôn, khu vẫn còn nhiều tồn tại. Hiện trên địa bàn tỉnh vẫn còn 24 thôn, khu chưa có NVH. Cơ sở vật chất của một số NVH đã xuống cấp do xây dựng cách đây hơn chục năm nhưng không được duy tu, bảo dưỡng thường xuyên. Diện tích một số NVH nhỏ hẹp, rất khó khăn khi tổ chức các hoạt động của thôn, khu, bản. Do đời sống nhân dân còn khó khăn nên ở một số xã mới chỉ được trang bị, đầu tư “phần cứng” như: Nhà, sân, bàn ghế với nguồn kinh phí hỗ trợ từ tỉnh. Còn những trang thiết bị như rèm, phông bạt, loa đài... còn thiếu vì không có kinh phí.
Cùng với đó, ở nhiều nơi, ban chủ nhiệm NVH chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm mà chỉ hoạt động mang tính hình thức. NVH một số thôn, khu mới chỉ sử dụng để tổ chức họp dân, khu phố, sinh hoạt của các chi bộ, các đoàn thể chứ chưa tổ chức được các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao, câu lạc bộ... để người dân cùng tham gia. Thậm chí, ở một số thôn do người dân đi biển không có nhà nên NVH luôn trong tình trạng “cửa đóng then cài”.
Những năm gần đây, tỉnh rất quan tâm đến đầu tư xây dựng và phát huy hiệu quả của các NVH thôn, khu. Để làm được điều này đòi hỏi sự năng động, sáng tạo của các xã, phường, thị trấn, thôn, khu trên địa bàn để đa dạng các hoạt động, nâng cao công năng sử dụng ở NVH thôn, khu. Có như vậy, NVH thôn, khu mới thực sự trở thành nơi không thể thiếu của mỗi người dân sinh sống trên địa bàn tỉnh.
Thu Nguyệt - Trần Thanh - Dương Hà
| Tiêu chí nhà văn hóa - khu thể thao thôn, khu
- Khu nhà văn hóa: từ 300m2 trở lên (đối với đồng bằng); từ 200m2 trở lên (đối với miền núi); từ 100m2 trở lên (đối với vùng núi cao, hải đảo và thôn ở xã đặc biệt khó khăn). - Khu thể thao: từ 500m2 trở lên (đối với đồng bằng); từ 300m2 trở lên (đối với miền núi). Riêng đối với vùng núi cao, hải đảo và thôn ở xã đặc biệt khó khăn có thể xây dựng sân tập thể thao đơn giản, diện tích từ 200m2 trở lên. 2. Quy mô xây dựng: - Nhà văn hóa: từ 100 chỗ ngồi trở lên (đối với đồng bằng); từ 80 chỗ ngồi trở lên (đối với miền núi); từ 50 chỗ ngồi trở lên (đối với vùng núi cao, hải đảo và thôn ở xã đặc biệt khó khăn). - Nơi có điều kiện xây dựng những công trình thể thao khác thực hiện theo quy định tại Nghị định số 112/2007/NĐ-CP ngày 26/6/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thể dục thể thao và tiêu chuẩn thiết kế xây dựng các công trình thể dục thể thao. (Thông tư số 05/2014-BVHTTDL của Bộ VH-TT&DL sửa đổi, bổ sung Điều 6 của Thông tư số 12/2010/TT-BVHTTDL ngày 22/12/2010 quy định mẫu về tổ chức, hoạt động và tiêu chí của Trung tâm văn hóa - thể thao xã và Thông tư số 06/2011/TT-BVHTTDL ngày 8/3/2011 quy định mẫu về tổ chức, hoạt động và tiêu chí của nhà văn hóa - khu thể thao thôn). |
