* PGS.TS Trần Văn Ơn, Chủ tịch kiêm Giám đốc DKPharma, Bộ Y tế: “Đa dạng hoá các nguồn lực đầu tư”
Hiện DKPharma đang triển khai một số dự án trong lĩnh vực dược liệu tại Quảng Ninh như: Xây dựng Công ty DTfopro và phát triển các sản phẩm dược liệu có thế mạnh của huyện Ba Chẽ; xây dựng HTX DTGreen tại TX Đông Triều; xây dựng HTX Phát triển xanh tại huyện Bình Liêu. Tại các dự án này, DKPharma đều tiến hành tư vấn toàn diện từ quản trị kinh doanh cho đến sản xuất, nghiên cứu phát triển sản phẩm, thị trường, chuyển giao công nghệ. Qua thực tế chúng tôi rút ra được những bài học kinh nghiệm sau: Cần vận dụng triệt để các hỗ trợ của Nhà nước cho phát triển dược liệu kết hợp với chương trình xây dựng nông thôn mới. Ngoài các nguồn lực đã nêu trên của Nhà nước, cần tận dụng vốn nhàn rỗi trong cộng đồng, tận dụng đa dạng hoá các dạng vốn (đất đai, sức lao động, tiền mặt, nguyên vật liệu) trong hình thành các doanh nghiệp cộng đồng (dưới dạng HTX/công ty); vốn của các doanh nghiệp trong và ngoài ngành dược, qua xây dựng và triển khai các chính sách thu hút hấp dẫn nhất đầu tư. Đồng thời, nâng cao nhận thức và năng lực cho cộng đồng thông qua các chương trình tuyên truyền và các khoá huấn luyện tại chỗ, được thực hiện bởi đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp, quen thuộc với cộng đồng, lồng ghép linh hoạt với việc tuyển dụng, đào tạo và sử dụng nhân lực trong các doanh nghiệp cộng đồng.
* Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Traphaco Nguyễn Huy Văn: “Quy hoạch dược liệu phải lấy ý kiến của các doanh nghiệp”
Tôi đánh giá rất cao sự vào cuộc và quan tâm đầu tư của Quảng Ninh trong việc phát triển dược liệu. Tuy nhiên, hiện nay việc phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh vẫn còn tính tự phát, chưa có sự quan tâm đúng mức của chính quyền địa phương trong quy hoạch cũng như trong chiến lược phát triển. Để phát triển dược liệu bền vững, Quảng Ninh cần thực hiện tổ chức điều tra tổng thể tài nguyên cây thuốc trên địa bàn tỉnh và xây dựng quy hoạch chi tiết. Việc triển khai quy hoạch phát triển cây thuốc cần có sự tham gia, đóng góp ý kiến của các doanh nghiệp, thay vì chỉ có cơ quan quản lý và nhà khoa học. Đồng thời, cần xây dựng các mối liên kết phát triển dược liệu trên cơ sở lấy doanh nghiệp làm trung tâm để đảm bảo phát triển bền vững và tạo sức lan toả.
* Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hoàng Công Đãng: “Chính quyền địa phương cần vào cuộc tích cực cùng nông dân”
Trong canh tác nông nghiệp, việc trồng cây dược liệu vốn là mô hình không mới, song thời gian gần đây nhờ được quan tâm, tập trung đầu tư nên có nhiều nét nổi bật. Qua sản xuất thực tế cho thấy mô hình này mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt hiệu quả cao hơn gấp nhiều lần so với các giống cây trồng khác. Tuy nhiên, khác với các nông sản thông thường, các cây dược liệu đều khá khó tính trong quy trình trồng, chăm sóc, khai thác, bảo quản; sản phẩm dược liệu cũng kén người mua, không phải cứ mang ra chợ là bán được, nên vấn đề đầu ra cần ổn định và rộng mở. Điều này đòi hỏi để phát triển cây dược liệu, chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn cần phải có định hướng về loại cây dược liệu nên trồng, quy trình kỹ thuật cho mỗi loại cây, đồng thời kết nối với các đơn vị có uy tín để thu mua, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Qua khảo sát tại các địa phương gần đây cho thấy, hiện ngoài một số địa phương vào cuộc tích cực cùng với nông dân như Tiên Yên, Đông Triều, còn lại hầu hết nông dân phải tự vận động. Điều này sẽ khiến cho mục tiêu nhân rộng diện tích canh tác dược liệu và nâng cao giá trị của các mô hình này gặp khó khăn.
* Giám đốc Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc Phạm Việt Trung: “Doanh nghiệp mong muốn xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định và rộng mở”
Định hướng phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh thời gian vừa qua là rất kịp thời, đúng đắn. Bắt kịp xu hướng này, năm 2014 Công ty TNHH Nuôi trồng, sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc đi vào hoạt động. Trong 3 năm qua, phương châm của doanh nghiệp là tiến tới đưa ra thị trường các sản phẩm chuyên sâu, giá trị cao. Muốn vậy, Công ty phải có vùng nguyên liệu ổn định và rộng mở. Hiện nay, bằng rất nhiều nỗ lực, Công ty có gần 15ha nguyên liệu; trong đó 3ha Công ty quản lý trực tiếp (tại xã Cộng Hoà, TP Cẩm Phả), 12ha do Công ty triển khai các dự án hợp tác liên kết sản xuất với nông dân (tại huyện Tiên Yên và Bình Liêu). Trung bình mỗi năm Công ty thu mua được trên 6 tấn dược liệu các loại. Tuy nhiên, diện tích và sản lượng này mới chỉ đáp ứng được nhu cầu về nguyên liệu của Công ty ở giai đoạn đầu, về lâu dài sẽ không thể đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất cũng như chiến lược phát triển của đơn vị. Bởi vậy, Công ty rất mong các đơn vị chức năng, các hộ nông dân, chung tay hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng vùng nguyên liệu, tạo ra những vùng sản xuất dược liệu tập trung, đảm bảo chất lượng và sản lượng.
Hoàng Nga - Việt Hoa (Thực hiện)
