Bất cứ ai đã từng đến Vân Đồn đều khó lòng bỏ qua được hương vị đặc trưng của một loại nước mắm nổi tiếng ở đây, đó là nước mắm Cái Rồng. Nghề sản xuất nước mắm ở đây cũng đã có khá lâu, chất lượng cũng như hương vị của loại nước mắm này cũng đã được người sành ăn truyền tai nhau để mua về thưởng thức. Thế nhưng, dường như cái tên Nước mắm Cái Rồng vẫn chỉ loanh quanh trong phạm vi tỉnh Quảng Ninh hoặc có một vài đại lý nhỏ lẻ ở các tỉnh lân cận chứ chưa được phát triển một cách rộng rãi.
Được biết, hàng năm Vân Đồn đưa ra thị trường gần 1 triệu lít nước mắm các loại. Nước mắm Cái Rồng có giá từ 13.000 đồng/chai (0,3 lít, nước mắm cao đạm), 14.000 đồng/chai (1 lít, nước mắm loại I), 90.000 đồng/chai (0,7 lít, nước mắm cao cấp) và loại đặc biệt nhất có giá khoảng 157.500 đồng/chai (0,7 lít, nước mắm Sá sùng…). Điều đặc biệt của nước mắm Cái Rồng là dù nước mắm giá bình thường hay giá đặc biệt thì nó vẫn có màu hổ phách, vị đượm, hương thơm, dư vị ngầy ngậy rất đặc trưng và tuyệt đối không có hoá chất bảo quản. Bởi vậy, rất nhiều người sành ăn đã khẳng định: Dù đã nếm khá nhiều loại nước mắm nổi tiếng trong nước như nước mắm Phú Quốc, nước mắm Phan Thiết, nước mắm Nha Trang... thì ở nước mắm Cái Rồng vẫn có hương vị riêng, thơm ngon khó mà trộn lẫn.
Theo lời những hộ sản xuất nước mắm lâu năm ở Vân Đồn tiết lộ, sở dĩ nước mắm Cái Rồng có được sự khác biệt như vậy là vì loại nước mắm này được sản xuất dựa trên một vài điểm khác biệt. Đó là những khác biệt về nguyên liệu (chủ yếu là cá quẩn, cá nhâm, cá duội và cũng có cả cá cơm, nhưng được lựa chọn kỹ để cá đồng đều về kích cỡ và được bảo quản, lựa chọn kỹ để tránh lẫn cá ươn, cá thối), khác biệt về dụng cụ, thiết bị (chủ yếu dùng ang bằng sành, gốm, chứ không dùng thùng gỗ hoặc thùng lều như Phú Quốc, Phan Thiết hoặc Nha Trang…) và khác biệt về phương pháp đánh quậy, chắt lọc.
Thơm ngon, nức tiếng là thế, vậy nhưng, nước mắm Cái Rồng vẫn loanh quanh ở phạm vi Quảng Ninh hoặc có chăng cũng chỉ có ở một vài đại lý nhỏ lẻ ở miền Bắc. Sản lượng sản xuất nước mắm đạt khoảng trên dưới 1 triệu lít/năm (nếu tính nhu cầu của gần 100 triệu người Việt Nam là 1 lít nước mắm/người/năm thì nước mắm ở huyện đảo mới đáp ứng được khoảng 1% nhu cầu hàng năm của cả nước). Rất nhiều người muốn nếm vị nước mắm ngon này cũng chưa có cơ hội. Vấn đề đối với nước mắm Cái Rồng hiện nay là phải có một nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận, kèm theo đó là có một Tổ chức quản lý hữu hiệu để người tiêu dùng không bị nhầm lẫn với hàng trôi nổi trên thị trường, đó là cách để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và cũng là cách để bảo vệ và phát triển quyền lợi của người sản xuất, kinh doanh chân chính. Sau đó, phải nghĩ ngay đến việc kêu gọi đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài để tăng nhanh sản lượng của nước mắm Cái Rồng cũng như sản lượng của các loại nước mắm nổi tiếng khác.
Vân Du
