Chuỗi liên kết trong sản xuất nông nghiệp được hiểu là liên kết chặt chẽ từ khâu sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến đến khâu tiêu thụ sản phẩm. Sản phẩm được sản xuất theo chuỗi liên kết sẽ đảm bảo an toàn thực phẩm (ATTP) và quan trọng là có thể truy xuất được nguồn gốc của sản phẩm khi lưu thông trên thị trường. Từ đó tạo lòng tin cho người tiêu dùng, mở rộng thị trường, nâng giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Nhận thức được việc này, trong thời gian qua nhiều đơn vị, địa phương trong tỉnh đã hướng tới sản xuất nông nghiệp theo chuỗi liên kết. Đơn cử như các HTX trồng rau củ quả Hoa Phong (Đông Triều), Tiền An (Quảng Yên), Hà Tân (Hạ Long), Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long, các cơ sở cung cấp thực phẩm (thịt lợn) Thái Hoà (Cẩm Phả), Vang Thanh Dương (Uông Bí)… Với cách sản xuất theo chuỗi liên kết, các đơn vị, địa phương này đã và đang xây dựng được uy tín, thương hiệu cho sản phẩm của mình, được người tiêu dùng tin tưởng, từ đó nâng cao giá trị. Đơn cử như các sản phẩm rau củ quả của HTX Hoa Phong hiện đã đến được các bếp ăn của doanh nghiệp ngành than, trường học nội trú trên địa bàn Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long. Sản phẩm rau xanh của Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long cũng vào được hệ thống siêu thị trên địa bàn. Sản phẩm thịt lợn của Thái Hoà cũng được các bếp ăn của nhiều doanh nghiệp lớn trên địa bàn Cẩm Phả, Hạ Long tin tưởng tiêu thụ với số lượng lớn…
Tuy nhiên, các đơn vị nói trên mới chỉ được coi là hướng đến sản xuất theo chuỗi chứ chưa thực sự là thực hiện sản xuất, chế biến, kinh doanh với các tiêu chí đầy đủ của chuỗi. Theo quy định để có thể triển khai sản xuất theo chuỗi nhất định khâu sản xuất ban đầu phải đảm bảo về diện tích, chủng loại cây, con để có thể đáp ứng số lượng sản phẩm lớn và chủng loại phù hợp. Các sản phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ luôn phải được kiểm soát các tiêu chí ATTP, trong đó buộc phải xét nghiệm thường xuyên các mẫu sản phẩm trong mỗi khâu trên, đặc biệt là khâu sản xuất ban đầu. Có thể thấy đối với các đơn vị Hoa Phong, Hà Tân, Tiền An, Việt Long chuyên về sản phẩm rau củ quả hiện đã đáp ứng điều kiện về diện tích canh tác lớn, cùng canh tác một số chủng loại nhất định, từ đó đáp ứng về sản lượng; quy trình sản xuất trên đồng ruộng cũng đã được cơ quan chuyên môn công nhận an toàn. Còn đối với các cơ sở cung cấp thịt lợn như Thái Hoà, Vang Thanh Dương có cái lợi là cơ sở có đủ các khâu sản xuất ban đầu (chăn nuôi) và chế biến (có cơ sở giết mổ) trước khi đưa tới tay người tiêu dùng. Tuy nhiên, cái khó là trong khi cơ sở giết mổ đã được công nhận đạt chuẩn, thì trang trại chăn nuôi lại chưa được chứng nhận an toàn. Bởi vậy có thể nói sản xuất theo chuỗi trong sản xuất nông nghiệp không dễ làm, nhất là trong tình hình đặc thù sản xuất nông nghiệp của tỉnh chủ yếu là quy mô nông hộ, sản xuất nhỏ lẻ, đơn thuần, chưa áp dụng khoa học kỹ thuật để sản xuất đạt được các tiêu chí ATTP. Điều này đương nhiên khiến cho nông sản không được đảm bảo an toàn, khi xảy ra tình trạng mất ATTP cũng khó có thể truy xuất được nguồn gốc. Từ đó nông sản không tìm và mở rộng được thị trường tiêu thụ, giảm giá trị, dẫn đến kìm hãm sự phát triển của sản xuất nông nghiệp.
Được biết trước tình hình này, hiện nay Sở NN&PTNT đang triển khai phương án sản xuất nông nghiệp theo chuỗi một cách đầy đủ đối với một số sản phẩm chủ lực của tỉnh, có sản lượng tiêu thụ lớn hoặc sản phẩm đặc trưng cần được xây dựng thương hiệu. Đơn cử như rau, thịt lợn, gạo nếp và chả mực. Trong đó từ nay đến năm 2018 sẽ có khoảng 36 cơ sở tham gia sản xuất nông sản theo chuỗi với giá trị đầu tư trên 11 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, từ các mô hình này sẽ được người dân nhân rộng, tự triển khai, từ đó tạo ra ý thức đảm bảo ATTP trong sản xuất nông nghiệp của nông dân.
Việt Hoa
