Là 1 trong những địa phương có số lượng cơ sở tiểu thủ công nghiệp (TTCN) phải di dời khá lớn, thời gian qua, TP Hạ Long đã tích cực triển khai. Tuy nhiên, do gặp nhiều vướng mắc nên việc thực hiện còn diễn ra khá chậm.
Theo thống kê của UBND TP Hạ Long, trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động, trong đó có 174 cơ sở TTCN thuộc diện di dời với các ngành nghề chủ yếu như: Mộc dân dụng, gia công cơ khí, tái chế nhựa, sửa chữa ô tô... Qua rà soát, 174 cơ sở sản xuất TTCN có 74 cơ sở đăng ký di dời vào cụm công nghiệp (CCN), 100 cơ sở còn lại tự chuyển đổi ngành nghề và dừng sản xuất. Ngay sau khi có hướng dẫn liên ngành của Sở Tài chính, Sở LĐ-TB&XH thực hiện quyết định của UBND tỉnh về di dời các cơ sở TTCN theo lộ trình từ 2012-2015, thành phố đã chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện cho từng năm. Cụ thể, năm 2013, thành phố sẽ thực hiện di dời 20-25 cơ sở, năm 2014 di dời 40-50 cơ sở, năm 2015 di dời 50-60 cơ sở và di dời các cơ sở còn lại vào năm 2016. Địa điểm di dời đến cũng đã được TP Hạ Long quy hoạch là CCN Hà Khánh (phường Hà Khánh) nằm cách trung tâm thành phố về phía Bắc 7km.
Qua tìm hiểu thực tế, chúng tôi nhận thấy, phần lớn các cơ sở thuộc diện di dời đều có quy mô sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, không có nhu cầu và khả năng tài chính để mở rộng SXKD và khó có khả năng thuê một ô đất trong CCN Hà Khánh. Các cơ sở chỉ có nhu cầu thuê đất từ 200 đến 1.000m2, nhưng hiện tại quy hoạch chi tiết diện tích các ô đều trên 2.000m2. Hiện nay, hệ thống cấp điện tại CCN Hà Khánh được đấu nối từ nguồn điện 22kV, để có điện phục vụ sản xuất thì mỗi cơ sở phải đầu tư thêm 1 trạm điện hạ thế với mức đầu tư trên 100 triệu đồng/trạm, khiến các cơ sở càng gặp khó khăn về nguồn lực tài chính. Đó là chưa kể đến việc một số cơ sở sản xuất có quy mô lớn, việc di dời không thể thực hiện trong một sớm một chiều. Đáng chú ý là cùng với những khó khăn về địa điểm, cơ sở hạ tầng, những vướng mắc phát sinh về cơ chế, chính sách hỗ trợ trong quá trình thực hiện cũng là một trong những nguyên nhân lớn khiến cho việc di dời bị chậm tiến độ.
Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Quang Thái, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Việc di dời các cơ sở TTCN trên địa bàn Hạ Long chậm cũng là tình trạng chung ở các địa phương khác. Nguyên nhân là khi triển khai vào thực tế đã “vấp” phải những khó khăn, phát sinh mới như: Để người lao động phải dừng sản xuất được hỗ trợ thì phải có hợp đồng lao động, sổ BHXH. Trên thực tế, phần lớn những lao động làm việc tại các cơ sở này đều không có hợp đồng lao động, không được chủ cơ sở đóng BHXH. Hay như theo quy định, cơ sở TTCN trong diện di dời muốn được nhận cơ chế hỗ trợ phải hoàn tất nhiều thủ tục, trong đó có những thủ tục về đánh giá tác động môi trường, mức độ ô nhiễm, nhưng hiện nay các địa phương không đủ điều kiện, trang thiết bị để đánh giá cơ sở gây ô nhiễm môi trường. Nhiều thủ tục hành chính gần như 100% cơ sở từ trước đến nay chưa từng thực hiện...
Có thể thấy, chính những khó khăn trên đã ít nhiều tác động tiêu cực, làm chậm tiến độ việc di dời các cơ sở TTCN vào các khu, CCN tập trung của tỉnh nói chung, TP Hạ Long nói riêng. Vì vậy, để chính sách sớm đi vào cuộc sống, cũng như việc di dời được thực hiện đúng tiến độ, các cấp, ngành, địa phương cần tập trung tháo gỡ những vướng mắc, hạn chế trên.
Hoàng Nga
