Lô 4, 5, chung cư 5 tầng ở phường Trần Hưng Đạo (TP Hạ Long) được xây dựng vào đầu thập niên 1980, đã xuống cấp trầm trọng (mức độ D) từ nhiều năm trước và hiện đang có nguy cơ sập. Trước tình hình trên TP Hạ Long đã nhiều lần lập phương án di dời các hộ dân ra khỏi chung cư để đảm bảo an toàn cho người dân nhưng đều bất thành. Nguyên do là các hộ dân ở chung cư này chưa đồng tình với phương án đền bù, hỗ trợ của thành phố.
Theo tìm hiểu của chúng tôi,hai lô chung cư này có 142 căn thuộc quyền sở hữu của 137 hộ. Tuy nhiên, do tình trạng nguy hiểm - ở cấp độ D, nhiều gia đình đã chuyển đi từ lâu chỉ còn 62 hộ vẫn bám trụ.Sau khi được TP giải thích, tuyên truyền, vận động đến nay phần lớn các hộ dân đã hiểu và đồng tình ủng hộ, nhận tiền hỗ trợ, đền bù chuyển đi nơi khác, hiện chỉ còn lại 11 hộ vẫn chưa chấp thuận di dời. Theo họ, phương án đền bù, tái định cư của thành phố chưa thỏa đáng, gây thiệt thòi cho các hộ dân.Ngoài ra họ thắc mắc về diện tích dôi ra sau quy đổi thì giá bao nhiêu tiền/m2? Một số hộ ở tầng 1 thì thắc mắc cho rằng, thành phố áp giá đền bù 57,6 triệu đồng/m2 là quá thấp so với giá trị thực đất ở tại khu vực đó…
Tìm hiểu phương án đền bù và các chính sách áp dụng cho các hộ dân ở chung cư Trần Hưng Đạo của TP Hạ Long chúng tôi nhận thấy: Các phương án, chính sách đền bù đều phù hợp với quy định của nhà nước, đúng chính sách pháp luật, có lý có tình, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa người dân và doanh nghiệp. Trong quá trình thực hiện di dời, TP đã tổ chức nhiều cuộc họp với các hộ dân công khai về phương án đền bù, chính sách hậu di dời, chính sách tái định cư...
Theo đó, sau khi di dời xong, chung cư này sẽ giao cho Công ty CP phát triển đô thị Từ Liêm (LIDECO) xây dựng khoảng 31 tầng. Sau khi xây xong, LIDECO được hưởng một số tầng để kinh doanh; số còn lại trả thành phố để phục vụ công tác tái định cư tại chỗ cho các hộ dân, theo tỉ lệ: 1 m2 được đổi thành 1,2m2. Cụ thể cứ 10m2 ở chung cư cũ thì được trả 12m2 ở chung cư mới; phần diện tích thừa ở chung cư mới sẽ được áp giá quy định của UBND tỉnh Quảng Ninh. Ngoài ra, mỗi hộ dân sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng/tháng để thuê nhà (khoảng 3 năm) cho đến khi chuyển về chung cư mới và tiền di dời.Về giá tiền diện tích dôi dư so với diện tích cũ, Theo lãnh đạo thành phố cho biết, hiện nhà đầu tư cũng chưa tính được giá chính xác, nhưng giá sẽ tính theo quy định của UBND tỉnh nên chắc chắn sẽ thấp hơn giá thị trường nhiều. Riêng về chi trả tiền đền bù, hỗ trợ ông Nhã cho biết: Trong số 137 hộ dân có 62 hộ chính chủ và sống luôn tại chung cư sẽđược hỗ trợ tiền thuê nhà và 5 triệu đồng tiền di dời/hộ, còn các hộ thuê lại thì chỉ được hỗ trợ 3 triệu đồng tiền di dời/hộ”. Riêng với những hộ dân ở tầng 1, có hai sự lựa chọn: Nhận tiền đền bù và chuyển đi nơi khác; hoặc tái định cư tại chỗ cùng với cơ chế ưu đãi như các hộ ở tầng trên, nhưng được bố trí một căn ở khu vực kinh doanh.Về việc các hộ ở tầng 1 cho rằng, thành phố áp giá đền bù 57,6 triệu đồng/m2 là quá thấp so với giá trị thực, lãnh đạo thành phố khẳng định: “Đây là giá quy định của tỉnh, bởi giá đất ở chung cư không thể so sánh với giá đất nhà riêng ở cạnh đó, vì ở đất nhà riêng bao gồm cả không gian phía trên, người dân có quyền xây dựng thêm nhiều tầng nữa miễn phù hợp với quy hoạch chung, trong khi dù là mặt đất, nhưng ở chung cư thì không”. Vì vậy đòi hỏi của các hộ dân trên là không phù hợp.
Theo quy định của Luật Nhà ở năm 2014: “Nhà ở bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập đổ, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng và đã có kết luận kiểm định chất lượng của cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh nơi có nhà ở hoặc trong tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai thì buộc phải tháo dỡ”Theo quy định này thì Lô 4, 5, chung cư 5 tầng ở phường Trần Hưng Đạo (TP Hạ Long) đã được cơ quan có thẩm quyền đánh giá mức độ D (theo TCVV 9381; 2012 Hướng dẫn đánh giá mức độ nguy hiểm và kết cấu nhà của Bộ KH&CN), tức là nhà đã bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập đổ, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Hơn nữa giờ đang là mùa mưa bão, nguy cơ nhà sập là có thể, để đảm bảo an toàn tính mạng cho bản thân, mong các hộ dân còn chưa di dời đừng đánh cược với mạng sống của mình, khẩn trương rời khỏi chung cư “tử thần” này.
Và một khi chính sách đền bù đã thỏa đáng, hợp lẽ hợp tình rất mong người dân đồng thuận với chính quyền.
Đặng Nhung
