Còn nhớ đầu năm 2011, tôi có dịp cùng các thanh niên tình nguyện huyện Hải Hà lên xã Quảng Sơn, là xã nghèo nhất huyện để đi tuyên truyền về công tác đảm bảo vệ sinh môi trường. Chúng tôi “đóng quân” ở Phân hiệu Mảy Nháu, Trường Tiểu học Quảng Sơn ở bản Mảy Nháu (xã Quảng Sơn).
Công việc của các ĐVTN là tuyên truyền cho bà con sống sao cho ngăn nắp, sơ tán các chuồng trâu cạnh nhà, xây nhà vệ sinh đúng quy cách. Giao thông Quảng Sơn đã không còn khó khăn như trước, đường bê tông kéo đến nhiều thôn bản, nhưng việc đi tuyên truyền không hề đơn giản, vì các con đường lên dốc xuống đèo, mà chúng tôi lại phải mang vác theo nhiều máy móc lỉnh kỉnh phục vụ việc tuyên truyền. Buổi tình nguyện của các ĐVTN thật hiệu quả, nhiều ĐVTN nghĩ ra mẹo chụp luôn hình ảnh của bà con, nhà cửa, chuồng trâu rồi phát lên màn hình lớn. Bà con thấy hình ảnh của mình, nhà mình “được lên phim” thì kéo sang xem đông lắm. Các ĐVTN đưa luôn những hình ảnh thực tế ở Quảng Sơn, lồng ghép với các hình ảnh cần tuyên truyền. Bà con lần đầu nhìn thấy những con giun đũa, giun móc, giun kim được phóng to trên màn hình lớn, ai cũng thấy sợ. Bí thư Huyện Đoàn Nguyễn Sơn Hà luôn miệng diễn thuyết: “Nếu bà con không thay đổi lối sống mà vẫn cứ ở cạnh chuồng trâu, không xây nhà vệ sinh, thì những con giun này sẽ có nhiều cơ hội sống trong bụng bà con”. Bà con nhìn nhau, rồi có tiếng nhao nhao: “Thanh niên nó nói phải đấy bà con à, các con tôi cũng hay đau bụng khổ lắm”. Rồi nhiều tiếng họa theo: “Mấy đứa nhà tôi cũng vậy”. Vậy là ngay sau buổi tuyên truyền, có 100 hộ dân đăng ký làm nhà vệ sinh, dời chuồng trâu xa nhà...
Trung tuần tháng 10-2011, tôi lại có dịp đi cùng các thanh niên tình nguyện Hải Hà đến các xã trên địa bàn. Bí thư Nguyễn Sơn Hà khoe: “Cả 100 hộ dân lần trước đã di dời chuồng trâu xa nhà và làm xong nhà vệ sinh rồi anh ạ. Bây giờ chúng em đang mở cuộc vận động “xoá nhà vệ sinh tạm” cho bà con ở các xã Quảng Thắng, Quảng Thành, Quảng Minh, Quảng Chính. Công việc đã hòm hòm, tính từ tháng 6 đến nay, các ĐVTN tình nguyện đã vận động các ĐVTN các thôn bản cùng chung tay, góp sức, đã làm được 189 nhà vệ sinh theo đúng mẫu thiết kế của Phòng Kinh tế hạ tầng huyện. Từ nay đến cuối năm chắc chắn chúng em xây xong 250 nhà vệ sinh cho bà con, góp phần bảo vệ môi trường chung”.
Gặp gỡ các ĐVTN tình nguyện, họ cho biết, công việc xây nhà vệ sinh cho các xã nghèo, thôn nghèo trong huyện không hề đơn giản, vì bà con đã quen lối sống cũ từ lâu đời. Bà con được hỗ trợ 800 nghìn đồng/hộ cho việc xây mới nhà vệ sinh từ nguồn quỹ xây dựng nông thôn của huyện. Khi nghe đến nguồn trợ cấp ít ỏi như vậy, nhiều người không muốn làm. Vì thực sự các hộ được hỗ trợ là các hộ nghèo, hộ khó khăn. Nhiều cuộc họp bàn và các ĐVTN đi đến nhất trí, huy động các đoàn viên và các thanh niên tại địa phương làm theo cách đổi công, nhà làm trước, nhà làm sau. Nhà nào xây dựng là tất cả thanh niên trong thôn cùng đến làm. Hộ đặc biệt khó khăn được chi đoàn thanh niên thôn bản lên danh sách, rồi cử thanh niên đến giúp đỡ toàn bộ. Các thanh niên trong thôn bản được qua một lớp tập huấn ngắn ngày về xây dựng, do vậy khi họ bắt tay vào công việc xem ra mọi công việc đều “xuôi chèo mát mái”. Nhiều thanh niên lần đầu tiên cầm vào dụng cụ xây, nhưng vẫn ra dáng không kém gì các bác thợ. Có như thế gần 200 nhà vệ sinh đã được xây xong, bà con đỡ hẳn nhiều khoản chi phí, nên ai cũng phấn khởi.
Chia tay, Bí thư Huyện Đoàn Nguyễn Sơn Hà hẹn: Cuối năm nay, bọn em lại có chương trình thanh niên tình nguyện trồng tre phủ xanh biên giới. Công việc trồng tre vừa chống xói mòn bờ sông biên giới phía mình, lại làm đẹp thêm môi trường...
Công Thành
