Qua thực tế ở nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí, kỹ thuật trên địa bàn, nhiều chủ doanh nghiệp chia sẻ rằng: Họ đang phải “mỏi mắt” tìm tuyển dụng công nhân kỹ thuật, thợ lành nghề.
Ông Vương Thế Hà, Phó Giám đốc Công ty CP Cơ khí ô tô Uông Bí chia sẻ: Chưa lúc nào tuyển lao động kỹ thuật, thợ lành nghề khó khăn như hiện nay. Mặc dù lao động được đào tạo ở các trường kỹ thuật, cao đẳng, đại học nhiều, nhưng khi tuyển dụng số lượng đáp ứng được công việc lại rất hạn chế. Sau mỗi đợt tuyển mới, Công ty phải mất một thời gian để đào tạo lại công nhân mới đáp ứng được yêu cầu công việc.
Ông Hà lấy ví dụ, nghề hàn là dễ nhất của cơ khí nhưng cũng phải mất ít nhất 6 tháng đào tạo công nhân mới làm được, chưa kể các ngành nghề khác đòi hỏi kỹ thuật cao hơn. Lý giải nguyên nhân này, theo ông Hà thì hiện nay các trường đào tạo nghề kỹ thuật rất yếu cả về lý thuyết và thực hành. Thời lượng về lý thuyết từng ngành nghề chưa đạt độ chuyên sâu, học sinh được thực hành quá ít chủ yếu là “cưỡi ngựa xem hoa”, lại thiếu công nghệ máy móc phục vụ học tập, nên học sinh khó đạt chất lượng. Vì vậy, dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp phải giành giật lao động lành nghề với nhau bằng các chế độ ưu đãi về lương, thưởng.
Ở một doanh nghiệp khác, Công ty CP Chế tạo máy Cẩm Phả hàng năm đều có kế hoạch tuyển dụng hàng trăm lao động kỹ thuật để phục vụ hoạt động sản xuất, nhưng việc tuyển lao động của đơn vị luôn thiếu hụt do không tuyển được lao động có chất lượng. Ông Phạm Minh Tuấn, Trưởng Phòng Tổ chức lao động Công ty, cho biết: Để có một công nhân cơ khí lành nghề vừa học, vừa làm phải mất từ 5-7 năm, trong khi những ngành nghề gò, rèn, cán thép kim loại đều không tuyển được. Thậm chí Công ty về tận các trường kỹ thuật để tuyển dụng những ngành nghề này mà “mỏi mắt” tìm không ra. Vì ngay tại các trường, những ngành nghề này cũng rất ít học sinh theo học. Bởi vì đây là những nghề độc hại, vất vả, nặng nhọc, có độ khó cao nên học sinh không muốn học.
Theo ông Phạm Minh Tuấn, đây là những lao động có thời gian làm việc từ 1-3 năm, bắt đầu quen với công việc, nhưng do công nhân không muốn làm ở doanh nghiệp nhà nước nên ra ngoài làm các đơn vị tư nhân được trả lương cao hơn. Nhiều công nhân ở xa, muốn được về gần nhà nên đã xin làm việc tại các khu công nghiệp ở địa phương. Thời gian qua, dù đã co hẹp lại kế hoạch sản xuất, nhưng hiện Công ty vẫn thiếu hụt lao động có kỹ thuật tay nghề cao. Trong năm 2015, do mở thêm phân xưởng cán thép, Công ty đã tuyển thêm 120 lao động kỹ thuật, từ đầu năm 2016 đến nay mới tuyển được 12 lao động kỹ thuật lành nghề.
Đây là 2 trong số nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cơ khí, chế tạo gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động có chất lượng kỹ thuật, tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu sản xuất phù hợp với ngành nghề. Để những doanh nghiệp sản xuất cơ khí chế tạo tuyển được đội ngũ lao động lành nghề, đáp ứng yêu cầu hoạt động sản xuất, lãnh đạo một số doanh nghiệp cho rằng, các doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ với cơ sở đào tạo để đào tạo đúng nhu cầu doanh nghiệp và thị trường lao động. Đồng thời, đổi mới cách học phù hợp với thực tế, sau khi học lý thuyết ở trường, học sinh phải thực hành trực tiếp ở doanh nghiệp bằng cách “cầm tay chỉ việc”; tăng cường thời gian thực hành, tránh việc đào tạo dàn trải chung chung theo số lượng. Các doanh nghiệp sau khi tuyển dụng phải phân công thợ bậc cao có chuyên môn kèm cặp giúp đỡ lao động mới vào nghề. Ngoài ra, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền định hướng nghề nghiệp cho học sinh ngay khi còn học phổ thông để học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp với khả năng và thực tế của bản thân, đáp ứng được nhu cầu xã hội, tránh tình trạng thừa thầy, thiếu thợ như hiện nay.
Dương Trường
