Suy thoái kinh tế kéo dài kéo theo đời sống, việc làm của người lao động gặp nhiều khó khăn. Trong lúc “thóc cao, gạo kém” như hiện nay, các doanh nghiệp, nhất là các đơn vị FDI đóng trên địa bàn cũng đã tuỳ theo tình hình kinh tế của mỗi đơn vị, doanh nghiệp mà hỗ trợ ở những mức độ khác nhau để chia sẻ với người lao động, cùng nhau vượt khó.
Công ty TNHH Everbest Việt Nam (Cẩm Phả) thời gian qua gặp nhiều khó khăn, số lượng đơn hàng giảm nhưng lãnh đạo công ty vẫn đảm bảo đủ việc làm cho người lao động với mức thu nhập bình quân 4-5 triệu đồng/người/tháng; có thưởng vượt mức kế hoạch. Chị Nguyễn Thị Thuỷ, công nhân tổ may cho biết: “Công ty có 2.600 lao động thì chiếm tới 70% là người ở xa đến phải thuê nhà ở trọ, nhưng nhiều năm nay Công ty đã hỗ trợ cho công nhân các khoản tiền như: Xăng xe (15.000 đồng/người/buổi); nhà trọ (200.000 người/tháng); trợ cấp giá cả (250.000 đồng/ người/tháng) và bữa ăn ca… Trong lúc khó khăn như hiện nay, những khoản trợ cấp này thật là ý nghĩa, nhờ đó chúng tôi không còn phải quá lo lắng đến các khoản chi phí sinh hoạt, hay phải tạm lánh khi chủ trọ đến gõ cửa thu tiền nhà nữa. Việc này khiến chúng tôi yên tâm gắn bó lâu dài hơn với công ty”.
Tại KCN Cái Lân, thành phố Hạ Long, Công ty TNHH Vinanewtarp thành lập năm 2005 chuyên sản xuất bạt nhựa Tarpaulin, nhựa tổng hợp plastic dân dụng và công nghiệp… cũng có những chính sách tương tự. Chị Đỗ Thị Tuyết, Chủ tịch Công đoàn kiêm Quản đốc Phân xưởng khâu bạt cho biết: “Trước đây, chính sách hỗ trợ cho công nhân còn chưa cao và chỉ có khoản hỗ trợ tiền nhà trọ là 100.000 đồng/người và 13.000 đồng/suất ăn. Tuy nhiên, năm 2007 Công đoàn Công ty được thành lập, từ đó đã thoả thuận với chủ doanh nghiệp điều chỉnh dần mức hỗ trợ. Đến nay mức ăn ca được nâng lên 20.000 đồng/suất; hỗ trợ xăng xe, nhà ở là 600.000 đồng/ người/tháng; thưởng chuyên cần 300.000 đồng/người/ tháng; nếu công nhân làm thêm giờ (khoảng 1-2 tiếng) ngoài tiền làm thêm giờ sẽ được hỗ trợ 10.000 đồng tiền ăn… Hiện Công đoàn đang tiếp tục thoả thuận với chủ doanh nghiệp điều chỉnh tăng mức hỗ trợ tiền ăn ca; còn lương bình quân của CNLĐ của công ty là 3-4 triệu đồng/ người/tháng”.Chị Nguyễn Thị Nhị, quê Hải Dương, công nhân Phân xưởng khâu bạt tâm sự: “Tôi làm tại công ty từ năm đầu thành lập, cùng với mức lương trên 3 triệu đồng, cộng với các khoản hỗ trợ như: Trách nhiệm tổ trưởng 1 triệu đồng/tháng, phụ cấp thâm niên 700.000 đồng/tháng, làm thêm giờ, hỗ trợ các loại, đến nay thì thu nhập khoảng 7 triệu đồng/tháng. Mức thu nhập cũng tạm ổn cho cuộc sống của tôi. Tuy nhiên, công nhân trong KCN thì đông nhưng lại thiếu nhà ở và trường mẫu giáo nên chúng tôi gặp nhiều khó khăn trong vấn đề này”.
Nhưng không hẳn ở doanh nghiệp nào trong hoàn cảnh hiện nay cũng có được những mức trợ cấp như vậy cho công nhân, bởi ở nhiều đơn vị, giữ được việc làm và mức lương ổn định đã là tốt. Do mới thành lập năm 2012 và những tháng đầu năm đơn đặt hàng giảm sút nên Công ty TNHH Điện tử Vạn Lực, KCN Cái Lân mới chỉ hỗ trợ 15.000 đồng/bữa ăn ca; 200.000 đồng tiền chuyên cần và không có hỗ trợ xăng xe, nhà ở cho người lao động. “Thực tình mức ăn 15.000 đồng/suất nếu trừ tiền dầu mỡ, gia vị đi thì chỉ còn khoảng 12.000 đồng, cơm thì được ăn no nhưng thức ăn thì hơi ít. Với mức lương 3 triệu đồng/tháng nên chúng tôi gặp quá nhiều khó khăn. Chỉ riêng tiền thuê nhà, điện nước mỗi tháng hết 1,5 triệu đồng; nếu có hai con nhỏ mỗi tháng cũng mất 2 triệu đồng tiền học là đã vượt số tiền lương rồi. Tính toán sơ sơ, phải 7 triệu đồng/tháng mới sống tạm đủ, nên công nhân phải cố làm thêm giờ, thậm chí tranh thủ cả giờ nghỉ trưa để làm. Chúng tôi rất chia sẻ với doanh nghiệp nhưng cũng mong rằng Công ty sớm cải thiện mức lương và mức sống cho công nhân”, chị Lê Thị Hà cho biết. Chị Đỗ Thị Lan, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Điện tử Vạn Lực cho hay: “Trong thời điểm hiện nay, giữ được việc làm cho công nhân cũng đã khó, nhưng từ giữa năm đơn hàng tăng lên, Công ty cũng đã tạo thêm việc làm cho hàng chục lao động nghỉ việc từ Công ty Đóng tàu Hạ Long chuyển sang”.
Ông Trần Ngọc Phúc, Phó Tổng Giám đốc Công ty sản xuất nến cao cấp AIDI, KCN Cái Lân cho biết: “Hiện nay AIDI chưa có chính sách tăng lương cho công nhân nhưng trước mắt đã hỗ trợ tiền ăn, ở, trợ cấp thâm niên, hỗ trợ công nhân có con học mẫu giáo, trợ cấp nóng bức, tất cả mỗi tháng khoảng 1 triệu đồng/ người. Riêng mức ăn ca là 18.000 đồng/người nhưng do Công ty không nhập thực phẩm qua nhiều cầu mà lấy trực tiếp từ Metro hoặc các thương lái từ Hải Dương, Bắc Ninh đến giao nên giá không bị đội lên, đảm bảo mức ăn đúng với giá”.
Theo như bà Đoàn Thị Năm, Phó Chủ tịch LĐLĐ thành phố Hạ Long, khi vật giá tăng từng ngày, về lý thuyết, phải tăng lương cho người lao động nhưng kinh doanh đang khó khăn, giữ được mức lương cũ đã là cố gắng của nhiều doanh nghiệp. Và nhất là ở các doanh nghiệp FDI, công nhân có được trợ cấp hay không thì Công đoàn đóng vai trò tác động rất lớn. Bởi vậy, Công đoàn một mặt cần tích cực động viên người lao động vượt qua khó khăn, chia sẻ với doanh nghiệp; một mặt cần có những đề xuất hợp lý, khéo léo nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Thanh Hằng
